Opinie

Controleer ook op baankans van studie

Onderwijsinstellingen prijzen opleidingen aan terwijl de baankansen ervan gering zijn.

Scholieren van het ROC Midden Nederland. Beeld anp

Opleiding tot performer afgerond? Studeer door voor circusartiest! In Nederland is alles mogelijk. Hoewel deze opleidingen volgens de Samenwerkingsorganisatie Beroepsonderwijs Bedrijfsleven (SBB) uitzicht bieden op een respectievelijke baankans van matig en gering, prijst het ROC Midden Nederland deze opleidingen met een verleidelijke verkooptekst aan als een opleiding waarmee je in de creatieve en culturele wereld kunt gaan werken of, als kers op de taart, wellicht zelfs je eigen onderneming kunt starten.

Niet alleen bij het ROC Midden Nederland maar ook bij het ROC Zadkine kunnen ze er wat van. Neem bijvoorbeeld de opleiding tot administratief, secretarieel, commercieel en juridisch medewerker van het ROC Zadkine. Volgens de SBB is de kans op een baan na deze studie overwegend gering. Maar ook deze opleiding wordt gepresenteerd met een charmant lachende dame in een gelikte brochure. In de brochure staat letterlijk: 'De commerciële richting geeft je de mogelijkheid om producten te verkopen als commercieel medewerker of (junior) accountmanager. Of biedt je kans op een dynamische baan in de pr, marketing of communicatie.'

Van het werk waarvoor mbo-studenten in de vele administratieve opleidingen worden opgeleid, zal 70 procent verdwijnen door de automatisering. Van een scholengemeenschap zo groot als ROC Zadkine mag je verwachten dat zij op de hoogte zijn van deze cijfers. Bij de studiekeuze ondervinden aankomende studenten hinder van de informatieasymmetrie die zij hebben in vergelijking met de onderwijsinstelling. Studenten zullen bijna blind moeten varen op de informatie die hun wordt toegespeeld door onderwijsinstellingen.

Waarom schetst een onderwijsinstelling een beeld voor haar toekomstige studenten dat totaal niet klopt? Het lijkt erop dat de onderwijsinstelling de belangen van haar studenten niet helemaal behartigt.

De oorzaak van het probleem zou kunnen liggen in de verschillende doelen die beide partijen nastreven. De onderwijsinstelling probeert haar hoofd boven water te houden en biedt talloze opleidingen aan om studenten aan zich te binden, terwijl een aankomend student wil investeren in zijn toekomst door een kwalitatieve en relevante opleiding te volgen.

Door de huidige manier van financieren worden mbo-scholen echter helemaal niet uitgedaagd om te waken over de relevantie van de opleidingen. De lumpsum die mbo-scholen jaarlijks ontvangen van de overheid wordt namelijk niet gebaseerd op hoe relevant de opleiding is geweest voor de student en wat dus het uiteindelijke rendement van de student zal zijn, maar er wordt puur gekeken naar de hoeveelheid studenten waaraan wordt gedoceerd en naar hoeveel studenten in het jaar hun diploma hebben behaald.

Studenten moeten beschermd worden tegen dit soort opportunistische gedragingen door onderwijsinstellingen die een informatievoorsprong hebben. De overheid zal als toezichthouder en tevens hoofdsponsor in deze agent-principaalverstandhouding een vuist moeten maken richting mbo-scholen.

Leerlingen van ROC Zadkine. Beeld anp

Er moet een eind komen aan de standaard-lumpsum die is gebaseerd op het aantal studenten en het aantal diploma's. Bij het uitkeren van de financiering dient voortaan gekeken te worden naar de mate waarin de instelling relevante opleidingen heeft aangeboden. In de praktijk zou dit betekenen dat mbo-instellingen waar leerlingen alleen maar administratieve opleidingen volgen met een geringe kans op een baan, een lagere vergoeding ontvangen dan instellingen waar studenten vooral opleidingen volgen met een gemiddelde baankans.

De overheid is via de onderwijsinspectie de aangewezen partij die hierop zou kunnen controleren. Tijdens het driejaarlijkse onderzoek controleert de onderwijsinspectie mbo-scholen momenteel op kwaliteit van onderwijs en examens, opbrengsten, tevredenheid (van studenten, medewerkers en werkgevers), stabiliteit van organisatie en management en de financiële continuïteit. Controle op relevantie van de opleiding zou hierin een logische vervolgstap zijn.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden