OpinieOp de zeepkist

‘Burger, kom kijken bij ons op de boerderij’

Johnny van Eck: ‘Wil je helemaal circulair zijn, dan heb je meer grasland nodig, voor de koeien en om de mest op uit te kunnen rijden.’Beeld Rebecca Fertinel

Wie: Johnny van Eck (40), melkveehouder en kringloopboer in wording

Probleem: voedsel is te goedkoop maar zomaar aan de consument vragen de portemonnee te trekken werkt niet

Oplossing: laat zien waar dat extra geld voor nodig is door betere voorlichting

‘Minister Carola Schouten zei afgelopen maandag dat voedsel nu te goedkoop is in verhouding tot de milieubelasting en dat de consument er meer voor moet gaan betalen. Ik denk dat de helft van de mensen best meer wil en kan betalen voor eten, maar bij de andere helft vraag ik me dat af. Veel mensen zijn er gewoon nog niet aan toe om meer uit te geven – nog even los van de mensen die nu al niets over hebben aan het eind van de maand.

‘Na de Tweede Wereldoorlog is alles erop gericht geweest zo veel mogelijk voedsel voor zo’n laag mogelijke prijs te produceren. Zo is de agrarische sector in Nederland ingericht, en dat is de consument nu ook gewend. Met de plannen van het ministerie zal alles vermoedelijk gaan veranderen. In plaats van inzetten op zo veel mogelijk opbrengst, wordt straks van boerenbedrijven verwacht dat ze overstappen op kringlooplandbouw.

Minder kunstmest, minder krachtvoer

‘Ons bedrijf is daar al mee begonnen, we zitten midden in die transitie. Dat kringetje van kringlooplandbouw ziet er bij ons zo uit: de koe eet gras. Daar krijg je melk en mest van. De melk verkoop je en de mest komt weer op het land, zodat het gras weer groeit. Bij een goed werkende kringloop heb je zo steeds minder kunstmest maar ook minder krachtvoer van buiten nodig en ben je als bedrijf meer zelfvoorzienend.

‘Inmiddels gebruiken we op ons bedrijf weinig kunstmest en zaaien we klaver in. Dat bindt stikstof uit de lucht, het hoofdbestanddeel van kunstmest. Doordat de koeien dat eten en weer uitpoepen hebben we betere mest. Maar voor mijn 140 melkkoeien en 70 stuks jongvee zijn de 90 hectare gras- en akkerland die we in gebruik hebben niet voldoende. We voeren de koeien bij met een mix van reststromen uit de voedselindustrie en geïmporteerde soja. Aankopen is makkelijk, maar in de kringlooplandbouw draait het om je eigen middelen. Wil je helemaal circulair zijn, dan heb je meer grasland nodig om je koeien te kunnen voeden, maar ook om de mest op uit te kunnen rijden. En meer hectares per koe betekent hogere kosten voor melk en melkproducten, kosten die niet zomaar door de consument betaald gaan worden.

Het goedkoopste pakje

‘Je hebt nu nog een te groot verschil tussen de burger en de consument, al is het een en dezelfde persoon. De burger kijkt met ons mee, wil dat we goed voor onze dieren zorgen, dat de stallen schoon zijn, de bodem niet verzuurt en dat we zo min mogelijk antibiotica gebruiken. Maar diezelfde burger staat als consument ook in de supermarkt voor het schap, en daar gaat toch vaak het goedkoopste pakje de kar in.

‘Ik denk dat het ministerie er goed aan zou doen om te investeren in het voorlichten van die consument. Agrariërs kunnen nog meer dan nu laten zien wat ze doen, bijvoorbeeld door mensen rond te leiden op de boerderij, zodat ze zich bewuster worden van de werkelijke kosten van voedsel.

‘Het blijft een wereldmarkt. Als je de consument niet meekrijgt in de transitie, dan kunnen wij in Nederland wel kringlooplandbouwen, maar zullen onze producten het als puntje bij paaltje komt in de supermarkt afleggen tegen goedkopere producten uit het buitenland. Maar lukt het ons wel, dan komt het best goed met de kringlooplandbouw.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden