Lezersbrieven Zaterdag 26 januari

Britten blijven in de tent plassen

De ingezonden lezersbrieven van zaterdag 26 januari.

Beeld Bas van der Schot

Brief van de dag: Brexit

Als Brit woonachtig in Nederland waardeer ik het sentiment dat hier in Nederland en Europa – en in deze krant – lijkt te heersen, namelijk dat het Verenigd ­Koninkrijk nog altijd van gedachten mag veranderen en in de EU kan blijven. Voor het welzijn van dat Verenigd Koninkrijk hoop ik dat het Verenigd Koninkrijk dat ook echt doet. Terwijl dit goed lijkt voor de economie van EU, zou ik willen waarschuwen dat dit niet goed is voor de politieke ambities van de EU.

Het Verenigd Koninkrijk ziet zichzelf nog steeds als een grootmacht en de overwinnaar van de Tweede Wereldoorlog (met een nuttig gastoptreden van de Amerikanen en bijrollen voor de Russen). Het heeft zichzelf nooit als een bezet land gezien sinds de Noormannen in 1066 vanuit Frankrijk voet aan land zetten. Het toetreden tot de EU was voor de Britten vooral een verstandshuwelijk en niet weinig Britten houden de voordelen nu voor vanzelfsprekend.

Als Groot-Brittannië de Brexit zou annuleren, zou het niet in de EU blijven als een hervormd en berouwvol lid. Het zou daarentegen een verbitterd en mokkend lid zijn dat nog steeds niet echt in het Europese project gelooft. Misschien is een debacle zoals een ‘No Deal Brexit’ nodig om de verslagen Britten van hun arrogante hoogachting van zichzelf af te helpen en zich te doen realiseren dat ze nu enkel de zoveelste kleine vis in een heel grote vijver zijn. Maar waarschijnlijk zullen ze de ellende van een ‘No Deal Brexit’ ook op de EU afschuiven (vooral de Fransen en Duitsers).

De Amerikaanse president Lyndon Johnson zei ooit over FBI director J. Edgar Hoover: ‘Het is beter om hem in de tent te hebben terwijl hij naar buiten plast in plaats van van buiten de tent naar binnen.’ Ik schrijf dit om u te waarschuwen dat als Groot-Brittannië in de EU blijft, het in de tent blijft plassen. Indien jullie onder die omstandigheden nog steeds het Verenigd Koninkrijk terug willen nemen, zouden de Britten jullie eeuwig (nee dus) dankbaar moeten zijn.

Mark Warren, Amsterdam

Vleesbewust

Mensen die vlees eten, zoals ik, moeten (vaak opnieuw) leren dat voor het stukje vlees op het bord een dier heeft moeten sterven (O&D, 25 januari). Ook dat wij dat in Nederland efficiënt en hygiënisch hebben ingericht. Ik stel daarom voor dat ieder kind in groep acht verplicht een slachthuis moet bezoeken. Niet om af te schrikken, maar om iedereen bewust te maken dat er dieren moeten sterven voordat het vlees gegeten kan worden.

Laat ze zien hoe wij dat in Nederland geregeld hebben. Het is niet erg om vlees te eten, maar weet hoe het productie­proces is, voordat het vlees op je bord ligt. Dat geldt trouwens ook voor veel ­andere producten. Leer de opkomende generaties gewoon weer waar eten vandaan komt en hoe het ‘gemaakt’ moet worden.

Michael Vis, Zoetermeer

Pensioenroof

Het grootste pensioenfonds, het ABP, verwacht in 2020-2021 de pensioenen fors te moeten korten. Uit eigen ervaring weet ik dat ondanks de toezegging, onderdeel van het arbeidscontract, van een waardevast pensioen er sinds 2009 geen enkele verhoging is geweest. Gedurende het kabinetten-Lubbers en het kabinet- Kok heeft de overheid een greep van ruim 30 miljard uit de kas van het ABP gedaan. Laat de overheid dit bedrag, verhoogd met rente, terugstorten.

Wanneer komen de burgers aan bod die hun leven hebben gewijd aan de ­samenleving en daarvoor op hun oude dag al jarenlang worden gestraft, mede door de diefstal uit hun pensioenpot?

Irene Faber, Rijsenhout

Keihard werken

Comedian Steven Brunswijk is van ­mening dat hij als zwarte Nederlander harder moet werken dan een blanke (V, 25 januari). Ik beweer dat een jonge, blanke comedian uit, ik noem maar wat, Sassenheim, opgegroeid in een middenklassegezin, het moeilijker heeft om een origineel perspectief te vinden om ­comedy te bedrijven. Waarschijnlijk zal juist hij harder moeten werken om succesvol te zijn.

Theo Maassen, Eindhoven

Nederland gidsland

Alleen columnist Peter de Waard kan zo beknopt een groot onderwerp samenvatten: ‘Kan Schiphol in zee voor twee tientjes?’ (Economie, 23 januari) Het is duidelijk dat dit de enige oplossing is, en dus ook nog betaalbaar. Naast alle grote benoemde voordelen en opties in de ­column heeft hij iets niet benoemd: de enorme knowhow en het wereldwijde prestige van Nederlanders als ‘waterbouwers’ (verworven met de Deltawerken), in een eeuw van zeespiegelstijgingen.

Voeg daaraan toe de spectaculaire ­Nederlandse architectuur, viskweek­methoden, zee-eilanden en getijdenenergie: de mogelijkheden om onze kennis wereldwijd als gidsland te kunnen exporteren zijn eindeloos.

Hans Mooren, Aerdenhout

Beeld Bas van der Schot

Bullebakken op de bok

Wat een eng betoog bouwt Erwin Roebroeks op (O&D, 22 januari) onder de titel ‘Vrouwelijke waarden zijn nodig voor een nieuw Koninklijk Concertgebouworkest’. Hij suggereert dat een bestuurlijke top van meer mannen dan vrouwen, door zijn ‘bullebakkerige’ gender niet in staat zou zijn te zorgen voor een vrouwvriendelijke omgeving voor orkestmusici (m/v). Roebroeks hokt de mannen, in casu orkestdirecteuren en toezichthouders, eng op.

Zij kunnen vrouwen geen veiligheid bieden in een werksituaties waarin vrouwen met mannen verkeren. Die uitsluiting en diskwalificatie op grond van gender is net zo achterlijk als het vermeende niet bieden van een veilige werkomgeving aan de musici (m/v) van het Koninklijke Orkest. In weerwil van zijn valse suggestie – de haantjes zien het niet en kunnen het niet – is het bieden van een veilige werkomgeving de taak van iedere leidinggevende (m/v). Dat is een volkomen genderneutrale verantwoordelijkheid en vaardigheid. Mijn ervaring is dat die verantwoordelijkheid wijd en zijd door mannen en vrouwen prudent wordt genomen en gedragen, ook in de orkestensector.

Bovendien moet Roebroeks consequent zijn, hij is zelf lid van dit orkestrale patriarchaat. Hij zou als mannelijke musicoloog maar geen patriarchale programma’s meer moeten toelichten. Hem resten de vrouwelijke componisten, bestuurders, toezichthouders en maestra’s.

Stan Paardekooper, Amsterdam, voormalig orkestdirecteur

Weerstand

Het streven naar een verminderde vleesconsumptie roept veel weerstand op, signaleert Elma Drayer (18 januari). Ze verwijst naar mijn artikel over morele weigeraars (11 januari) die producten weigeren waar kinderarbeid, vervuiling of dierenleed aan te pas komt. Hierin verklaarde ik de weerstand tegen deze principiële ‘do-gooders’. Ik deed dat op basis van een groot aantal experimentele studies vanuit diverse universiteiten, ook in Nederland. Die worden door Drayer met één veeg weggehoond. De reden? Haar persoonlijke ervaring is anders.

Het voert hier te ver om de principes van experimenteel onderzoek en de werking van onbewuste afweer uit te leggen. Van belang is dat de goeddoeners in deze onderzoeken veelal geen ‘echte mensen’ zijn: alle informatie over hen wordt door de onderzoekers gecreëerd en gemanipuleerd. Dan blijkt dat moreel verzet van goeddoeners bij anderen vaak irritatie oproept, doordat ze hun onbewuste twijfel over hun eigen keuzes projecteren op de goeddoener; ze veronderstellen dat die zichzelf superieur vindt, ook als dat niet klopt.

In plaats van de wetenschappelijke bronnen te checken die bij mijn artikel vermeld stonden, heeft Drayer genoeg aan haar eigen ervaring (N=1) om te weten dat hier niets van waar is.

Dit was de derde keer dat Elma Drayer haar vileine pen op mij persoonlijk richtte. Als psycholoog mag ik op afstand geen diagnose stellen over wat haar beweegt. Maar als wetenschapper moet ik wel reageren wanneer onderzoeksresultaten worden weersproken met argumenten van het kaliber ‘het is koud, dus die klimaatverandering zal wel loslopen’.

Roos Vonk, Nijmegen

MEER LEZERSBRIEVEN

Lezers over het kinderpardon: ‘Ook ík zou in een uitzichtloze situatie liegen en verzwijgen - wie niet?’
Na de draai van het CDA zorgt een mogelijke verruiming van het kinderpardon voor verdeling binnen de coalitie. Lezer Ludo Grégoire betoogt dat nationaal recht ondergeschikt is aan de zorgplicht van ouders voor hun kind, terwijl lezer Mick Delahaye pleit voor een strenger model: ‘We kunnen niet alle ellende in de wereld oplossen.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.