Opinie

Breng het Nederlands terug in het hoger onderwijs

Onderwijs in het Engels Nederlandse studenten krijgen in het Engels les om later in het Neder-lands les te geven.

Beeld anp

In het artikel 'In het Engels haalt niemand zijn niveau' (Ten eerste, 15 november) haalt literatuurrecensente Aleid Truijens een ontwikkeling aan die mij al een tijdje tegen de borst stuit: de verengelsing van het universitair onderwijs in Nederland en de academische verschraling die dat teweegbrengt.

Toen ik vorig jaar begon aan de premasteropleiding Leraar Nederlands in Voorbereidend Hoger Onderwijs aan de Tilburg University (voorheen gewoon Universiteit van Tilburg), werd al snel duidelijk dat ik in het Engels les kreeg over morfologie, lexicon en syntax. In taaie boeken met titels als Cognitive Linguistics en Introduction to Psycholinguistics werd mij uitgelegd hoe taal werkt in het brein en hoe je zinnen moet ontleden. Ook de opdrachten, presentaties en papers moesten in het Engels.

Bij de 'Nederlandstalige' vakken werd eveneens gebruikgemaakt van Engelstalige literatuur. Ook in mijn eerdere studie Cultuur- en Wetenschapsstudies aan Maastricht University was het de normaalste zaak van de wereld om studenten te laten verzuipen in 'academisch Engels', door Truijens pakkend omschreven als 'congres-Engels': 'Een strikt functionele, kreukvrije, geurloze taal met een beperkte, basale woordenschat, aangevuld met vakjargon.' Ik zal niet de eerste zijn geweest die na het lezen van weer zo'n brabbeltekst tot de conclusie kwam dat er werkelijk niets van was blijven hangen. Probeer dat maar eens naar je ouders te vertalen.

Gebrek aan beter

Vaak wordt Engelstalig studiemateriaal aangehaald bij (vermeend) gebrek aan beter. Zo kreeg ik bij het vak Taalwetenschap van mijn docent te horen dat Linguistics van William McGregor toch echt het beste introductieboek was op het gebied van onderzoek naar taal. Dat zal best, maar raken we hierdoor niet in een soort vicieuze cirkel? Bereiken we niet structureel meer met een goede, Nederlandstalige tegenhanger?

De vraag stellen, is hem beantwoorden. Van Maastricht tot aan Groningen krijgen universitaire studenten anno nu onderwijs op een niveau dat dat van een gemiddeld roc nauwelijks overstijgt. Docenten onderwijzen in tenenkrommend steenkolen-engels, hetgeen bij menig collegevolger plaatsvervangende schaamte opwekt, terwijl ook de nieuwe generatie vrijdenkers intellectueel blijft hangen in de continue vertaling van en naar jip-en-janneketaal.

Deze uitholling van het Nederlands hoger onderwijs is al jaren aan de gang en lijkt zich onverminderd voort te zetten. Steeds meer tweetalige opleidingen gaan wegens kostenbesparing volledig over op het Engels, waardoor het (academisch) Nederlands met uitsterven wordt bedreigd.

Wereldbelang

'De Nederlandse student past zich wel aan', luidt veelal de gedachte op internationaal georiënteerde universiteiten. Helaas betekent 'aanpassen' in dit geval downgraden en een oneerlijke concurrentie ten opzichte van anderstalige studenten. Die komen immers over het algemeen overgemotiveerd naar Nederland vanwege een gebrek aan kwaliteitsonderwijs in eigen land en het ambiëren van een internationale (en dus Engelstalige) carrière in het buitenland.

Het is waar: het Engels is de toekomst en zal ook steeds meer als wereldtaal gaan fungeren. Prima, maar vergeet niet dat ook het Nederlands nog altijd in de top-40 staat van 's werelds meest gesproken talen. Onze taal is dus van wereldbelang; laten we dat ook zo houden.

Een belangrijke stap is het behoud en terugbrengen van het Nederlands als voertaal in het gros van de opleidingen aan het hoger onderwijs. Laten we beginnen met het afschaffen van de allergrootste uitwas: het Engelstalige onderwijs aan de universitaire lerarenopleiding Nederlands. Want, zeg nou zelf: als Nederlandse studenten aan een Nederlandse universiteit in het Engels les krijgen met de bedoeling later zelf op een Nederlandse school in het Nederlands les te geven... You're kidding me, right?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.