Media inDuitsland

Chagrijn om toporder voor ‘Die Holländer’

Waarover maken de Duitse media zich druk? Over een order voor Mehrzweckkampfschiffe die naar het Nederlandse bedrijf Damen lijkt te gaan, leest onze correspondent Sterre Lindhout.

Nieuwsbericht van de Noord-Duitse publieke omroep NDR.Beeld NDR

Het is de grootste order in de geschiedenis van de Duitse marine, de bestelling van vier fregatten ter waarde van 5,3 miljard euro. Schreef ik fregatten? Pardon, het gaat hier om Mehrzweckkampfschiffe, multi-inzetbare gevechtsboten, die twee jaar op zee kunnen blijven. Superboten, afgekort tot MKS 180. Als iets het door personele en materiële misère gedeukte imago van de Duitse strijdkrachten kan opkrikken zijn het deze peperdure jongens wel.

Reden voor breed gedragen euforie in ons buurland? Mwah. De Mehrzweckkampfschiffe worden namelijk gebouwd door de Nederlandse scheepsbouwer Damen. Het familiebedrijf won, in samenwerking met Blohm und Voss uit Hamburg, de Europese aanbestedingsprocedure.

Zuur

Dat de verliezer zuur is, de Duits-Duitse combo German Naval Yards (GNY) uit Kiel en ThyssenKrupp, is logisch. Als de vorige minister van Defensie en inmiddels Commissievoorzitter Ursula von der Leyen niet had aangedrongen op de eerste Europese aanbestedingsprocedure in de geschiedenis van de Bundeswehr, hadden zijn nu mogen bouwen.

Je zou kunnen zeggen, dat het in geval van een Europese binnenmarkt ook normaal is dat overheden Europees aanbesteden. Maar afgaand op de mediaberichtgeving zijn veel Duitsers behoorlijk chagrijnig dat ‘die Holländer’, aldus Bild, met deze miljardenorder aan de haal gaan. Een tochtje langs een aantal feitelijke bezwaren, met een vleug sentimenteel patriottisme.

‘De schepen zullen halverwege de jaren twintig te water worden gelaten’, zo begint een analyse in Die Welt, ‘maar voor die tijd maken ze een eind aan de politieke vrede in de republiek, vooral onder de christen-democraten, omdat partijvoorzitter Kramp Karrenbauer ook minister van Defensie is. Zij is hoofdverantwoordelijk voor het feit dat de toekomstige vlaggenschepen van de Duitse marine worden gebouwd onder Nederlandse verantwoordelijkheid.’

De krant deelt de door alle kranten breed uitgemeten verontwaardiging van CDU-er Daniel Günther, minister-president van de deelstaat Sleeswijk-Holstein, die het passeren van GNY ziet als een klap voor de regio en de landelijke regering waarschuwt voor de economische gevolgen. Om dezelfde reden beziet ook vakbond IG-Metall de keuze voor Damen kritisch, of zoals Bild schrijft, ‘IG-Metall loopt storm tegen de overgave aan Holland.’

De Noord-Duitse publieke omroep NDR kopte ‘Kiel staat met lege handen.’ Nederland zal door dit project nieuwe knowhow, zich bekwamen in het vervaardigen van hoogst gecompliceerde wapensystemen. ‘Deze kennis is van belang in de internationale competitie, de Duitsers hebben het nakijken.’

Toekomstperspectieven

Deze beslissing schaadt wellicht de toekomstperspectieven van de Duitse scheepsbouw in het algemeen, vreest ook de Frankfurter Allgemeine Zeitung. ‘Een Duitsland dat al leidend is sinds de tijd van Wilhelm II.’ Sinds de laatste Duitse keizer, dus. Ook die vond na de Duitse revolutie van 1918 overigens zijn toevlucht in Nederland, tot ieders tevredenheid. Maar goed, een afgedankte keizer levert een stuk minder geld en banen op dan een Mehrzweckkampfschiff.

Maar de FAZ citeert in dezelfde analyse ook FDP-politicus Alexander Müller met de woorden: ‘degenen die nu om patriottische redenen heftige kritiek uiten op de toebedeling aan een Nederlands bedrijf, zijn dezelfden die bij de volgende Europese verkiezingen weer de loftrompet steken over de Europese eenwording.’

En in een in vergelijking met andere publicaties nuchter commentaar getiteld ‘Dit is concurrentie’, wijst de FAZ op een aantal blunders van Duitse scheepsbouwers de afgelopen jaren en schrijft: ‘In Europa, dat niet alleen door zondagspraatjes naar elkaar toe groeit, moeten Europese aanbestedingen voor alle landen normaal worden. Als ze goed zijn, bouwen Duitse scheepsbouwers misschien ook een keer Franse fregatten, omdat ze overtuigen in prijs en kwaliteit.’

Verdwijnen deze protectionistische, en misschien toch ook gewoon nationalistische, sentimenten met de kranten in de kattenbak? Of blijven ze broeien? Dan wordt het nog spannend voor Damen, want zowel de Duitse rechter als de Bondsdag moeten de aanbesteding nog goedkeuren. 

Sterre Lindhout is correspondent in Berlijn.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden