ColumnKoen Haegens

Coronaverliezers krijgen geld. Waarom betalen coronawinnaars dan niks?

null Beeld

Dat Nederland 61,3 miljard euro uittrekt voor de verliezers van de coronacrisis is gigantisch, maar onomstreden. In het belang van de volksgezondheid dwingt de overheid cafés, winkels, culturele instellingen te sluiten. Daar hoort een ruimhartige compensatie bij. De getroffen werkgevers en werknemers kunnen er nu eenmaal weinig aan doen.

Er zijn ook coronawinnaars. Bedrijven die juist profiteren van de lockdown. Omdat zij wel open mogen blijven en de concurrentie niet - supermarktketens Ahold Delhaize en Jumbo behaalden alleen al in de eerste negen maanden van 2020 met hetzelfde aantal winkels 9 procent meer omzet. Of doordat de klant tot hun diensten veroordeeld is. De (koers)winsten van maaltijdbezorgers, webwinkels en techgiganten gaan door het dak.

Vreemd: als er coronaschade vergoed moet worden, kijkt iedereen naar de overheid. Maar wanneer bedrijven dankzij diezelfde omstandigheden grof geld verdienen, blijft het stil. Dat past naadloos in de mentaliteit van deze tijd. Gaat er iets fout, dan heeft een ander schuld. Succes schrijven we daarentegen op ons eigen conto.

1.100 miljard dollar

Dat kan beter. Het Institute for Policy Studies, een progressieve Amerikaanse denktank, publiceerde deze week cijfers over de 660 miljardairs die het land telt. Sinds het begin van de coronacrisis, in maart 2020, zagen zij hun vermogen met maar liefst 1100 miljard dollar (ruim 900 miljard euro) stijgen. Denk aan mensen als Jeff Bezos, wiens Amazon profiteert van de gedwongen sluiting van fysieke winkels. Met hun ‘windfall profits’, zoals dat zo mooi heet in het Engels, zou alle steun aan huishoudens betaald kunnen worden waarin het nieuwe stimuleringspakket van president Biden voorziet.

In werkelijkheid zal zo’n coronataks gerichter moeten zijn. Dus niet zoals hier en daar voorgesteld ‘de ouderen’ of ‘de rijken’ op de bon slingeren. Voor dat laatste valt veel te zeggen, maar het gaat nu om profijt dat puur het gevolg is van overheidsingrijpen. Dat kan door een percentage van de tijdens de pandemie gemaakte overwinst te belasten. Of gewoon, een tijdelijke verhoging van de vennootschapsbelasting. Ik hoor graag een politicus uitleggen waarom dat in tegenstelling tot geld uitdelen niet mogelijk zou zijn.

Links zal zo’n heffing rechtvaardig vinden. En rechts? Dat wijst graag op het belang van eerlijke competitie tussen bedrijven. Valt het in dat licht te verdedigen als straks een door de lockdown rijk geworden onderneming de concurrent opslokt die maandenlang de deuren moest sluiten? Dat, bijvoorbeeld, de drogisterijketen de bijna-failliete parfumerie voor een prikkie op de kop tikt?

Met het einde van de coronacrisis in zicht, heeft de regering aangekondigd alle ondernemers en hun gezinnen te willen ‘meetrekken tot aan de finish’. Het wordt tijd dat zij zich ook druk gaat maken om het vervolg van die wedstrijd. Zonder coronataks dreigt een handvol mazzelaars met een wel heel grote voorsprong uit de startblokken te komen.

Economieredacteur Koen Haegens werpt wekelijks een blik op de economische trends die ons allemaal raken. Reageren? k.haegens@volkskrant.nl

Lees ook ons dossier: de coronacrisis, wie gaat dat betalen?

Dit is het nieuwe miljardenpakket dat ondernemers naar de finish moet slepen

Het coronamysterie: overal luiden noodklokken, maar niemand gaat failliet

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden