COLUMNLisa Bouyeure

Bloot wordt niet meer gezien als gewoon bloot

null Beeld

In 1988, ver voor internetophef, het tepelverbod van Mark Zuckerberg en complotten over een pedofiele elite overgoten met een pastelkleurig Instagramsausje, maakten Theo en Thea een aflevering over bloot. Daarin werd aan kinderen onder meer het verschil uitgelegd tussen bloot op het toneel staan (kan soms functioneel zijn) en bloot in de schouwburg zitten (beetje raar wel). Of tussen de beweegredenen van een naturist en een potloodventer. Op de achtergrond speelden een stuk of twintig naakte figuranten, mannen, vrouwen en kinderen, enthousiast balspelletjes. In andere afleveringen werden mijn generatiegenoten en ik door het duo bijgespijkerd over seks, ongewenste intimiteiten, homoseksualiteit, prostitutie en voortplanting. Moesten we als volwassenen massaal in therapie? Absoluut, maar aan Theo en Thea heeft dat voor zover ik weet niet gelegen.

Ik keek de aflevering over bloot terug nadat er de afgelopen week ophef was ontstaan over een nieuw kinderprogramma op NPO Zapp. In Gewoon. Bloot., een remake van het Deense Ultra smider tøjet en ontwikkeld in samenwerking met kenniscentrum Rutgers, mogen kinderen uit groep 7 en 8 vragen stellen aan vijf ontklede volwassenen. Onderwerpen die in de acht afleveringen aan bod zullen komen zijn bijvoorbeeld ‘piemel’, ‘gewicht’, ‘transgender’ en ‘huid & haar’. De eerste wordt pas volgende week zondag uitgezonden, maar op sociale media is er sinds de aankondiging al een hoop over te doen.

Dit was ‘het normaliseren van degeneratief hyperseksueel gedrag van minderjarigen’, meende een instagrammer met een profielfoto van George Orwell. Ene Julia deed er nog een schepje bovenop: ‘Celstraf voor degene die dit programma heeft verzonnen!!!’ De SGP stelde Kamervragen, Denk-Kamerlid Kuzu liet zijn wijsvinger verontwaardigd wapperen in een Twittervideo (‘#beschermjekind stop #bloot’) en Baudet, toch al geen groot fan van de NPO en sinds kort salonfähig onder selectief bezorgde moeders met QAnon-sympathieën, meende dat Gewoon. Bloot. aanschurkt ‘tegen het promoten van pedofilie’.

Gewoon. Bloot. wordt vanaf zondag 21 maart uitgezonden. De aankondiging van het programma veroorzaakte ophef, want bloot is iets geworden dat bedekt dient te worden. Beeld NTR
Gewoon. Bloot. wordt vanaf zondag 21 maart uitgezonden. De aankondiging van het programma veroorzaakte ophef, want bloot is iets geworden dat bedekt dient te worden.Beeld NTR

Dat er op deze manier wordt gereageerd, heeft natuurlijk alles te maken met sociale media. We zijn preutser geworden sinds er naast koelboxen en opblaashaaien ook smartphones met camera’s mee naar het strand worden gesleept. De Amerikaanse zedenregels op Facebook en Instagram gaven het laatste zetje. Bloot is iets geworden dat bedekt dient te worden, door badkleding, een zwart balkje of een boxershort onder de douche, waardoor het zo’n prikkelende lading heeft gekregen dat keurige types er niet meer naar kunnen kijken zonder rooie oortjes te krijgen. Om een tweet van hoogleraar seksuologie Ellen Laan te citeren: ‘Als je bloot niet gewoon ziet als bloot maar als seks, zal alles wat neigt naar bloot opgevat kunnen worden als een seksuele uitnodiging. Dat is gevaarlijk. Niet het bloot zelf.’

De programmamakers van Gewoon. Bloot. noemen een ander aspect van sociale media als aanleiding. Op SnapChat, TikTok en Instagram lijkt iedereen perfect, zeggen ze in een verklaring, waardoor veel kinderen al op jonge leeftijd onzeker zijn over hun lijf. Er wordt een analyse van de Kindertelefoon uit 2019 aangehaald, waaruit bleek dat kinderen tussen de 8 en 12 met vragen over het lichaam vooral wilden weten of ze zelf wel normaal waren.

Van SnapChat, TikTok en Instagram hoeven ze het antwoord niet te verwachten, en van Kuzu, Baudet en Van der Staaij al helemaal niet. Misschien worden ze de komende acht weken iets wijzer. Maar wat kun je nou eigenlijk zeggen over een programma dat nog niet is uitgezonden?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden