Opinie

China's natuuringrepen zijn ons aller probleem

Tibet en het klimaat China's leiders hebben hun eigen strategische doelen, maar het 'dak van de wereld' is van ons allen.

Tibetaan met yaks bij het Namtso meer in China¿s zogeheten Tibetaanse Autonome Regio. Beeld Xinhua / eyevine

Het was 10 december 1989 en de Dalai Lama was na toekenning van de Nobelprijs voor de Vrede net tevoorschijn gekomen uit zijn hotelkamer in Oslo. Ik wachtte daar samen met Tibet-supporters van over de hele wereld om dit symbolische moment te vieren: de eerste wereldwijde erkenning, niet alleen van deze bescheiden monnik in ballingschap, maar van zijn ambities, zijn land, zijn volk en de Tibetaanse wijsheidscultuur.

Ik herinner me dit vandaag zo helder, omdat dit jubileum ook samenvalt met de COP 21-gesprekken in Parijs, die cruciaal zijn voor het voortbestaan van onze planeet.

Een van de redenen voor het toekennen van de Nobelprijs aan de Dalai Lama, was zijn inzet voor het milieu. In zijn acceptatierede zei hij: 'Zowel de wetenschap als de leer van Boeddha vertelt ons over de fundamentele eenheid van alle dingen. Dit inzicht is van cruciaal belang als we slagvaardig actie willen ondernemen ten behoeve van het dringende mondiale belang van ons milieu.'

Deze visie is nog nooit zo urgent geweest, nu regeringen een nieuw mondiaal verdrag proberen te smeden om de CO2-uitstoot te beperken en financiële bijstand te verlenen aan de armen, die het zwaarst getroffen zullen worden door een dreiging.

Alarmerend

Een van de meest alarmerende bevindingen van wetenschappers is dat het nu door China overheerste vaderland van de Dalai Lama, Tibet, bijna drie keer zo snel opwarmt als de rest van de aarde. Dit gaat ons allemaal aan. Tibet staat ook bekend als de 'derde pool' van de aarde omdat het, afgezien van de Noord- en Zuidpool, de grootste zoetwaterreserves ter wereld bevat. Het veranderende klimaat heeft niet alleen invloed op de moesson in Azië, maar ook op het weer in Europa.

Als oorsprong van de meeste van Azië's grote rivieren, zoals de Yangtze en de Brahmaputra, is de kwetsbare ecologie van Tibet van cruciaal belang voor honderden miljoenen mensen in de water-afhankelijke gemeenschappen stroomafwaarts. En toch, relatief onopgemerkt door de rest van de wereld, bouwt de Chinese regering dammen in alle grote rivieren die uit het Tibetaanse plateau stromen - een van de meest seismisch actieve en onstabiele gebieden van de wereld - met potentieel verwoestende consequenties.

In de graslanden van Tibet hebben de Tibetaanse nomaden voor duizenden jaren een duurzame plek om te leven verworven. Aangepast aan de barre omstandigheden migreren ze met hun kuddes yaks en schapen al naar gelang de seizoenen. Nu worden ze van hun voorouderlijk land verdreven en afgevoerd naar betonnen nederzettingen, wat resulteert in gebroken gemeenschappen en een grotere aantasting van het milieu.

Veel gezaghebbende geleerden en weidegronden-experts in de Volksrepubliek China steunen de mondiale wetenschappelijke consensus dat inheems rentmeesterschap en het vrij grazen van kuddes van essentieel belang zijn voor het welzijn van de graslanden en voor het helpen verzachten van klimaatverandering.

Ondanks snel terugtrekkende gletsjers is China door het omleiden van rivieren in Tibet naar Chinese steden ver van het plateau bezig met het vervullen van zijn eigen strategische doelstellingen zonder rekening te houden met de behoeften van stroomafwaarts gelegen landen.

Mondiaal probleem

Gezien de cruciale belangen, de gevolgen voor klimaatsverandering en de zoetwaterschaarste op de Tibetaanse hoogvlakte is dit niet alleen een regionaal, maar een mondiaal probleem.

De Chinese leiders hebben op het hoogste niveau de schaal van de ecologische crisis waarmee ze worden geconfronteerd, erkend. De rampzalige gevolgen van halsbrekende industriële groei ten koste van een gezond milieu, heeft nu velen in China ervan overtuigd dat de aanpak van de klimaatverandering en de bescherming van het milieu in hun eigen nationale en persoonlijke belang is. Zoals steeds meer Chinese milieuactivisten en deskundigen duidelijk hebben gemaakt, moet dit ook het behoud van de Tibetaanse hoogvlakte omvatten.

Een nieuw door de International Campaign for Tibet gepubliceerd rapport benadrukt de noodzaak om de verdrijving van nomaden van de Tibetaanse graslanden een halt toe te roepen. Nieuwe strategieën zijn nodig, gebaseerd op een dialoog die kwetsbare gemeenschappen, overheden, Chinese, Tibetaanse en andere wetenschappers en ngo's samenbrengt. Ook nodig is een regionaal kader voor het bestuur en beheer van watervoorraden.

Richard Gere.

Zoals de Dalai Lama zegt: 'Deze blauwe planeet is ons enige huis en Tibet is het dak. Het Tibetaanse plateau moet beschermd worden, niet alleen voor Tibetanen, maar ook voor het milieu, de gezondheid en duurzaamheid van de hele wereld.'

Het is een verlies voor de wereld dat de Dalai Lama, als verbannen leider, niet kon deelnemen aan de besprekingen in Parijs. Toch moeten we zijn woorden herinneren en benadrukken dat Tibet een serieuze prioriteit moet zijn in de mondiale dialoog over klimaat.

En dat - zelfs gezien de Chinese territoriale aanspraken - Tibet van ons allemaal is.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden