LezersbrievenMaandag 10 augustus

Bombardementen op Duitsland waren oorlogsmisdaden

De lezersbrieven van maandag 10 augustus.

De Frauenkirche in Dresden, na het bombardement van 1945.Beeld Deutsche Fotothek / ANP

Brief van de dag

Het frappeert mij dat nu, 75 jaar na de bevrijding van de naziterreur, nog steeds wordt ontkend of gebagatelliseerd dat de Brits-Amerikaanse bombardementen op Duitse steden oorlogsmisdaden waren.

Natuurlijk was er een achtergrond: nadat tijdens de Blitz bij Duitse bombardementen op Britse steden meer dan 40.000 Britse burgers om het leven waren gekomen, volgde de vergelding, niet alleen uit wraak, maar als middel om de Duitse oorlogsindustrie en economie te treffen. Een ander belangrijk doel van die Britse bombardementen was de hoop dat de Duitse bevolking tegen het naziregime in opstand zou komen.

Nogal ongerijmd, lijkt mij, omdat de dood uit de lucht door de geallieerden werd veroorzaakt, die hiervoor dus volledige verantwoordelijkheid droegen. Het was dan ook vanzelfsprekend dat de Duitse bevolking steeds vijandiger werd tegen de geallieerden, die immers verantwoordelijk waren voor de dood van hun naasten.

Niet alleen zijn bombardementen op burgerdoelen moreel verwerpelijk, ook in die tijd wees artikel 25 van het Landoorlogsreglement (Haags Verdrag, 1907) er al op dat het viseren van burgers en burgerdoelen verboden was, in tegenstelling tot militaire doelen.

Toch werd er gebombardeerd, met brandbommen, die hele vuurstormen veroorzaakten, op Duitse steden, zelfs dorpen, waarbij mensen stikten in schuilkelders of levend verbrandden.

Zo werd Keulen in 1942 aangevallen met duizend Britse bommenwerpers en werd in febru-ari 1945 het stadje Pforzheim zodanig te grazen genomen dat 30 procent van de bevolking om het leven kwam. Werd de nazitop getroffen? Welnee, gewone burgers.

Tientallen steden werden aangevallen: Keulen, Hamburg, Berlijn, Düsseldorf, Osnabrück, Karlsruhe, Dessau, Potsdam en ga zo maar door. Het meest genadeloze was, dat er nog in mei 1945, toen Duitsland zich al bijna overgaf, werd gebombardeerd.

Niet alleen het bombardement op Dresden (februari 1945) was een oorlogsmisdaad, al die andere bombardementen ook. In totaal zouden meer dan een half miljoen Duitse burgers het leven laten, miljoenen werden dakloos.

Hoog tijd om te erkennen dat de ‘goede kant van de geschiedenis’ ook misdaden op zijn geweten heeft en niet alleen in Hiroshima en Nagasaki.

Astrid EssedAmsterdam

Festspiele

Dank voor de recensie van de diverse producties in de Salzburger Festspiele. (V, 7 augustus) Een recensie waardoor ik meteen zou willen afreizen vanwege het enthousiasme, de vreugde en de liefde die er uit spreekt. En waardoor ik weer een sprankje hoop krijg dat ook ik en mijn collega’s ooit weer aan het werk mogen. Wij, de technici van Nationale Opera en Ballet staan te popelen om weer te produceren en gasten te ontvangen.

De NPO podcast van Stef Visjager Making an opera of Hoe het te maken in de opera geeft een prachtige inkijk in de totstandkoming van een nieuwe productie (Ritratto) en hoe die aan de vooravond van de première werd geveld door corona. Luister hoe relevant kunst anno nu is! Laat de coronadiscussie ook over de kunsten gaan, niet alleen over mondkapjes en terrasjes.

Carolien Meijer, rekwisiteur bij Nationale Opera en Ballet, Leiden

Droogte 

Het interview met Flip Witte (Wetenschap, 6 augustus) legt inderdaad een falende centrale overheid bloot, wat betreft de bestrijding van de droogte, maar behoeft toch enige nuance. Allereerst is niet twee derde van Nederland landbouwgrond, maar ruim de helft. Met goed 10 procent natuur komen we dan op een derde, gebruikt door 17 miljoen mensen. Dat grondgebruik draagt nauwelijks bij aan de omzetting van regenwater in grondwater, terwijl het boerenland en de natuur dat wel doen.

Steeds vaker zie ik reclameborden langs de weg die particulieren aanmoedigen een waterpuls te laten slaan om hun tuintje groen te kunnen houden. Dat zou niet moeten kunnen. Verder is de waarde van de geïmporteerde agrarische producten bijna even groot als de export. We ­importeren dus ook heel veel grondwater. Een deel van de politiek wil boeren laten extensiveren, maar heeft geen idee hoe er nog een verdienmodel over blijft. Een ander deel is alleen maar uit op het grondeigendom om woningen, infrastructuur en industrie te vestigen. Met 5 miljoen extra inwoners in aantocht tot 2050 zal dat de grootste bedreiging van de grondwaterstand vormen.

A. van Mourik, West Betuwe

Mondkap-effect

In reactie op het pleidooi voor een nationaal experiment (O&D, 6 augustus): in Kansas heeft een deel van de county’s een mondkapjesplicht ingevoerd, en een ander deel niet. Er zijn statistieken bijgehouden over het verloop van het aantal coronabesmettingen. Hieruit kan men aflezen of de verplichting mond en neus te bedekken effectief is tegen het virus.

Annelies Jacobsen, Dordrecht

Macron

Het bezoek van de Franse president Macron (Ten eerste, 7 augustus) aan het zwaar getroffen Libanon oogt zeer ambivalent. In eigen land nemen zijn bestuurlijke problemen toe, maar publicitair profileert hij zich als troostende leider in Libanon. Een poging tot hulpverlener, met het effect van Kolonisator 2.0. Macron heeft formeel en moreel in Libanon niets te zoeken. De internationale verhoudingen in die regio zijn zo complex dat een populistisch staatsman als hij maar olie op het vuur gooit. Ook suggereert hij miljoenen Franse hulp. Van welk geld? Frankrijk is netto-ontvanger in Europa. Een toontje lager zou hem sieren. Een uitgelezen kans voor mevrouw Kaag om hier afstand van te nemen.

Ruud de Bree, Holten

Tegenpartij

De vrije jongens F. Jacobse en Tedje van Es hebben zich in veertig jaar tijd razendsnel vermenigvuldigd. De huidige vrije jongens en meisjes roepen nu ook ‘Samen voor ons eigen’. De Tegenpartij heet nu ‘Viruswaarheid’.

Lijnie Lutgerink, Meerssen

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden