Opinie Voetbalsupporters

Competitie voor louter superclubs is een onzalig plan

In het debat over de toekomst van het voetbal ontbreekt vaak een cruciale partij: de supporter.

Befaamd zaakwaarnemer Mino Raiola (midden) in de Rotterdamse Kuip in 2018. Beeld Hollandse Hoogte / VI Images (2)

Er circuleren inmiddels veel plannen over de toekomst van het Europese voetbal die vooral afkomstig zijn van een witte wijn nippende ­elite. Daar waar velen zich in de maatschappij druk maken over oplopende verschillen tussen rijk en arm gaat deze ontwikkeling in de voetbalwereld nog steeds door. In plaats van ons te verkneukelen over het fraaie spel van Ajax en de heerlijke voetbalbeleving van de herboren Robin van Persie, gaat het alleen maar over hoeveel geld de Champions League dit Ajax ­allemaal zal opleveren. Volgens voetballegende Johan Cruijff ‘heeft een zak geld nog nooit een doelpunt gemaakt’, maar het debat over de toekomst van het voetbal wordt slechts gevoerd door mannen met euro-­tekens in de ogen en de gewone supporters zijn pijnlijk afwezig.

Zo weten we via klokkenluiderswebsite Football Leaks (vrijdag 26 april) dat een aantal prominente voetbalclubs, waaronder Bayern München, Juventus, Barcelona, Paris Saint-Germain en Manchester United, werkt aan een plan om een eigen afgeschermde competitie op te zetten. Deze oligopolie zou hen in staat stellen om over een lange periode vaste en hoge inkomsten te genereren en de allerbeste spelers aan te trekken. Er bestaan zelfs onzalige plannen om de nationale competities in te dammen of in elk geval minder belangrijk te maken. Daar waar in de maatschappij steeds meer verzet komt tegen ­ongebreidelde globalisering en oplopende verschillen gaat men in de voetbalwereld maar door.

En dat terwijl de bedragen die voor sterspelers worden betaald en alle ­extra’s inmiddels de spuigaten uitlopen en bijna alle spelers zich net als multinationals bedienen van fiscale trucs. Zo bedong Carlos Tévez, een getalenteerde spits in zijn nadagen, een jaarsalaris van 22 miljoen euro in China en dan nog 1 miljoen extra als hij meer dan 70 procent van de wedstrijden zou spelen, en nog 1 miljoen als zijn club Shenhua kampioen zou worden.

Bij een gunstig competitieverloop zou Tévez 27 miljoen netto per jaar verdienen. Een bedrag dat hij in zijn leven nauwelijks kan uitgeven en dat zelfs de Bayern-bazen dun door de broek deed lopen. Veel van dat geld komt overigens terecht bij de agenten die volgens Football Leaks in 2015 voor ruim 1 miljard euro aan bemiddeling opstreken. Zo bedong Mino Raiola, ook zaakwaarnemer van onder anderen Matthijs de Ligt, maar liefst 27 miljoen van de 105-miljoen-euro-transfer van Paul Pogba van ­Juventus naar Manchester United. En dan gaat het hier allemaal nog om ­officiële bedragen, terwijl het op de Maagden- en Kaaimaneilanden regent van bedrijven die weinig frisse zaken doen voor voetballers en hun makelaars.

Nu zijn succesvolle voetballers net als grote ondernemers natuurlijk erg competitief en dat willen ze ook graag in geld uitgedrukt zien. Maar laten we hun waarde gewoon weer vaststellen via assists, doelpunten, reddingen en onderscheppingen en niet door de vaardigheid van hun zaakwaarnemer.

Inmiddels is het al zover dat ook in het amateur- en jeugdvoetbal het ­belangrijker is om een zaakwaarnemer te hebben dan een geweldige traptechniek.

Juist voetbalclubs kunnen bijdragen aan de binding en samenhang die velen zo node missen in de samenleving. Kijkend naar bijvoorbeeld al die trouwe NAC-supporters die zitten te kijken naar het derde van Manchester City en de prachtige spandoeken van supportersvereniging Superboeren van De Graafschap denk ik dat de toekomst bij hen moet worden gezocht. Want hoe goed het voetbal ook is en hoe getalenteerd de sterren ook zijn, zonder gepassioneerd publiek is er niets aan.

Meer in concreto betekent dit: handhaaf sowieso nationale competities en maak deze zo mogelijk attractiever. Zo is het wat vreemd dat we de herwaardering van de Nederlandse identiteit niet zien bij het voetbal. Elk land moet daarbij, eventueel via voorrondes, de kans krijgen om zich voor het hoofdtoernooi te plaatsen. Juist wedstrijden tussen David en Goliath worden gewaardeerd en moeten daarom blijven voortbestaan. Pas op met wildgroei van competities en aantal wedstrijden. Dam de rol van zaakwaarnemers in en spreek bijvoorbeeld in Europees verband een percentage af en pak met Football Leaks in de hand de fiscale belastingtrucs aan. Voer een ‘salary cap’ in of zorg er voor dat veelverdieners een behoorlijk Europees belastingtarief betalen. Dat heeft ook als voordeel dat niet al die voetballers hun eigen liefdadigheidsorganisatie hoeven te runnen.

Ton van Rietbergen is ­economisch geograaf aan de ­Universiteit Utrecht.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden