Britse pers voert enthousiast campagne voor een Brexit

In Engeland is de Brexit mania losgebarsten, constateert correspondent Patrick van IJzendoorn. De Britse pers doet overmoedig mee. Zelfs het volkslied is niet meer veilig.

De bommenwerper van Bob Horsley werd tijdens de Tweede Wereldoorlog geraakt bij een luchtaanval op Keulen. Met een brandende motor vloog de commandant terug en met een parachutesprong landde hij in de buurt van Luik, waar zijn leven werd gered door de Rode Kruisvrijwilligster Andrée de Jongh.

Dit was het begin van een barre reis naar Gibraltar van waar hij terugkeerde naar zijn vaderland. Later in de oorlog bombardeerde deze 'Dambuster' Hitlers Adelaarsnest. The Daily Telegraph belichtte de heldendaden van de op 94-jarige leeftijd overleden Yorkshireman ruimschoots in een postuum.

Er gaat geen week voorbij of de krant plaatst een necrologie over een oorlogsheld. Het zegt iets over de manier waarop de Britten terugkijken naar de oorlog. De nadruk ligt niet op het lijden, zoals op het vasteland, maar op de heroïsche daden onder Churchills leiding. De fundamentele gedachte achter de Europese eenwording - 'Dit nooit meer' - is om die reden minder prominent aanwezig. Dat blijkt eens te meer in de berichtgeving in aanloop naar het referendum. 'Berichtgeving' is een misleidend woord. 'Opinievorming' dekt de lading beter, zeker in de rechtse pers die enthousiast en overmoedig campagne voert voor een Brexit.

Alternatief netwerk

Een typerend sentiment kwam van Allister Heath. 'Door de EU te verlaten', beweert hij, 'kan Groot-Brittannië Europa redden van een zekere catastrofe.' Volgens hem moeten de Britten een alternatief netwerk stichten, met landen uit de Europese Economische Ruimte. Druppelsgewijs zullen EU-landen zich aansluiten, waaronder Nederland 'dat in toenemende mate anti-EU is'. Hoe andere EU-landen hierover denken, zullen de Engelsen niet snel te weten komen. Het perspectief is Brits. Reportages vanaf het continent plegen te komen uit 'voorbeeldlanden' als Zwitserland en Noorwegen.

Drie maanden voor het referendum gaat de meeste aandacht uit naar het trekken van de gevechtslinies. Al dagen gissen politici en journalisten over de vraag hoe eurosceptisch de koningin precies is, waarbij een parlementariër wees op de strofe 'May she defend our laws' in het volkslied. 'Dat zijn niet die van Brussel,' merkte hij op in een ingezonden brief. Ook de eurogezinde kleinzoon van Churchill, Lagerhuislid Nicholas Soames, mengde zich in het debat. Hij zei dat degene die de mening van Elizabeth heeft gelekt te vergelijken valt met Thomas More, de adviseur van Hendrik VIII die wegens hoogverraad ter dood werd veroordeeld.

Krantenknipsel uit de Evening Standard.

Vast staat wel dat een oude antagonist van Hare Majesteit, Sex Pistols-drummer Paul Cook, tegen een Brexit is, zo maakte hij onder de kop Anarchy in the EU bekend in het conservatieve weekblad Spectator.

Een verrassing was dat de rabiaat-rechtse Jeremy Clarkson in The Sunday Times pleitte voor een Verenigde Staten van Europa, wat er wellicht te maken mee heeft dat de Top Gear-presentator een dorpsgenoot is van Cameron. Het Brexit-kamp heeft de beschikking over Frederick Forsyth die al tegen de EG was voordat de Britten lid werden. De schrijver roerde in de Andrew Marr Show het mogelijke lidmaatschap van Turkije aan, volgens hem een groot gevaar.

De Turkse kwestie is een geschenk voor de Brexiteers. 'Als de Turken erbij komen, zijn wij eruit' opende The Sunday Express. Een EU die grenst aan Iran, Syrië en Irak is het schrikbeeld voor de eilandbewoners.

Maar hoe zit het met de eigen grenzen? In de Spectator schreef het enfant terrible van de Britse journalistiek Rod Liddle dat de immigratiedienst er maar niet in slaagt buitenlandse terroristen en moordenaars te deporteren, terwijl een 92-jarige Zuid-Afrikaanse weduwe bijna op het vliegtuig werd gezet omdat ze haar visum niet had verlengd. Het is makkelijk om Brussel de schuld te geven, constateerde Liddle, maar dit is echt ons probleem. Een zeldzaam moment van zelfreflectie in de Britse pers.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden