OpinieAfghanistan

Blijf investeren in Afghanen, ook onder de Taliban. Dat zijn we inwoners en veteranen verplicht

Nederland moet internationaal het voortouw nemen om de geboekte vooruitgang op het gebied van vrede, veiligheid en ontwikkeling, niet verloren laten te gaan.

Het aantal schoolgaande kinderen steeg de afgelopen jaren in Afghanistan van 1 naar ruim 9 miljoen.  Beeld Getty Images
Het aantal schoolgaande kinderen steeg de afgelopen jaren in Afghanistan van 1 naar ruim 9 miljoen.Beeld Getty Images

Na de terugtrekking van de Navo is Afghanistan razendsnel in handen gevallen van de Taliban. Dit is uiterst zorgelijk omdat veel verworvenheden zoals vrouwenrechten en meisjesonderwijs daarmee op het spel staan. Juist nu de militaire aanpak van de internationale gemeenschap geen rol meer speelt, moet Nederland blijven investeren om de geboekte vooruitgang niet verloren laten te gaan. Nu de Taliban de macht weer in handen hebben, moet er geen vacuüm op het gebied van waarden ontstaan die eenvoudig door de nieuwe machthebbers ingevuld kan worden. Nederland moet internationaal het voortouw nemen om gezamenlijk deze waarden te benoemen en te verdedigen.

Nederlandse militairen, maatschappelijke organisaties en kennisinstellingen hebben zich sinds 2001 intensief ingezet voor het bevorderen van vrede, veiligheid en ontwikkeling in Afghanistan. De mede door Nederlandse betrokkenheid geboekte vooruitgang, op thema’s als veiligheid, rechtsorde en het versterken van landbouwonderwijs en watermanagement, is substantieel. Met name de investeringen in mensen en kennis zijn van grote, blijvende betekenis.

Het licht uitdoen

Nu, twintig jaar na de start van de ­Nederlandse aanwezigheid in het land, hebben de Taliban met ongekende snelheid de macht gegrepen. Afgelopen weekend werd Kabul ingenomen, en is president Ghani het land ontvlucht. Hoe het de komende periode verder gaat is zeer ongewis, al hebben de Taliban inmiddels aangegeven diplomatieke betrekking te willen aanknopen met de hele wereld. Zoals Saad Mohseni, de topman van een belangrijke mediagroep in Afghanistan, recentelijk schreef, kunnen de Taliban de macht tijdelijk overnemen, maar kunnen ze deze keer niet het licht uitdoen.

Op verschillende manieren heeft Nederland bijgedragen aan vrede, veiligheid en ontwikkeling in Afghanistan. Ruim 30 duizend Nederlandse militairen hebben zich ingezet, eerst in Kabul en later in Baghlan, Kandahar, Uruzgan, Kunduz en Mazar-i-Sharif. Ook zetten tal van Nederlandse maatschappelijke organisaties en kennisinstellingen zich in voor de versterking van de rechtsstaat, gezondheidszorg, landbouw en onderwijs. Zo werd in samenwerking met Wageningen University & Research (WUR) een lerarenopleiding voor landbouwberoepsonderwijs opgericht die inmiddels is uitgegroeid tot de eerste ‘university of applied science’ van het land. Uniek is dat van de 1.650 opgeleide docenten zo’n eenvijfde vrouw is. Ook verbeterde het instituut de kwaliteit van het landbouwonderwijs voor tienduizenden studenten in het lagere beroepsonderwijs. Afghaanse diaspora-organisaties, zoals de Stichting Keihan, hebben bijgedragen aan de ontwikkeling van onderwijs, bijvoorbeeld door artsen in Afghanistan te trainen in praktische vaardigheden en door studenten via Zoom te ondersteunen bij het uitvoeren van wetenschappelijk onderzoek.

Grote vooruitgang

Nederlandse ngo’s, zoals Cordaid en Oxfam Novib, boekten samen met Afghaanse partnerorganisaties waardevolle vooruitgang op het gebied van vrouwenrechten en het versterken van de betrokkenheid van vrouwen in het vredesproces en de politieke dialoog. Het demissionaire kabinet stelt in haar recente Afghanistan-brief terecht dat er op tal van terreinen, met name onderwijs en gezondheidszorg, grote vooruitgang is geboekt: ‘Zo steeg het aantal schoolgaande kinderen van 1 naar ruim 9 miljoen, 40 procent van deze kinderen zijn meisjes. Ook nam de gemiddelde Afghaanse levensverwachting toe van 44 naar 60 jaar en groeide de Afghaanse economie.’

Al jarenlang – ook toen de Taliban in de jaren negentig aan de macht waren – zijn humanitaire en ontwikkelingsorganisaties in door de Taliban gecontroleerde gebieden actief. Het zou naïef zijn om te denken dat de machtsovernamen door de Taliban geen gevolgen zal hebben voor bijvoorbeeld onderwijs en werkgelegenheid voor vrouwen. Maar slechts door actief betrokken te blijven, kan de internationale gemeenschap aansturen op benaderingen die optimaal bijdragen aan de rechten van vrouwen, goed bestuur en onderwijs.

Morele verantwoordelijkheid

Blijvende civiele aanwezigheid en betrokkenheid steekt bovendien ook de Afghaanse bevolking een hart onder de riem en is het beste antwoord op de angst die door veel Afghanen gevoeld wordt dat de internationale hulp zal opdrogen. Het blijven bieden van perspectief aan de geteisterde bevolking en het continueren van programma’s in Afghanistan is de aangewezen manier om een dreigende brain drain te voorkomen.

Na twintig jaar betrokkenheid heeft Nederland een morele verantwoordelijkheid en moet abrupte kapitaalvernietiging – uit angst voor de Taliban – worden voorkomen. Het is daarom essentieel dat Nederland en de internationale gemeenschap de inspanningen die gericht zijn op de Afghaanse bevolking, voortzet en intensiveert. Dat is Nederland verplicht aan zijn veteranen en aan de miljoenen Afghaanse mannen, vrouwen en kinderen die door onze betrokkenheid hoop hebben gekregen.

Jorrit Kamminga, Afghanistan-expert en auteur ‘Je wordt bedankt, Bin Laden’ (verschijnt 11 september)

Marten de Boer, voormalig hoofd ontwikkelingssamenwerking van de Nederlandse ambassade in Kabul

Peter van Uhm, voormalig Commandant der Strijdkrachten

Paul van den Berg, politiek adviseur Cordaid

Niloufar Rahim, voorzitter Afghaanse diaspora-organisatie Keihan Foundation

Ezzatullah Murad, General Manager National Agriculture Education College (NAEC) in Kabul

Oliver van Loo, politiek adviseur van o.a. de Wereldbank en diverse VN-organisaties

.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden