Opinie

'Conservatieven draaien tijd voor de vrouw terug'

De Nederlandse regering moet zich bij de VN veel krachtiger opstellen tegen geweld tegen vrouwen, vindt Margriet van der Linden. 'De dagelijkse praktijk van prostitutie werd geschetst als een romantische wereld vol courtisanes en Tante Jo's, die met netkousen en gulle lach toonbeeld van het liberale Nederland zijn.'

Minister Jet Bussemaker van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap gisteren tijdens de opening van de Commission on the Status of Women. Beeld epa
Minister Jet Bussemaker van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap gisteren tijdens de opening van de Commission on the Status of Women.Beeld epa

Ruim zesduizend vrouwen zijn deze en volgende week in New York bij de Verenigde Naties bijeen voor de 57ste sessie van de Commission on the Status of Women (CSW57). Hoofdthema is het wereldwijd uitbannen van alle vormen van geweld tegen vrouwen en meisjes.

Zo logisch en normaal als dat klinkt, zo moeilijk blijkt dat te regelen. Ongeveer zeven van de tien vrouwen worden in hun leven verkracht, mishandeld of verminkt. En dat is geen schatting die louter geldt voor 'andere culturen' of voor landen waar sowieso nog van alles moet gebeuren; het is een universele raming die alle landen treft. Ook Nederland.

Onlangs is Tweede Kamerlid Myrthe Hilkens naar Zweden gereisd, waar zij kennis nam van de voors en tegens van wetgeving over prostitutie. De cijfers geven een onthutsend beeld van de praktijk van het Nederlandse beleid van legalisering: tussen de 50 en 90 procent van de prostituees was betrokken bij mensenhandel. Van de vrouwen in de prostitutie zegt 70 procent ooit te zijn verkracht. Tel daar de dagelijkse dosis in de grootstedelijke peeskamers van acht tot tien keer per dag met een fulltime 'baan' gerust bij.

Vertrutting
Maar hoe reageerde Nederland op de kennistrip van de parlementariër? Met spot en zelfs bedreigingingen. De dagelijkse praktijk van prostitutie werd geschetst als een romantische wereld vol courtisanes en Tante Jo's, die met netkousen en gulle lach toonbeeld van het liberale Nederland zijn. De vertrutting, daar werd over geklaagd. Geen woord over de mislukte wetgeving die bijdraagt aan de schokkende raming van 7 van de 10 vrouwen die slachtoffer zijn van geweld.

In New York wordt daarover de komende twee weken wél vergaderd. De voortekenen zijn overigens ongunstig: de lidstaten kunnen het niet eens worden over de formulering van de te maken afspraken. En dat terwijl VN-secretaris Ban Ki-Moon tijdens de vorige vergadering en op Internationale Vrouwendag vorig jaar heel optimistisch aankondigde dat hij de organisatie van een vijfde Wereldvrouwenconferentie in 2015 in stemming wil brengen. Voorwaarde is dat de lidstaten met een voorstel komen en dat komt er maar niet. Want: onenigheid.

De laatste Wereldvrouwenconferentie was achttien jaar geleden in Peking. Daar inspireerde Hillary Clinton haar gehoor met de uitspraak 'Vrouwenrechten zijn mensenrechten' miljoenen vrouwen (en mannen).

Sinds Peking is de wereld er in een aantal opzichten ook voor vrouwen op vooruitgegaan, maar zorgelijk is dat de verhouding tussen progressieve en conservatieve krachten steeds meer op scherp is komen te staan. Peking was cruciaal voor de erkenning van gender als begrip: sekse-georiënteerde rollen en machtsverhoudingen zijn niet zozeer door de natuur ingegeven, maar eerder cultureel bepaald. Het begrip is een doorn in het oog van de conservatieven (lees: het Vaticaan en de fundamentalistische islam), die met een nieuwe wereldconferentie hun kans schoon zien de tijd terug te draaien. En ze lijken daarin redelijk succesvol met hun intensieve lobby en hardnekkig dwarsliggen tijdens het opstellen van afspraken, zoals nu bij de CSW57.

Roet in het eten
Een oplettende congresganger tipte vorig jaar de Nederlandse delegatie dat in de achterafkamertjes van de VN dit soort krachten roet in het eten gooit. Toen betrof het de positie van 'rurale vrouwen', maar ook de erkenning van gender als begrip en de zelfbeschikking van vrouwen over het eigen lijf. Die CSW wordt dan ook algemeen als mislukt beschouwd. Nu zijn er nieuwe kansen.

Nederland zal bij monde van minister Bussemaker (emancipatie) vandaag vast een krachtig statement maken voor het wereldwijd uitbannen van geweld tegen vrouwen. Een praktijk waar de meeste vrouwen zelf mee te maken krijgen, maar ook via hun moeder, zus of dochter. Wat anderen, vanuit cultuur, geloof of vermeend liberalisme daar ook van maken.

Een krachtiger stem van de Nederlandse regering, de ngo's en de lobbyisten in de talloze achterkamertjes van de VN is nu veel belangrijker dan het officiële statement in drie minuten. Daar wordt een spel gespeeld waarvan de regels niet voor iedereen dezelfde zijn en zomaar kunnen veranderen. Vrouwenrechten zijn mensenrechten? Ik hoor het u zeggen.

Margriet van der Linden is hoofdredacteur van Opzij en aanwezig bij de VN-vrouwenvergadering in New York

undefined

Actrice Geena Davis houdt een toespraak tijdens de opening. Beeld ap
Actrice Geena Davis houdt een toespraak tijdens de opening.Beeld ap
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden