OpinieEconomische gevolgen coronavirus

Coronavirus gaat Nederland ook economisch raken

China ligt in quarantaine, en dat gaat tekorten veroorzaken. Importeurs moeten met spoed op zoek naar alternatieve producten. Willen wij economisch wel zo afhankelijk zijn van één enkel land? vraagt de Nederlandse ondernemer Charles Drapers zich af. 

In de haven van Nantong worden meststoffen geladen voor de export. Beeld Reuters

De medische gevolgen van de uitbraak van het novel coronavirus zijn de afgelopen weken in de wereldpers breed uitgemeten. Op dit moment is het coronavirus in alle ruim 35 provincies en regio’s van China actief. Nagenoeg heel China bevindt zich in een staat van totale verlamming, deels opgelegd door het gezag, maar voor een groot deel ook ingegeven door een door de overheid knap georkestreerde, breed gedeelde paniek en angst onder de bevolking, die zijn huis niet meer uitkomt, geen vrienden meer ziet, laat staan zich verplaatst naar zijn werk.

Het begin van de bestrijding van het coronavirus viel samen met het begin van het Chinese Nieuwjaar, de jaarlijkse periode waarin de grote productiemachine China volledig stilvalt en zelfs de Chinese douane een week met vakantie gaat. Per jaar stuurt China voor 39,2 miljard euro aan goederen naar Nederland, waarvan meer dan 95 procent uit de maakindustrie of de industriële productie (bron: CBS, 2018). Deze enorme hoeveelheid productie komt gedurende ruim elf maanden per jaar in een gestage stroom van gemiddeld meer dan drie miljard euro per maand Nederland binnen.

Elk jaar beginnen twee weken na Chinees Nieuwjaar de fabrieken weer op volle toeren te draaien. De handelsketen is van oudsher op de productiepauze ingesteld en de logistieke wereld houdt er rekening mee. Daarom viel het niet op dat de afgelopen twee weken geen fabriek in China nog werkte. Volgens de Chinese overheid mag China in het gunstigste geval op 10 februari aanstaande weer aan het werk, maar het is zeer de vraag of dat een realistische startdatum is, aangezien het aantal nieuwe besmettingen nog elke dag stijgt.

Van huis en haard

Zelfs al zou 10 februari haalbaar zijn, dan nog moet de tweede fase van de jaarlijkse volksverhuizing van 385 miljoen Chinezen nog beginnen: de weg terug naar de fabrieken, die voor velen meer dan 1.000 km van huis en haard liggen. Daarom is het realistischer te stellen dat de industriële productie dit jaar op zijn vroegst aanvangt in de derde week van februari.

Bij een gemiddelde productietijd van 30-45 dagen en een overkomsttijd van zeecontainers van 30-35 dagen moeten we ervan uitgaan dat voor laagwaardige productie en vele kant-en-klare consumentengoederen tekorten ontstaan in Nederland in april. Voor hoogwaardige productie, die met luchtvracht Nederland binnenkomt, zullen deze maand al tekorten merkbaar zijn.

Voor het opvangen van deze tekorten, die zeker gaan komen, bestaan noch in Nederland, noch elders ruime alternatieven. Sneller vervoer drijft de prijzen op en is maar beperkt inzetbaar. Daarom is het essentieel dat de maakindustrie in Nederland, voor zover afhankelijk van onderdelen uit China, nu al zonder enig uitstel de bakens verzet en acuut inzet op alternatieve grondstoffen en halffabricaten.

Daarnaast zullen importeurs met spoed op zoek moeten naar alternatieve consumptiegoederen uit andere landen, om te voorkomen dat ze ‘nee’ moeten verkopen.

Harde keuzes

In mei 2019 heeft minister Blok van Buitenlandse Zaken aan de Tweede Kamer het rapport ‘Nederland-China: een nieuwe balans’ aangeboden. Daarin worden weinig harde keuzes gemaakt als het gaat om hoe Nederland China beschouwt, of het nu gaat om evenwichtige handel, menselijke waarden, toegang tot grondstoffen of vrede en veiligheid.

Politiek gezien dringt zich nu ook de vraag op of Nederland wel zo afhankelijk wil zijn en blijven van één enkel land, dat door de organisatie van zijn bestuur ongewild de regie kwijt kan raken over zijn productie, zijn bevolking voert tot een collectieve opsluiting en Nederland economische schade toebrengt. Het is meer dan ooit tijd om het rapport uit 2019 te herschrijven en om heldere keuzes te maken ten aanzien van China. 

Charles Drapers is ondernemer in Hongkong, gespecialiseerd in de export van China naar Nederland.

Lees ook hoe ambassadeur Xu Hong zich verweert tegen kritische vragen over het coronavirus. ‘Wat wij hebben neergezet, krijgt geen enkel land voor elkaar. Miljoenensteden afsluiten: noem me een land dat het kan.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden