Burgerhulp

Toen het programma Opsporing Verzocht in 1982 van start ging, werd daar door menigeen schande van gesproken. Nederlanders zouden worden uitgenodigd hun medeburgers te verklikken. Bovendien zou de suggestie worden gewekt dat boeven overal op de loer liggen, en daardoor zou het gevoel van onveiligheid alleen maar toenemen.

Zulke geluiden worden tegenwoordig niet meer vernomen. Sterker nog: de politie probeert steeds vaker burgers in te schakelen bij haar werk. In 2011 moeten alle meldkamers zijn uitgerust met Burgernet. De deelnemers aan Burgernet krijgen sms’jes, waarin bijvoorbeeld gevraagd wordt naar een verdachte uit te kijken.
Met technische middelen probeert de politie iets van de sociale controle van weleer te herwinnen. Rond 1960 was de criminaliteit historisch laag. Sindsdien is de sociale controle afgenomen en de criminaliteit sterk gegroeid.

Op zichzelf is het een goede zaak als burgers een bijdrage willen leveren aan de bestrijding van de criminaliteit. Over de effectiviteit van de samenwerking tussen burgers en politie bestaan echter nauwelijks harde cijfers. Volgens de politie zou 9 procent van de meldingen via Burgernet direct bijdragen tot een aanhouding; 41 procent zou nuttig zijn. Dat is een redelijk resultaat, maar het betekent ook dat via Burgernet veel ruis binnenkomt.

De politie heeft nog een ander, ‘zachter’ doel voor ogen. Door met burgers samen te werken, hoopt zij het gevoel van veiligheid en het vertrouwen in de politie te vergroten. Het is echter zeer de vraag of de bescheiden succesjes van Burgernet en andere vormen van samenwerking opwegen tegen spectaculaire vormen van criminaliteit die breed worden uitgemeten in de media.

Samenwerking mag ook niet leiden tot rolvervaging. Burgers mogen als ‘ogen en oren’ van de politie fungeren. Ook mogen zij een verdachte aanhouden, al zullen velen daarvoor terugdeinzen. Maar uiteindelijk zal de politie waar nodig de harde hand moeten hanteren. Uiteindelijk zal zij ook beoordeeld worden op de bestrijding van ernstige overlast en criminaliteit, niet op de samenwerking met burgers.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.