Column

Clinton rekent erop dat voldoende kiezers afkeer van Trump hebben

Een reeks nieuwe opiniepeilingen in de Verenigde Staten suggereert dat Donald Trump een reële kans heeft om president te worden.

Dat heeft minder te maken met het feit dat Trump nieuwe groepen kiezers heeft weten te overtuigen van zijn leiderschapskwaliteiten dan wel dat meer kiezers aangeven dat ze van plan zijn om op een kandidaat van een derde partij te stemmen, Gary Johnson of Jill Stein. Die kunnen volgens de laatste peilingen op 15 procent van de stemmen rekenen. Hillary Clintons struikeling bij de herdenking van 9/11 heeft in ieder geval niet tot sympathiestemmen voor haar geleid. Van de solide voorsprong die Clinton had na de Democratische conventie afgelopen juli is weinig meer over.

Ondanks haar eerdere voorsprong was het nooit vanzelfsprekend dat Hillary de verkiezingen zou winnen. De groepen kiezers waar ze de meeste steun heeft, zwarte Amerikanen en Latino's, zijn het meest geneigd om thuis te blijven op verkiezingsdag. Negen van de tien Trump-aanhangers zeggen zeker te weten op 8 november te gaan stemmen. Bij Clinton is dat slechts acht op tien.

Daarom is het zo belangrijk om een uitgebreide grondoperatie te hebben. Elk weekend vertrekken bussen met vrijwilligers vanuit New York naar Pennsylvania om van deur tot deur te gaan om steun voor Hillary te peilen en kiezers te registreren. Ik ben een van die vrijwilligers.

De staat Pennsylvania is cruciaal voor een verkiezingszege in november. Op het platteland trekken de verkiezingsrally's van Trump grote groepen rednecks: reactionaire witte kiezers uit de arbeidersklasse. De bussen van Clinton laten het achterland liggen en gaan naar Philadelphia, een stad met 1,5 miljoen inwoners van wie 80 procent Democraat is. We worden altijd in zwarte achterstandswijken aan het werk gezet. Ondanks de armoedige omstandigheden waarin velen leven, zijn de meesten optimistisch gestemd. Dat komt overeen met de opiniepeilingen die laten zien dat, terwijl slechts 33 procent van de witte kiezers vindt dat het leven de afgelopen vijftig jaar beter is geworden 'voor mensen zoals jij', 51 procent van de zwarte kiezers die mening is toegedaan.

De buurten zijn goed georganiseerd en er is veel steun voor Clinton. Vaak hebben de kerken al een registratie-drive georganiseerd. Op vrijwel iedere hoek is een straatfeest met muziek en hotdogs. Een jonge vrouw, in een huis zonder meubilair maar met drie kleine kinderen op de vloer, wil zich graag voor het eerst registreren.

Een wat oudere vrouw registreert zich ook voor het eerst. Terwijl ik verwacht dat ze half analfabeet is, vult ze het registratieformulier met een fraai handschrift in. In een van de huizen staat de breedbeeldtelevisie aan met American football. Op het dressoir staan talloze bekers en trofeeën uitgestald. De zoon is net afgestudeerd aan de meest prominente sportuniversiteit, de University of Pennsylvania, en wacht nu op een aanbod van een team in de National Football League.

Volgens Trump hebben zwarte Amerikanen het nog nooit zo slecht gehad als nu. Hij is kennelijk de eeuwenlange slavernij en rassensegregatie vergeten. De man die de birther-beweging startte om de legitimiteit van de eerste zwarte Amerikaanse president te ondermijnen en die schaamteloos appelleert aan de laagste instincten, beweert dat zwarte Amerikanen het best op hem kunnen stemmen want ze hebben toch niets te verliezen. Hoewel Hillary Clinton haar excuses heeft aangeboden voor de uitspraak dat de helft van Trumps aanhangers deplorables zijn, houdt Clinton vast aan die term voor een deel van zijn kiezers. Haar campagneteam gokt erop dat de meeste kiezers die nog een keuze moeten maken daarmee niet geassocieerd willen worden.

Clinton is op haar best als ze Trumps buitenlands beleid belachelijk maakt of zijn campagne in verband brengt met de extreem-rechtse beweging in de VS. Ze rekent erop dat voldoende kiezers een dusdanige afkeer van Trump hebben dat ze haar op 8 november de overwinning bezorgen.

Het probleem met deze strategie is dat Clinton zelf niet erg geliefd is bij kiezers, en dan met name de jongeren die Barack Obama in 2008 naar de overwinning voerden. Om hun stemmen te winnen, zal ze met een positief verhaal moeten komen over de kansen maar ook de schaduwzijden van globalisering en waarom zij de kandidaat is die het best toegerust is om het land in deze woelige tijden te leiden. Niet omdat ze niets te verliezen hebben, zoals Donald Trump claimt, maar juist omdat er een wereld te winnen is.

Heleen Mees is columnist van de Volkskrant.

Meer lezen?

Lees hier alle artikelen van de Volkskrant over de verkiezingen in Amerika.

Lees hier het liveblog van de Volkskrant terug, bijgehouden tijdens de Democratische Conventie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden