opinie'schuldigen' coronauitbraak

Coronavirus heeft geen behoefte aan schuldigen

Het debat over corona gaat de verkeerde kant op als we landen of leiders als schuldigen aanwijzen, betoogt Nico van Apeldoorn.

Bezoekers dragen mondkapjes Xinfadi markt in China.Beeld REUTERS

In zijn column ‘Maathouden’ afgelopen maandag (O&D, 7 september) schrijft Arie Elshout: ‘Trumps ­tegenstanders moeten hem niet willen imiteren in het produceren van desinformatie en dystopische vergezichten. Hij oogst wat hij zaait, zuigt alle kritiek van de ­wereld naar zich toe, maar laten we maathouden. Het ergste leed nu voor miljoenen mensen (het verlies van geliefden en inkomen), komt niet door Trump, maar door China.’

In feite stelt Elshout hierin twee dingen: China is schuldig aan de bijna een miljoen wereldwijde corona­doden en het is desinformatie om te beweren dat president Trump medeverantwoordelijk is voor in ­ieder geval een deel van het coronaleed. Op allebei die punten valt wel iets af te dingen.

Verwijtbaar

Natuurlijk is het de Chinese autoriteiten te verwijten dat ze in het begin van de pandemie hebben geprobeerd de uitbraak te negeren en te verzwijgen. Die reactie is helaas tamelijk inherent aan het autoritaire systeem aldaar.

Maar zoals we in dezelfde krant die dag konden lezen, (‘Waarom luisterde het Westen niet naar China?’, Ten eerste, 7 september) hebben ook de autoriteiten in het Westen weinig efficiënt gereageerd en onder andere langdurig verzuimd publicaties van Chinese wetenschappers serieus te nemen; ook toen het virus al lang ­bekend was en China al rigoureuze maatregelen had genomen.

De kritiek op de Chinese autoriteiten is, hoewel terecht, dus nogal eenzijdig. En als je dan niet expliciet wijst naar de Chinese autoriteiten, maar in het algemeen naar ‘China’, dan kom je wel heel dicht in de buurt van de xenofobie en racisme aanjagende ­demagogie van nou juist Trump, die het consequent heeft over het ‘China-virus’ en de ‘Chinaplaag’.

Hetzelfde geldt voor de vaak ­gehoorde beweringen over de ­Chinese ‘schuld’ van het virus, vanwege de eetgewoonten in China: rare en gevaarlijke jongens, die Chinezen, met het verkopen en eten van allerlei vreemde dieren.

Die Chinese eet­gewoonten zijn in onze ogen misschien vreemd en ­gevaarlijk, maar dat geldt natuurlijk andersom net zo goed voor westerse nertsfokkerijen, geitenfokkerijen en andere massa-veeteelt. Ook die brengen risico’s voor mensen met zich mee, denk maar aan Q-koorts, de ­gekkekoeienziekte en de varkensgriep.

Kortom: een land (en daarmee de hele bevolking van dat land) de schuld geven van een epidemie is wel erg kort door de bocht en opent ­bovendien de weg naar het ­oproepen van onaangename vooroordelen en erger.

Verantwoordelijkheid

En wat betreft de verantwoordelijkheid van Trump voor het coronaleed: het dodental in de Verenigde Staten zou zonder twijfel een stuk lager zijn als Trump niet vanaf het begin het ­virus had afgedaan als onzin, en als hij op het niveau van de federale staten maatregelen had genomen om het te bestrijden, in plaats van zijn aanhangers tot op de dag van vandaag aan te moedigen alle voorzorgsmaatregelen te negeren.

Daarop wijzen is geen desinformatie van fanatieke Trump-tegenstanders, maar het vaststellen van­ feiten.

Nico van Apeldoorn is gepensioneerd opbouwwerker en docent.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden