Commentaar INF-Verdrag

Chinese kernwapens verstoren de oude balans

Een Standard 3-raket wordt afgevuurd vanaf een Amerikaanse torpedobootjager. Deze onderscheppingsraket maakt deel uit van het raketschild van de VS in Europa.

De tijd van de grote wapenbeheersingsverdragen lijkt voorbij – en dat is ook voor Europa heel slecht nieuws.

Een wereld zonder kernwapens. Dat vredige perspectief schilderde president Obama negen jaar geleden tijdens een bezoek aan Praag. Erg realistisch klonk het allemaal niet, hoewel Obama erbij zei dat hij het zelf waarschijnlijk nooit zou meemaken. Maar zijn toespraak ademde wel hoop.

De sfeer is nu heel anders. Het lijkt erop dat het Westen en Rusland afstevenen op een herhaling van de kruisraketten­crisis uit de jaren tachtig. Met steun van de Navo hebben de VS Rusland gewaarschuwd dat ze uit het INF-verdrag zullen stappen als Rusland zich niet strikt aan de afspraken houdt. Onder dat verdrag beloofden de twee partijen alle middellange­afstandsraketten af te schaffen, maar volgens de Navo en de VS heeft Rusland stiekem toch een verboden type kruisraket gestationeerd.

Voor de Europese landen zou het opzeggen van het INF-­verdrag niet in hun belang zijn, maar de Navo-landen hadden weinig andere keus dan zich achter het Amerikaanse ultimatum voor Rusland te scharen. Uiteindelijk zijn ze afhankelijk van de Amerikaanse atoomparaplu. Daarbij komt dat ze hun eigen positie tegenover de VS hadden ondergraven door maar mondjesmaat tegen de Russische schending te protesteren.

Al met al ziet het ernaar uit dat het INF-verdrag gaat sneuvelen. Het is onwaarschijnlijk dat Moskou zal inbinden, aangezien het de gewraakte SSC-8-raket voornamelijk ontwikkeld heeft als tegenwicht tegen China. Dat land is niet gebonden aan het INF-verdrag.

Hardliners in de regering van president Trump, zijn nationale-veiligheidsadviseur John Bolton voorop, zouden niet rouwig zijn om het verdwijnen van het INF-verdrag. Op die manier krijgen ook de VS de handen vrij om de plaatsing van middellangeafstandsraketten door China te beantwoorden.

Maar het gevaar is dat de ondergang van het INF-verdrag een nieuwe kernwapenwedloop in Europa zal inluiden, gedonder binnen de Navo (is er bij de Europese Navo-landen wel animo om nieuwe raketten te plaatsen) en een verdere afbraak van de verdragen over wapenbeheersing. Nu al dringen de haviken in Washington erop aan om ook het New Start-verdrag over de strategische kernraketten een zachte dood te laten sterven. Daarmee sterft ook Obama’s droom.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.