Media in Chili

Chileense pers verliest aanzien onder jongeren in protesten

Waarover maken de media in Chili zich druk? Dat ze door de met name door jongeren geïnitieerde volks­opstand opeens ‘oud en ongeloofwaardig’ zijn, constateert onze correspondent Kees Broere.

Een fotograaf wordt geholpen door omstanders tijdens een protest tegen het economische model van Chili in Valparaiso. Beeld REUTERS

Kijk, die robot die een ziekenhuis in gebruik gaat nemen. Die had natuurlijk op de voorpagina gemoeten. Nu is hij ergens binnen in de krant terechtgekomen. En over die twee grote internationale conferenties waarvan Chili de gastheer zou zijn, kan nu zij zijn afgelast ook al niet meer ronkend worden bericht.

Het doet de bevolking van het Zuid-Amerikaanse land pijn – en daarmee ook de pers. In de afgelopen dertig jaar heeft Chili immers ook willen laten zien dat het van een verfoeide ‘bananenrepubliek’ is uitgegroeid tot een materieel ­relatief welvarend en ook geestelijk modern land.

Dat scenario kon vorige maand, nadat jongeren de sprong over de hekjes van de in prijs verhoogde metro hadden gemaakt, voorlopig in de prullenbak. Chili toont zich dezer dagen wel degelijk een koploper, maar dan als representant van het nieuwe politieke onbehagen, dat zich onder meer uit in massale demonstraties. De pers blijkt dan vaak de gebeten hond.

Geweer en trekker

Je hoeft maar door de binnenstad van Santiago te lopen of het ongenoegen over de ‘oude’ media spat je tegemoet. Zoals onder op de muur van een hoekhuis. ‘De pers richt het geweer’, staat er in het Spaans, ‘de politie haalt de trekker over.’

Ook opvallend veel slogans die de vooral jonge betogers op hun dagelijkse mars richting het presidentieel paleis op borden met zich meedragen, betreffen leuzen die de vermeende ongeloofwaardigheid van de landelijke pers knetterhard veroordelen. Met name de televisiejournalisten krijgen ervan langs. Zij zouden geen oog hebben voor de werkelijke kracht van het zo spontaan lijkende volksprotest. Daarmee zouden ze aan de verkeerde kant van de geschiedenis zijn beland.

Saaie reportage

Zeker, de betogers hebben een punt. Een minutenlang gesprek met een hoge ambtenaar die, met vijf microfoons voor zijn neus, stamelend zijn minachting uitspreekt over het geweld tijdens de protesten: het zal de jongeren snel doen wegzappen (als zij überhaupt al tv kijken). En een saaie ­reportage over oudere dames en heren in het centrum van Santiago, die hun milde beklag doen over rotzooischoppers: het zijn niet de onderwerpen waarvoor de jeugd, nou ja, de straat opkomt.

Maar dat ook de Chileense klassieke pers de afgelopen jaren gepoogd heeft in de vaart der volkeren mee te gaan en zich van ‘his ­dictator’s voice’ heeft omgewerkt tot een veel breder en onafhankelijker institituut, lijkt een nuance die in het lawaai van snerpende fluitjes, getrommel op potten en pannen, en traangaskogels verloren dreigt te gaan.

Klassieke media

Misschien kan het inmiddels niet anders. Ook de Chileense jongeren zijn het niet meer gewend om zich voor hun ‘nieuws’ te moeten wenden tot de klassiekere ­media, hoe modern en veelzijdig deze zich ook wensen op te stellen. Onafhankelijkheid van de pers is op het Zuid-Amerikaanse continent wel degelijk een gekoesterd goed, op een manier waarvan de ouders van de jonge demonstranten dertig jaar geleden nauwelijks durfden te dromen. Maar spreekt naast de inhoud ook de vorm voldoende aan?

Met de massaprotesten in Chili zijn de jongeren, zo maken zij duidelijk, meer nog dan eerder gaan geloven in de kracht van de sociale media. In hun éígen media, zoals dat begon op het Tahrirplein in Caïro. De klassieke buitenlandse verslaggever die hun vraagt hoe zij op de hoogte blijven van het waar en wanneer van hun protesten, krijgt meer dan eens een licht verbaasde blik. ‘Je hebt toch wel een mobieltje?’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden