Commentaar: Het kabinet kan de dividendbelasting natuurlijk ook gewoon handhaven

Beeld ANP

Het was geen verheffende week op het Binnenhof. Dagenlange politieke ­ophef en tien uur debat over de omstreden afschaffing van de dividend­belasting eindigden ronduit onbevredigend.

Nog steeds is de vraag onbeantwoord of er stukken in het openbare formatiedossier ontbraken die er wel in hadden moeten zitten. Ook weten we nog steeds niet of de leiders van de coalitiepartijen logen over de kennis die zij tijdens de formatie hadden of welke stukken zij in die dagen lazen.

Die indruk is door veel Kamerleden wel enthousiast gewekt, maar kon niet hard worden gemaakt. Niet voor niets bleef een motie van wantrouwen tegen de premier uiteindelijk achterwege en werd gekozen voor een mildere variant. De premier zal er niet lang van wakker liggen.

De oppositiepartijen, die de hele week klaagden over de afbreuk aan de ‘geloofwaardigheid van de politiek’ mogen zelf ook in de spiegel kijken. Hoog van de toren blazen zonder sluitend requisitoir draagt net ­zo veel bij aan het maatschappelijk cynisme over de mores op het Binnenhof als een premier die keer op keer de indruk wekt dat hij het met de waarheid niet al te nauw neemt.

Zelfs aan de feiten rond de afschaffing van de dividendbelasting heeft de hele memo-affaire niet veel bijgedragen. We wisten al dat de ambtenaren op het ­ministerie van Financiën er niets in zagen en dat twee van de vier coalitiepartners eigenlijk ronduit tegen ­waren. We wisten ook al dat er een jarenlange lobby is gevoerd vanuit het bedrijfsleven, Shell en Unilever voorop. Al in november sprak de oppositie over ‘het ­kabinet-Shell I’. Dat is allemaal niet veranderd.

Het uitlekgewicht van een week ophef zit vooral in de details die de vrijgegeven stukken onthullen. Met de VVD als spin in het web van de macht blijkt het voor het grote bedrijfsleven mogelijk om geheel buiten alle verkiezingsprogramma’s om de eigen zin door te drijven, tegen de wil van een overgrote meerderheid van de kiezers en de volksvertegenwoordiging in. Daarbij is effectief gebruikgemaakt van de formatie – het ­belangrijkste maar meteen ook het meest geheime proces in elke regeerperiode. Enkele partijleiders ­namen zich deze week voor zich te gaan bezinnen op de transparantie rond volgende formaties. Dat verdient serieuze aandacht, want daar is democratische winst te behalen.

Nog meer winst ligt voor het grijpen op de kortere termijn. Het is immers nog niet te laat. De afschaffing van de dividendbelasting moet nog worden behandeld in beide Kamers. Als D66 en ChristenUnie tijdens de formatie nog niet zagen hoe het zat, dan weten zij het nu, dankzij alle gevraagde en ongevraagde berekeningen die zij inmiddels hebben ontvangen: afschaffing is fijn voor buitenlandse aandeelhouders, maar schept nauwelijks werk, is niet nodig om internationaal in de pas te blijven lopen en draagt slechts bij aan belastingontwijking. Die 1,4 miljard kan veel beter worden besteed aan doelen waar de coalitie bovendien veel meer waardering voor zal oogsten.

Een kabinet dat op tal van terreinen nog op zoek moet naar politieke en maatschappelijke akkoorden om iets van het regeerakkoord te maken, zou wel gek zijn om met zo weinig draagvlak een volstrekt onbegrepen plan door te voeren.

Het is nog niet te laat. Een regeerakkoord kan best worden opengebroken, zoals de coalitie met het gas­besluit onlangs zelf bewees. Het kabinet zou er in dit ­geval ook zichzelf een dienst mee bewijzen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden