Column Caspar Loopt

Caspar liep een jaar lang, weer of geen weer, door Nederland. Wat doet dat met zijn humeur?

Caspar Janssen wandelt voor de krant door Nederland. Met zon, met tegenwind, soms in de druilregen. Wat doet het weer met zijn humeur? 'De temperatuur maakt niet uit, zolang je er maar op gekleed bent.'

Caspar Janssen bij de Wethouder van Essenweg 1, Amsterdam. Foto Studio V.

Het was 'weer van alle mensen' (Gerard Reve) toen ik vorig jaar mei vertrok voor mijn wandeltocht door Nederland, grauw en regenachtig. Het was, terugkijkend, een van de weinige keren dat ik opzag tegen het weer. Want het weer, zo weet ik nu, valt meestal mee. Zelfs die eerste dag al, toen de echte regen uitbleef en ik het al snel warm kreeg in mijn pas aangeschafte wandelkleding. Het regent per slot van rekening ook maar 7 procent van de tijd in Nederland, dat heb ik uitgezocht. Hoezeer het beeld ook anders is, wellicht vanwege het miezerige en druilerige decor waartegen de Nederlandse literatuur zich vaak afspeelt.

Toch kun je als wandelaar niet helemaal heen om de factor 'weder en wind' (alweer Reve). Vooral de combinatie van weer en omgeving is van belang. Na een paar dagen was ik in de duinen bij Castricum. Het was prettig dat de zon toen doorbrak, vlinders gingen vliegen, nachtegalen zongen, de roodborsttapuiten en de kneutjes kregen kleur van de zon, zo hoort het in de duinen, dacht ik.

Ideale weertype

Gemiddeld genomen is, zo is mijn ervaring, het ideale weertype om te wandelen 18 graden, met zon, en nauwelijks wind. Maar eigenlijk maakt de temperatuur niet uit, zolang je er maar op gekleed bent. Wel is, zoals gezegd, de omgeving van belang. Ik liep bij Schoorl het strand op en het waaide flink, het strand was leeg, op een paar mensen met honden na, voorovergebogen tegen de wind in, en dat paste wel.

Het was 30 graden toen ik het in mijn hoofd had gehaald om een etappe te lopen in het kader van het schetsen van een realistisch landschapsbeeld, over een lange, bijna boomloze rechte weg door eindeloze, vogelvrije, bloemvrije, insectenarme akkers en zojuist leeggehaalde bollenvelden in Noord-Holland. Dat doet wat met je, het deed me ernstig afvragen waar ik mee bezig was.

Vlinders, torenvalken en spreeuwen

Maar niet veel later liep ik onder dezelfde omstandigheden, in de hitte, de Afsluitdijk over en het was fantastisch. Aan de ene kant de Waddenzee, aan de andere kant het autoverkeer, maar vooral die verrassende dijk, met duizenden vlinders, met torenvalken en zwermen spreeuwen voor me in de lucht. Overal insecten op mijn bezwete lichaam, zoiets had ik sinds mijn jeugd niet meer meegemaakt. Aan het einde van die etappe van 33 kilometer - ik zag nog huiszwaluwen onder de sluisbruggen - stapte ik stinkend van het zweet in de bus terug, zielsgelukkig.

Onlangs nog koos ik een extra warme dag uit om door de uiterwaarden bij Neerijnen te lopen, omdat ik wist dat ik dan in de rivier zou gaan staan. En na afloop bier drinken.

In de Friese Wouden, in het najaar, werd ik voor het eerst overvallen door onmogelijk wandelweer, een najaarsstorm met slagregens. Ik verschanste me in een hotel en schreef een stukje terwijl de regen tegen de ramen striemde. De volgende dag bekeek ik wat de storm teweeg had gebracht, overal plassen, modder, overal takken en omgewaaide bomen. De zon brak door en toen was het opeens prachtig, helder, glinsterend, tussen die houtwallen en bomensingels.

Regen kan ook prettig zijn. In Drenthe, bij een bosrand, koud was het niet, maar het regende, het geruis op het bladerdak, huiselijk. Daarna het Balloërveld op, er was niemand, behalve de schaapsherder met haar kudde. Samen zaten we onder haar paraplu, we zagen hoe de heide kleur kreeg van de regen.

 Voorbereiding

Soms kun je echt beter niet lopen. Wind is altijd vervelend, behalve dus aan het strand. Wind sluit je af van de omgeving, je hoort niets, en je ziet eigenlijk ook niets. Te lang in de wind lopen, gure wind, is zinloos en deprimerend. Sneeuw lijkt romantisch, maar lopen als het sneeuwt is niet leuk, je ziet niets, de sneeuw sluit je in. Het is pas leuk om na de sneeuwbui te lopen, het liefst op een heldere dag met vrieskou.

Eigenlijk is weer vooral erg als je er niet op bent voorbereid. Ik liep een lange etappe door het oosten van Overijssel, ik moest door want ik had een afspraak, het was kouder dan ik had ingeschat, ik was er niet op gekleed, nergens horeca voor een koffie, dat gaat in je botten zitten, en in je hoofd.

Dieptepunt

Hoe het weer de stemming kan doen omslaan. Een van mijn dieptepunten was de tocht in de auto, op een zondagochtend, van Amsterdam naar het Drents-Friese Wold. Het was donker, glad, er viel sneeuw, ik moest wel op pad, want er moest weer een stukje komen. Opeens de diepe overtuiging: dit is idioot, ik ben idioot, dit project moet stoppen. Toen ik arriveerde in Appelscha klaarde het op, de zon kwam op, oranjerode gloed over stuifzandvlakte, het ijs kraakte, her en der plukjes sneeuw. Uren later zag ik appelvinken, voor het eerst van mijn leven. Een geweldige dag.

Nu is het alweer twee maanden idioot warm, je kunt je afvragen of dit nog weer is of misschien toch klimaat. Dansen op de vulkaan, zo lijkt het. Zo stond ik bovenop de Sint-Pietersberg, bezweet tussen het hoge gras, tussen de orchideeën, de sprinkhanen, vlinders en zoemende hommels. Alweer een warme dag. Het klopte, maar ergens dacht ik dat er toch iets niet klopte.

c.janssen@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.