Commentaar

Commentaar: Aboutaleb, probeer het hoofd ook koel te houden

De vrije meningsuiting mag met een beroep op de openbare orde niet lichtvaardig worden ingeperkt.

De posters in de etalage van het wedkantoor in Rotterdam zijn inmiddels in beslag genomen. Beeld anp

Hoe ver mag een burgemeester gaan in zijn vrees voor wanorde in zijn stad? De vraag is actueel door het verbod op metershoge Erdogan-posters waartoe de Rotterdamse burgemeester Ahmed Aboutaleb besloot. De posters bedekten de etalageruiten van een gokkantoor. Op Facebook hadden voor-en tegenstanders opgeroepen tot protest ter plekke. Dat vond de burgemeester reden genoeg de eigenaar te verzoeken de posters weg te halen. Toen die weigerde, greep Aboutaleb in en werden ze in beslag genomen.

De burgemeester begeeft zich hiermee op glad ijs. Dat het ophangen van de overigens foeilelijke posters onder de vrijheid van meningsuiting valt, lijdt geen twijfel. Met de inhoud van die mening, een oproep bij het komende referendum te stemmen op de Turkse president Erdogan, zullen veel Nederlanders het niet eens zijn. Maar dat rechtvaardigt geen verbod. Integendeel, de vrije meningsuiting is er juist om het uiten van aanstootgevende meningen te beschermen. Inperking van die vrijheid vereist grote terughoudendheid.

De 'openbare orde' vormt een grote stok waarmee burgemeesters kunnen slaan. Aboutaleb deed dat zo'n tien dagen geleden terecht, toen hij de spanningen in zijn stad door middel van een noodbevel temde. Dat was op een moment dat zich daadwerkelijk ongeregeldheden dreigden voor te doen. Ook toen perkte hij de uitingsvrijheid in door een demonstratieverbod. Maar het acute karakter van de dreiging rechtvaardigde dat succesvolle ingrijpen.

In het geval van de posters gaat het om ingrijpen nog voordat zich, behalve via sociale media, reële spanningen hebben voorgedaan. Om dan al tot inperking van de vrije meningsuiting over te gaan, gaat werkelijk te ver. Het leidt tot irritatie bij medestanders van de gedupeerde en werkt juist meer spanning in de hand. Te vergaand ingrijpen door autoriteiten in een vrije samenleving kan gemakkelijk een boemerangeffect krijgen.

Aboutaleb vreesde escalatie en riep op het hoofd koel te houden. Dat waren wijze woorden, die hij ook zelf ter harte dient te nemen. Een burgemeester moet de vrije meningsuiting niet lichtvaardig inperken met een beroep op de stoplap die openbare orde heet.

Meer lezen over de diplomatieke rel Turkije-Nederland?

Mag Rotterdam Erdogan-posters weghalen omwille van openbare orde?
Erdogan die een duim opsteekt, Erdogan geflankeerd door Ottomaanse strijders, Erdogan zittend naast en handen schuddend met Poetin: levensgrote afbeeldingen van de Turkse president bedekten afgelopen weekend de etalageruiten van een gokkantoor in de Rotterdamse wijk Feijenoord.

Waarom de diplomatieke rel met Turkije zo uit de hand liep
De ruzie met Turkije is de grootste diplomatieke rel uit de recente Nederlandse geschiedenis. Hoe kon het zo uit de hand lopen? Een reconstructie. 'Er zijn er maar weinig van ons die hebben geslapen.' (+)

Geen posters, maar wel een (zeer matig) heldenepos over Erdogan in Nederlandse bioscopen

Zijn Turkse ministers mochten niet in Nederland komen spreken. Posters met de beeltenis van Recep Tayyip Erdogan werden in de Rotterdamse wijk Feijenoord weggehaald. Maar vanaf woensdag draait de film Reis, waarin de Turkse grote leider als een held van het volk wordt afgeschilderd, gewoon in enkele Nederlandse bioscopen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden