Column Max Pam

China’s drie c’s: controle, controle, controle

Een half jaar geleden schreef ik dat ik mijn abonnement bij KPN ging opzeggen, omdat KPN zaken doet met het Chinese telecombedrijf Huawei. Het leek mij geen goed idee dat Huawei in Nederland meebouwt aan een 5G-netwerk. Huawei mag in naam geen staatsbedrijf zijn, als het erop aankomt, kan de Chinese staat alles opvragen wat Huawei aan data heeft opgeslagen. Dat is verontrustend, want het leidende principe bij het monitoren van haar eigen burgers is samen te vatten in China’s drie c’s: controle, controle, controle.

Binnenkort loopt mijn abonnement af en zal ik de daad bij het woord voegen. Dat doe ik met tegenzin, aangezien ik verder geen klachten heb over KPN. Tevens voel ik mij verplicht te onderzoeken of er intussen iets is veranderd in de relatie met Huawei – ten gunste of ten ongunste.

De kop boven mijn stukje destijds luidde: ‘In Nederland blijft men wat Huawei betreft voorlopig naïef, onnozel en doof’. Daarin is wel iets veranderd, maar harde maatregelen heeft men nog niet durven nemen. Ooit was Nederland gidsland, maar inmiddels staan wij zo’n beetje onderaan op de morele ladder, getuige ook de pleefiguur die dit kabinet koningin Maxima liet slaan door haar ontmoeting met de moordenaar Mohammed bin Salman. Dat premier Rutte daarmee denkt weg te komen door net te doen alsof die ontmoeting nodig was voor de emancipatie van de Saoedische vrouw, maakt hem een beetje tot een vieze man.

De Chinese bevolking zit meer dan ooit in een digitaal harnas. De staats-app Wei Xin legt alles vast wat je uitgeeft en onderneemt. Een ver doorgevoerd puntensysteem zorgt ervoor dat jij netjes doet wat de Chinese overheid voorschrijft en gezichtsherkenning op elke straathoek doet de rest. Op die manier zul je afwijkend gedrag wel uit je hoofd laten. Controle, controle, controle. Verantwoording over je situatie wordt niet afgelegd.

Zo’n systeem kan ook buiten China worden uitgerold. Gisteren meldde The Washington Post dat de Amerikanen de mobiele telefoon van Huawei in de ban hebben gedaan, omdat het bedrijf in strijd met alle sancties een ‘spy-friendly’ mobiel netwerk in Noord-Korea heeft aangelegd. Bij ons werd nog lang gezegd dat eerst maar eens bewezen moest worden of Huawei wel over die geavanceerde technologie beschikt.

Vanuit het oogpunt van overheidscontrole is het van het grootste belang wat er op dit ogenblik in Hongkong te gebeuren staat. Wij zagen gisteren de beelden van mannen in witte hemden, die met stokken insloegen op demonstranten. Sommige witte hemden droegen witte helmen en spraken op vertrouwelijke toon met politieagenten. Het lijdt geen twijfel dat deze mannen behoren tot de plaatselijke maffia en dat zij zijn ingehuurd door de Chinese staat. Communisten zijn er nooit voor teruggedeinsd dubieuze allianties af te sluiten. De witte hemden doen sterk denken aan de groene mannetjes, die Poetin naar de Krim heeft gestuurd.

De gewelddadige confrontaties zijn bedoeld om chaos te creëren, zodat Peking een excuus heeft om in te grijpen. Met behulp van een politionele of militaire actie zouden Chinese ambtenaren in Hongkong de macht kunnen overnemen. Het Westen zal protesteren, maar zal verder machteloos staan. Het inzetten van de plaatselijke maffia lijkt de opmaat naar iets groters. De vraag is alleen wanneer Peking zal toeslaan. Het economische tij lijkt niet gunstig voor China, dat momenteel grote schulden heeft. Hongkong is toch een kip met gouden eieren en die slacht men niet graag. Maar de droom om één onverdeeld groot China te stichten, zou op die manier verwezenlijkt kunnen worden.

In het kader van de algehele controle vindt ook het drama plaats van de Oeigoeren. Zij bevolken een immens gebied in midden-Azië. Zij zijn moslims en naar afkomst verbonden met de Turken, hoewel Erdogan vanuit zijn economisch belang weinig met ze te maken wil hebben. De machtige arm van China reikt tot in Ankara. In Oeigoers gebied vinden regelmatig aanslagen plaats en niet alleen de Chinezen, maar ook de Verenigde Staten beschouwen deze opstandelingen als terroristen. Dat neemt niet weg dat de heropvoeding van honderdduizenden Oeigoeren, zowel naar aantal als naar methode, alle perken te buiten gaat. Hier is sprake van regelrechte brainwashing – reken maar dat Huawei ook op dat gebied de specialisten heeft klaar staan.

Een 5G-netwerk is voor autoritaire regimes het ideale systeem om alles en iedereen in de gaten te houden. Als je weet wat iedereen doet, kun je de misdaad uitroeien, het betalingsverkeer tot ver achter de komma in de gaten houden, rekeningrijden perfectioneren, je ijskast op afstand aan- en uitzetten, razendsnel een zieke opereren en nog veel meer. Ik geef toe: dat is allemaal reuzefijn. Maar voor mij hoeft het even niet.

En nu opzeggen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden