Blind voor Jodenhaat

Eigenaar Daniel Baron (R) staat met zijn vader voor het Israëlische restaurant HaCarmel en laat de schade aan zijn restaurant zien, 2 maart. Foto ANP

Dat Frankrijk volgens de kranten ‘geschokt’ reageerde, lijkt me tot nu toe het enige lichtpuntje. Vandaag precies een week geleden werd de 85-jarige Mireille Knoll in Parijs met elf messteken om het leven gebracht, waarna haar appartement in brand werd gestoken. Justitie gaat ervan uit dat er antisemitische motieven in het spel waren. Een van de twee opgepakte verdachten zou gezegd hebben: ‘Ze is een Jood, ze moet geld hebben.’ Ook zou er ‘Allahu ­Akbar’ zijn geroepen.

Overleefde je ooit als door een wonder de Shoah, word je op hoge leeftijd alsnog vermoord omdat je Joods bent – het valt nauwelijks te bevatten.

Goddank vinden de Fransen dit inmiddels ook. Hoe anders was dat vorig jaar. In april 2017 hielp een ­Allahu-Akbar-roeper de 65-jarige ­Sarah Halimi naar gene zijde door haar uit het raam te gooien. Toen deed Justitie er vijf hele maanden over om tot het inzicht te komen dat het een antisemitisch geïnspireerde daad betrof.

Ditmaal kwam de verontwaardiging sneller én was ze vele malen breder. Nu schuwde de Franse president Emmanuel Macron het ­

a-woord niet, sprak de minister van Binnenlandse Zaken van ‘een kanker die het land niet mag wegvreten’, waren er woensdagavond stille tochten in Parijs en andere grote steden. Hartverwarmend, ik kan niet anders zeggen. (Minder hartverwarmend: diezelfde dag werd het kantoor van een Joodse studentenorganisatie aan de Sorbonne vernield, waarbij de wanden werden besmeurd met antizionistische leuzen.)

Natuurlijk, Nederland is Frankrijk niet. Naoorlogse moordpartijen zijn Nederlandse Joden tot op heden bespaard gebleven. Maar wie denkt dat zij daarom niets te vrezen hebben, heeft wel een heel zonnige kijk op de kwestie.

Begin deze maand kwam het Cidi (Centrum Informatie en Documentatie Israël) met zijn jaarlijkse ­Monitor Antisemitische incidenten in Nederland – een publicatie die spijtig genoeg meestal alleen de aandacht van de rechtse pers weet te trekken. Ook deze editie bevat weer een treurige opsomming van scheldpartijen, bedreigingen en belagingen. Maar wat mij bovenal trof was hoe het percentage gemelde incidenten wederom in zo’n malle verhouding staat tot de omvang van de Joodse gemeenschap.

Om welbekende redenen maken Joden krap 0,3 procent uit van de Nederlandse bevolking. Toch vormt het aandeel gemelde antisemitische incidenten bij de politie 8 procent van het totale aantal gemelde discriminatiegevallen, bij het Openbaar ­Ministerie 22 procent en bij het Meldpunt Internet Discriminatie 17 procent. Oftewel: verhoudingsgewijs is het aandeel antisemitisme in het totaal aantal discriminatiemeldingen onevenredig hoog.

Dit simpele weetje maakt de lauwheid waarmee menigeen reageert op antisemitische incidenten des te onbegrijpelijker – althans wat mij betreft.

Recent voorbeeld: de labbekakkerige houding van Jozias van Aartsen, waarnemend burgemeester van Amsterdam, na de aanslag vorig jaar december op het koosjere restaurant HaCarmel. Terwijl parlementariërs en gemeenteraadsleden zich meteen naar het etablissement aan de Amstelveenseweg haastten, deed de burgemeester er het zwijgen toe. Pas toen HaCarmel voor de derde keer doelwit was, begon op het stadhuis een haan te kraaien. Pas toen besloot Van Aartsen dat er extra camerabewaking moest komen.

Ander recent voorbeeld: de weigering van BIJ1 en Denk om het zogeheten Joods Akkoord te ondertekenen, een document waarmee elf politieke partijen zich solidair verklaarden met Joods Amsterdam. Waarom de vrome broeders van Denk niet meededen moeten wij raden. BIJ1 motiveerde haar onwil met de hilarische smoes dat het akkoord kritiek op ‘de politieke beslissingen van de staat ­Israël’ onmogelijk zou maken.

Dus uitgerekend politieke partijen die bij wijze van spreken achter elke struik racisme ontwaren, houden zich blind voor overduidelijke tekenen van Jodenhaat? Was me dit pakweg tien, vijftien jaar geleden voorspeld, ik had vol ongeloof het hoofd geschud.

Nee, Nederland is Frankrijk niet. Maar zullen we er in hemelsnaam voor zorgen dat dit zo blijft?

Elma Drayer is ­journalist en neerlandicus. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.