Brown wint even tijd

‘In den beginne was het Woord (. . .) In het Woord was leven en het leven was het licht der mensen’, schreef de apostel Johannes in zijn evangelie. In het ooit zeer christelijke Nederland hebben beoefenaren van het gesproken woord dan ook altijd in behoorlijk aanzien gestaan. Toch valt dit aanzien in het niet bij de status die redenaars hebben in de Angelsaksische wereld. Hele carrières zijn daar gegrondvest op oratorisch talent.

de Volkskrant

Hoe belangrijk een toespraak kan zijn, is weer eens gebleken op het jaarlijkse Labourcongres, dat ditmaal plaatsvond in Manchester. Er werd al geruime tijd uitgekeken naar de rede die Gordon Brown, de zwaar belaagde premier, daar zou houden. Het moest ‘de rede van zijn leven’ worden, krachtig genoeg om binnen Labour een eind te maken aan het gezaag aan zijn stoelpoten en de Britten weer enig vertrouwen te geven in de stuurmanskunst van de bewoner van Downing Street 10.

Brown, die anders dan zijn voorganger Tony Blair niet vooraan stond toen de porties charisma werden uitgedeeld, besefte zelf kennelijk ook dat er veel op het spel stond. Al in de zomer werkte hij aan een eerste concept. Er volgden nieuwe versies, waaraan tot het laatste moment werd geschaafd. Afgelopen dinsdag was dan het grote moment: ingeleid door zijn echtgenote Sarah hield de premier een robuuste, soms zelfs gepassioneerde toespraak, waarin hij zijn gehoor – in de zaal en voor de buis – verzekerde dat zijn regering in deze onzekere tijden ‘een rots van stabiliteit en rechtvaardigheid’ zal zijn.

De congresgangers reageerden overwegend positief en ook in de media oogstte de premier veelal lof voor zijn optreden in Manchester. In één ding lijkt hij te zijn geslaagd: de interne kritiek op zijn leiderschap is weer even verstomd. Hoewel in de wandelgangen nog steeds scenario’s voor een toekomstige wisseling van de wacht circuleren, heeft hij in elk geval tijd gewonnen.

Maar het is zeer de vraag of ook de kiezers bereid zijn Brown alsnog het voordeel van de twijfel te gunnen. Gevreesd moet worden dat velen zelfs niet meer luisteren naar wat de Labour-premier heeft te zeggen. En als ze het wel doen, zal hun allicht opvallen dat hij zich nauwelijks opwerpt als progressieve hervormer, maar zich vooral profileert als ervaren roerganger, die het schip van staat door woelige baren kan leiden. De markantste frase van zijn toespraak was de schimpscheut die zowel aan potentiële uitdagers als aan oppositieleider David Cameron was gericht: ‘Dit is niet het moment voor beginnelingen.’

Wat in Manchester ontbrak, was een aansprekende visie op de toekomst waarheen Brown het land wil leiden. Voor een deel is dit een probleem waarmee alle leiders van grote sociaal-democratische partijen worstelen. Voor Labour komt er de intellectuele vervetting bij die elke regeringspartij na verloop van tijd bedreigt. En tot overmaat van ramp heeft Cameron een aantal Labour-thema’s gekaapt – zoals Blair ooit inbrak bij de Tories.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden