VerslaggeverscolumnAriejan Korteweg in Den Haag

Broer en zus: Henk Krol en Femke Merel van Kooten denken over alles hetzelfde

Zondag heeft Femke Merel van Kooten bij haar nieuwe fractieleider in Eindhoven gegeten: mozzarella met groente en ei, en aardappeltjes met vegetarische schnitzel. ‘Ik eet bijna geen vlees meer’, zegt Henk Krol. ‘Dat heb ik alvast van Femke Merel geleerd.’ Op haar beurt bewondert Van Kooten zijn rust en stabiliteit. ‘Toen hij 50Plus verliet, kreeg ik de afsplitsblues all over again. Hij niet.’

Ook verder was de stemming opperbest. Ze laat foto’s zien van haar zoontje met de dobermann van Krol, die een kop boven hem uitsteekt. Dan was er nog de vleugellamme kaketoe die Krol veertig jaar geleden in Duitsland van de dood redde. En de zonnecollectoren rondom: nieuwe aan de voorkant van zijn huis, oude aan de achterkant. Krol wil maar zeggen: ik was altijd al van het milieu en van de dieren.

Krol: Bijna vegetariër.

De onverhoedse krachtenbundeling van deze twee fractieverlaters in de Partij voor de Toekomst is een gebeurtenis die kleur geeft aan deze grijze coronatijd. Van Kooten heeft zich, sinds ze vorig jaar zomer de Partij voor de Dieren verliet, ontpopt als een energiek Kamerlid. Zo was zij de enige die kritiek had op het besluit van minister Hugo de Jonge WOB-verzoeken voorlopig op te schorten. En Henk Krol is Henk Krol, de man van ‘de Tweede en de Eerste Kamer zijn belangrijk, maar het gaat om de huiskamer’ – en nog veel meer bon mots.

De opgestoken duim van Krol richting Van Kooten na een interruptie, daarmee begon het. ‘Zo iemand moet behouden blijven voor de Tweede Kamer’, liet hij noteren. Al eerder werd een opmerkelijke synergie tussen de PvdD en 50Plus gesignaleerd; die bleken zo vaak hetzelfde te stemmen dat 50Plus een lijstverbinding aanbood. Dat verzoek werd afgewezen, maar krijgt nu een nog inniger vervolg.

Wat de PvdT belooft: de verkiezingsprogramma’s van 50Plus en de PvdD vormen de blauwdruk voor hun eigen 2.0 versie: de Toekomstvisie. ‘Ik ben echt nog nooit verschillen tegengekomen’, verzekert Krol. ‘Als je ons los ziet van de oude partijen, zijn we echt broer en zus.’ Ze noemen zich allebei liberaal.

Van Kooten: Afsplitsblues all over again.

Toch, als je die verkiezingsprogramma’s terugleest, springen verschillen in het oog. Bij 50Plus vind je amper iets over dieren of klimaat, bij de PvdD komen ouderen er bekaaid af. Bij de tien ‘basisbeginselen’ die de PvdT op haar website presenteert, zijn het de ouderen die de eerste vier plekken innemen. Dieren en klimaat komen pas op plek vijf. Is Van Kooten mede-oprichter van een ouderenpartij? Ze is helder: ‘De achterban van Henk zou bang kunnen zijn dat ik de ouderen laat schieten. We willen duidelijk maken dat Henk nog steeds Henk is. Daarom hebben we deze volgorde gekozen.’

Andere verschillen krijgen een twist: de PvdD huldigt het voor Haagse begrippen radicale principe dat economische groei niet zaligmakend is. Krol buigt dat soepel richting achterban. ‘Ik ben het daar mee eens. De doelgroep van 50Plus heeft al elf jaar geen groei gezien.’

Ook wil de PvdT opkomen voor de rechten van lhbti’ers, waar bij 50Plus weinig aandacht voor is. Krol: ‘Als je lijsttrekker Henk Krol is, hoef je dat niet van de daken te schreeuwen.’ 

Volgens het 50Plus-programma komen Kamerleden die tussentijds hun fractie verlaten niet voor financiële ondersteuning in aanmerking. Krol – 233 duizend voorkeurstemmen – danst er sierlijk omheen. ‘Zoiets moet misschien niet gelden voor mensen die ruim boven de kiesdrempel zaten.’ Van Kooten – 6.000 voorkeurstemmen – heeft een vervolgargument: ‘Ik heb nooit campagne voor mezelf gevoerd.’ Krol kan zodoende twee 50Plus-medewerkers meenemen, Van Kooten heeft de onbezoldigde steun van echtgenoot en schoonmoeder.

Overeenkomsten en verschillen.

Wat vinden ze van de kiesdrempel van 3 procent (zeg maar 4 zetels) waar 50Plus voor pleit? Van Kooten: ‘Kleine partijen vertegenwoordigen een specifieke achterban en maken het politieke landschap divers.’ Krol wil er nog eens goed over nadenken.

De PvdT is nu drie weken onderweg, de website meldt de eerste overlopende 50Plus-raadsleden. De partij wil een doorlopend congres en digitale fractiekamer (Krol: ‘We gaan echt naar de mensen luisteren’), maar voorlopig is er nog geen bankrekening. Wel kan dankzij zakenman Roel Praagman, die tegelijk zijn pensioenplan beleefd aanbeveelt, een riant partijkantoor in Den Dungen worden betrokken. Krol: ‘Hij krijgt niet meer invloed dan enig ander lid.’

Bij het afscheid laat Van Kooten een schrift zien. Daarin houdt ze sinds de zomer bij hoe haar eigen opvattingen zich verhouden tot die van 50Plus: in groen de markante overeenkomsten, in rood verschillen. Voornaamste rode zones: toerisme, luchtvaart, lhbti, privacy en democratische vernieuwing. ‘Met Henk zijn die verschillen weg.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden