Column Bert Wagendorp

Boris Johnson wordt premier: het hele leven is één grote grap

Boris Johnson is over ruim vier weken de nieuwe premier van Groot-Brittannië. Dat wordt lachen. Naast de heldere analyse van Volkskrant-correspondent Patrick van IJzendoorn stond vrijdag een kort biografietje van ‘BoJo’, waarin één zinnetje opviel: ‘Twee keer getrouwd, twee keer gescheiden, minimaal vijf kinderen’. Vermoedelijk heeft hij er minstens zes. Er zijn wel meer mannen van wie het precieze kindertal niet vaststaat, maar in het geval van Johnson staat de twijfel voor meer: eigenlijk weten we heel weinig zeker over hem, behalve dat hij blond haar heeft.

Op 22 juli zal Johnson zijn enig overgebleven tegenstrever Jeremy Hunt, bijgenaamd ‘Theresa in trousers’ (Theresa May met een broek aan), wegvagen en triomfantelijk de positie innemen die hij al een paar decennia in gedachten had, eerste minister van zijn land, ruim 64 jaar nadat zijn grote rolmodel Winston Churchill die functie op 80-jarige leeftijd verliet.

In de rijke geschiedenis van Groot-Brittannië hebben al heel wat wonderlijke figuren hun intrek genomen in 10 Downing Street, maar wonderlijker dan Boris Johnson hebben ze ze ook in het UK niet eerder voorbij zien komen – Churchill wellicht uitgezonderd.

Die voorkeur voor politieke Tijl Uilenspiegels staat in direct verband met de Britse voorkeur voor studentikoze, absurde humor. Wie de Britse kiezers aan het lachen kan maken, heeft een streepje voor. De humor hoeft niet verfijnd te zijn, een grove grap gaat er ook goed in. De gemaal van de Britse koningin, prins Philip, dankt zijn populariteit voor een groot deel aan zijn talent voor onbehouwen grappen. De grootste handicap van Theresa May was haar gebrek aan humor.

De Libische stad Sirte, zei Johnson in 2017 tijdens een Conservatief onderonsje, had de potentie uit te groeien tot een nieuw Dubai – ‘alleen nog even de lijken opruimen’. Sommige mensen vonden dat geen leuke grap, maar dat kwam volgens Johnson doordat ze geen idee hadden van de situatie in Libië.

Net als Philip heeft ook Johnson de aangeboren en typisch Britse gave het hele leven als een jolly good joke te zien. Diep vanbinnen vindt Johnson de EU een grap, net als de Brexit. Wat er van een Brexit komt, met name voor zijn working class-landgenoten die de economisch gevolgen gaan dragen, is ook funny en zeker niet saai.

Toen Johnson onder Theresa May tot ieders verbijstering minister van Buitenlandse Zaken werd, beloofde hij om te beginnen excuses te zullen aanbieden aan diverse buitenlandse politici die hij eerder had beledigd. De Turkse president Erdogan onder meer, die hij een rukker en een geitenneuker had genoemd en aan Hillary Clinton (‘een sadistische verpleegster in een gekkenhuis’). Heel andere man dan Stef Blok.

Boris Johnson komt overal mee weg, omdat hij nooit echt serieus wordt genomen, ook niet door zichzelf. Die teflonlaag van grappen en grollen voeren hem nu curieus genoeg naar de top van de apenrots. En naar Brussel, om eindelijk de Brexit te regelen. Dit op voorwaarde dat hij de verkiezingen, die hij naar verwachting heel snel zal uitschrijven, wint en niet, zoals ook niet is uitgesloten, in het Lagerhuis meteen wordt weggestemd zodra hij is aangetreden en aldus het kortste premierschap aller tijden op zijn naam zal brengen, een minuut of tien. Ook best een goede grap.

Wie er straks in Brussel tegenover hem zit, is nog onduidelijk. De verdeling van de topposities in de EU is een duister en ondoorzichtig proces, waarbij vergeleken het gevecht om het leiderschap in Groot-Brittannië een toonbeeld van transparantie en democratie is.

Wie het ook gaan worden, geen grappenmakers in elk geval, want die zijn bij de EU dungezaaid. Met al zijn arrogante kostschoolhumor is Johnson, net als veel andere Britse politici, vergeten dat Groot-Brittannië bij de onderhandelingen de onderliggende partij is – een realiteit die bij de leiders van het voormalige imperium nog altijd niet wil doordringen. Johnson gaat in Brussel tegen een muur van onbegrip oplopen.

Ik vermoed dat ‘PM Johnson’ geen lang leven zal zijn beschoren, dat hij spoedig schaterlachend ten onder zal gaan en daarna lekker gaat golfen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden