VerslaggeverscolumnMargriet Oostveen in Woerden en Bilthoven

Corona biedt kansen voor de jongerenverwijderaar

Beeld de Volkskrant

Niet toevallig adverteerde een vooruitziende zakenman deze week voor het eerst in veertien jaar in een krant. Op de voorpagina nog wel. Donald van der Laan, importeur van de jongerenverwijderaar Mosquito: het apparaat dat een hinderlijke pieptoon uitzendt in een hoge frequentie, die alleen hoorbaar (en niet te harden) is voor jongeren. De man die Mosquito groot maakte in Nederland is zelf inmiddels negenenzestig jaar oud. Zijn website heet ‘hangjongerenweg.nl’.

Wie krijgt in de anderhalvemetersamenleving straks de meeste ruimte? We horen deze lockdown veel over het lot van opgesloten ouderen, thuiswerkende volwassenen en de basisschool missende kinderen. En relatief weinig over jongeren. Vooralsnog terecht. In Nederland kunnen de meeste (maar zeker niet alle) jongeren na een tamelijk zorgeloze jeugd wel even wat tegenslag hebben. Wat je niet doodt, maakt je sterker, om met Nietzsche te spreken. Nietzsche werd zelf na een forse dosis mentale crises  trouwens maar vijfenvijftig jaar oud.

In tijden van corona ziet Donald van der Laan extra kansen voor zijn toch al zo succesvolle Mosquito. Vooral bij ‘mensen die zich de komende tijd bezighouden met hun leefomgeving, zoals ambtenaren, leraren en theatermensen’, zegt Van der Laan, als ik hem opzoek in zijn kantoor in Woerden. Is de Mosquito daar nodig? Donald van der Laan wekt die suggestie wel, door over corona-hoesters en messenjeugd te beginnen en artikelen over vandalisme klaar te leggen. (‘Men durft jongeren vaak niet aan te spreken’.).

Donald van der Laan toont de geluidsfrequentie van zijn jongerenverwijderaar.Beeld verslaggeverscolumn Margriet Oostveen

Mij valt juist op dat, op een enkele schrille kreet na, veel jongeren deze lockdown bewonderenswaardig gezellig en gedwee ondergaan. Ja, soms gaan ze naar buiten, naar een vriendin thuis of ’s avonds even hangen in het park. Maar de meesten doen dat zonder risico te nemen. Ironisch genoeg komt hun brave solidariteit veelal juist ten goede aan de vrijgevochten protestgeneratie van weleer, de zeventigers van nu.

Heel goed dat jongeren solidair zijn, maar het lijkt me voor niemand goed als we hun huidige gedweeë positie in een vergrijsde samenleving nóg verder gaan normaliseren. Daar krijg je onzelfstandige volwassenen van. Ook niet handig om een crisis te boven te komen.

De Mosquito.

De Mosquito is aantoonbaar een hellend vlak. Toen Donald van der Laan de van oorsprong Britse Mosquito in 2006 naar Nederland haalde woonde ik in Washington. Daar werd de Mosquito op dat moment ingezet tegen jonge, bewapende drugsdealers. Hier wilde de Rotterdamse politie er als eerste mee aan de slag tegen al onschuldiger hangjongeren. Zelf heb ik inmiddels twee tieners van 16 en 18 thuis en dochter van 16 weet desgevraagd ook een Mosquito te hangen: bij een basisschool, in de chicste villabuurt van Bilthoven.

Ik rijd er ’s avonds vanuit Utrecht heen, met mijn 18-jarige zoon als testtiener. Hij ter plekke: ‘Het klinkt heel hoog.’

En wat gaat er daarbij door testtiener heen?

‘Ik krijg zin om een tegel door die ruit te gooien, mam.’

Testtiener heeft voor zijn eindexamen-dat-niet-doorging Marx gelezen en noemt de Mosquito nu grimmig ‘een dystopische commodificatie van de openbare ruimte’. Testtiener bedoelt dat de mensen die geld hebben die ruimte op onheilspellende wijze overnemen.

Aanvankelijk is hier toch een jaar of vijf over de Mosquito gediscussieerd. De Mosquito perkt het recht op bewegingsvrijheid en is in strijd met het discriminatieverbod. Tot aan de Raad van Europa is vastgesteld dat Mosquito’s verboden moesten worden, maar die uitspraken waren niet bindend.

Testtiener op locatie: ‘Het klinkt heel hoog’

En de Mosquito verkocht steeds beter. De bezwaren verstomden toen de jeugdhonken en sociaal werkers waren wegbezuinigd en gemeenten zelf moesten gaan opdraaien voor criminaliteitspreventie. Intussen werden de veldjes waar je vroeger aan de rand van je dorp nog wat kon rondhangen bedrijventerreinen met camera’s.

In Nederland hangen nu 2.250 Mosquito’s. Nieuwe loot aan de stam is daarnaast de goedkopere ‘mozzy’, met kleiner bereik. De mozzy wordt bijvoorbeeld gebruikt boven tafels in fastfoodrestaurants, zodat tieners die niets bestellen niet te lang blijven zitten.

Donald van der Laan krijgt de laatste maanden bijna wekelijks aanvragen van thuiswerkers, die bijvoorbeeld last hebben van kinderen in de tuin van de buren. Hij zegt ze vooralsnog te weigeren, om burenruzies te voorkomen. Al heeft hij er al wél eentje verkocht met ‘slimme activatie’: als het weer gekkenhuis is bij de buren dan kan ‘even’ de Mosquito aan, ‘om argumenten kracht bij te zetten’.

Jongeren zijn al jaren op steeds minder plekken welkom. Laat het alsjeblieft niet nóg erger worden. Die grens is al meer dan bereikt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden