Column De kwestie

Burgemeester Halsema zou haar nek moeten uitsteken en zich niet achter de zorgverzekeraars moeten verschuilen

Begin jaren zeventig telde Amsterdam 24 ziekenhuizen. Iedere zuil had haar eigen kliniek: de katholieken Lucas, de protestanten Andreas en de socialisten het Binnengasthuis en het Wilhelmina Gasthuis.

Het in 1976 geopende Slotervaart ziekenhuis was een rode creatie. De Amsterdamse wethouder Harry Verheij van de Communistische Partij Nederland (CPN), wilde een stedelijk ziekenhuis voor de armste ziekenfondspatiënten: chronisch zieken, onverzekerden en vooral bejaarden zoals ze toen werden genoemd. Geriatrie en reumatologie moesten de specialisaties worden.

Aanvankelijk werd gedacht aan een monsterziekenhuis met negenhonderd bedden dat een vangnet moest zijn voor minder bedeelden, zoals de communisten in Frankrijk creërden. Zo groot werd het niet. Maar er kwam wel een groot nieuw ziekenhuis in Amsterdam-West dat vier oude ziekenhuizen in de binnenstad moest vervangen.

Bij de opening was het Slotervaart het modernste en met een abortuskliniek ook het meest vooruitstrevende ziekenhuis van het land. Al het personeel was in loondienst. Directie en specialisten waren gemeente-ambtenaren, net als de verpleegkundigen en de rest van de staf. Niet de w van winst, maar de z van zorg werd met een hoofdletter geschreven. Als er tekorten waren, schreef de gemeente gewoon een cheque uit. Het Slotervaart werd de rode charitas genoemd.

Andere ziekenhuizen zagen kans hun minder lucratieve patiënten daar naartoe af te schuiven. Toen de aids-epidemie uitbrak, moest het Slotervaart de zorg op zich nemen.

Maar eind jaren negentig moest alles worden geprivatiseerd: water, stroom, post en ook de zorg. Wethouder Frank de Grave greep in 1997 de introductie van marktwerking in de zorg aan om van het schip van bijleg af te komen. Het Slotervaart kwam uit de greep van de gemeente en werd zelfs het allereerste volledig particuliere ziekenhuis in Nederland. Maar de gemeente bleef wel zitten met een miljoen schuld. En de patiënten die nu klanten werden genoemd bleven afkomstig uit de lage inkomensklassen: etnisch divers en ouderen met diabetes en obesitas.

Onder de knoet van de marktwerking hield dat geen stand. Sindsdien is het crisis en stortten particuliere ondernemers met eurotekens in de ogen zich op het ziekenhuis.

En telkens is het Slotervaart van de regen in de drup beland. Dat lijkt ook nu te gebeuren. Er zouden drie partijen zijn die het Slotervaart willen overnemen. Natuurlijk willen ze met een ander patiëntenprofiel het ziekenhuis weer winstgevend maken. Helaas blijven er armen en ouderen bestaan.

In feite is er maar één partij geschikt: de gemeente Amsterdam die het ziekenhuis ook bouwde. Burgemeester Halsema zou haar nek moeten uitsteken en zich niet achter de zorgverzekeraars moeten verschuilen. Ten slotte bewaakt zij als prominent van GroenLinks ook de erfenis van de CPN die in deze partij is opgegaan.

Reageren? p.dewaard@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.