Column Peter de Waard

Brengen negatieve rentes ons in dromenland?

Geldzaken worden in deze onwerkelijke tijd van ­negatieve rentes het ­domein van wiskundenerds. Wie lenen, sparen en pensioenrechten nog wil doorgronden, moet op de middelbare school ten minste de logica achter min maal min is plus hebben begrepen.

Iemand die op zijn 25ste jaar 10 miljoen leent tegen een negatieve rente van 0,5 procent kan de rest van zijn leven rentenieren. Een jaarlijks inkomen van 50 duizend euro is verzekerd. Riant leven doe je door schulden te maken, hetgeen veel studenten nu al begrijpen. In het zweet des aanschijns het brood verdienen is alleen voor mensen die het werken niet kunnen laten.

Negatieve rentes brengen iedereen in dromenland. Tenminste de bezitlozen. Want een free lunch for all bestaat niet. De spaarders zullen dat moeten ophoesten. Zij zullen hun vermogens zien krimpen met hetzelfde bedrag waarmee de schuldenaren de bloemetjes buiten kunnen zetten. Of eigenlijk nog iets meer, want ook bij negatieve rentes zullen banken een marge eisen. Als ­iemand met een lening 50 duizend euro per jaar kan verdienen, moet iemand met een spaarrekening (banken eisen al gauw een marge van 0,5 tot 1,0 procentpunt) 100 tot 150 duizend inleveren.

Op het eerste gezicht leiden negatieve rentes tot links beleid: overdracht van geld van mensen met geld naar mensen zonder geld. Alleen is het schijn. Sparen wordt vooral gedaan door mensen met een modaal of nog lager inkomen. De rijke elite zit vooral in vastgoed en aandelen die door de negatieve rentes verder in waarde stijgen. Negatieve rentes maken de door ­Thomas Piketty zo gehekelde vermogenskloof eigenlijk nog groter.

Spaarders die weigeren negatieve rentes te accepteren, zouden hun geld in coupures van 20, 50 en 100 euro onder het matras kunnen leggen. Dat kost ook geld – een beetje inflatie en extra beveiligingskosten – en mogelijk flink wat nachtrust, maar dan help je tenminste niet schuldenaren rijker te maken.

Overigens hebben de schuldenaren hetzelfde probleem. Wie een ­lening van 10 miljoen krijgt tegen een negatieve rente van 0,5 procent, kan die lening ook niet op een rekening-courant laten staan, omdat de bank dan weer een negatieve rente ­rekent. Het jaarinkomen van 50 duizend euro is al binnen vier of zes maanden op. Met het geld moet iets worden gedaan of het moet in een geldpakhuis à la dat van Dagobert Duck worden gelegd.

Negatieve rentes zijn geen utopie of een nachtmerrie meer. Ze zijn realiteit. De overheden plukken er de vruchten van en zien schulden als sneeuw voor de zon wegsmelten. Pensioenfondsen dragen de lasten en zien hun vermogen krimpen.De centrale banken willen ze alleen nog maar negatiever maken.

Misschien moet een hele generatie ermee leren leven. Daarom zouden in de laagste klassen van de basisschool leerlingen al met minnen moeten leren rekenen: -2 x -2 = 4.

Iedereen moet wiskundejongen of -meisje worden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden