Opinie

Bosaanplant is druppel op gloeiende plaat

Het plan van onder andere Staatsbosbeheer om extra bos aan te leggen, draagt niet bij aan het terugdringen van het broeikaseffect, betoogt oud-klimatoloog Wieger Fransen.

Beeld anp

De klimaattop van 26 oktober zou Nederland echt verder helpen als zou worden afgerekend met 'lullabies', met beelden en verhalen die mensen in een klimaatslaap sussen. De kans dat Nederland tijdens de top uit een klimaatslaap wordt gehaald is helaas uitermate klein. Immers, de mensen die kennis hebben van het klimaatsysteem - de klimaatwetenschappers - wordt tijdens de top geen spreektijd gegund om te zeggen waar we in termen van klimaatverandering inmiddels zijn aangeland. Of om te reflecteren op de ideeën die vaak wel sexy en aansprekend zijn, maar geen enkele zode aan de klimaatdijk zetten.

Sterker nog, de klimaatwetenschap is niet eens aanwezig. Ik begrijp dat ook wel. Een klimaatwetenschapper zou gehakt maken van het idee dat de opwarming te beperken zou zijn tot 2 graden. Hoe idioot is het dan dat tijdens de laatste klimaattop in Parijs zelfs een beperking tot 1,5 graad geopperd werd? Natuurlijk, hoop geven werkt en is ook nodig. Maar valse hoop zal de komende jaren als een boemerang terugkomen.

CO2-reductie

Valse hoop werd bijvoorbeeld afgelopen maandag gegenereerd door Staatsbosbeheer met het bepleiten van de aanleg van extra bos. Dat de aanleg van extra bos geen enkele bijdrage levert aan de terugdringing van het broeikaseffect is al jaren bekend. In het klimaatrapport van de Tweede Kamer uit 1996 wordt hier al expliciet aandacht aan besteed. Dat de bijdrage van beplanting marginaal is, komt overigens niet omdat bos zolang het groeit geen CO2 opneemt - dat doet het namelijk wel. Het punt is ook niet dat de hoeveelheid bos die nodig is voor een significante terugdringing op nationale schaal, het door Staatsbosbeheer voorgestelde areaal met ordes van grootte overstijgt. Dat zal ook Staatsbosbeheer kunnen berekenen en dus kunnen beamen. Het komt ook niet omdat er goedkopere opties zijn om een vergelijkbare CO2-reductie te bewerkstelligen, want die zijn er. Maar wat is het punt dan wel?

Het klimaatprobleem is een probleem van schaalgrootte en tijdschalen. Het is leuk om een brandblusser in huis te hebben, maar als je huis eenmaal in de fik staat kan je er niks meer mee. In klimaatperspectief zijn we al te laat met onze brandblusser en willen we een brandweerwagen.

Opstoken

Bosaanplant is echter een brandblusser. Waarom? Omdat wij nu in een paar eeuwen alle bomen opstoken die in miljoenen jaren tot steenkool en gas zijn verworden en zo CO2 hebben opgeslagen. Elke boom die nu geplant wordt, heeft ook die tijd nodig om de CO2 structureel op te slaan. Krijgt een boom die tijd om te vergaan niet - bijvoorbeeld omdat hij gekapt en 'gebruikt' wordt als bouwmateriaal of als meubel - dan zal de boom de CO2 die hij in zijn groeifase heeft opgeslagen, al hebben teruggegeven aan de atmosfeer voordat de opwarming tot een halt is gekomen. Maar zelfs als een boom deze tijd wel krijgt - in mijn ogen totaal onrealistisch - dan zal blijken dat de door Staatsbosbeheer bepleite bosaanplant, zoals al eerder gesteld, minder is dan een druppel op een gloeiende plaat.

Wieger Fransen, voorheen klimatoloog bij het KNMI en adviseur van de eerste klimaatcommissie van de Tweede Kamer.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.