Blekers polderdoolhof

Het kabinetsbesluit over de Hedwigepolder zorgt ervoor dat Nederland zijn afspraken over herstel van de Westerschelde feitelijk niet invult.

Protestbord 'Stop de Groene Leugen'' tegen ontpolderen in de Nederlandse Hedwigepolder in Zeeuws-Vlaanderen aan de Westerschelde op de grens met de Belgische Prosperpolder.

Afgelopen vrijdag presenteerde staatssecretaris Bleker zijn alternatief voor het ontpolderen van de Hedwigepolder. Na zes jaar van juridische strijd, maatschappelijke polarisatie en zwalkend overheidsbeleid had dit de definitieve oplossing moeten zijn.

Verschillende natuurorganisaties, waaronder Natuurmonumenten, hebben de afgelopen tijd aangegeven open te staan voor zo'n alternatief, mits dat ecologisch deugdelijk en reëel uitvoerbaar is. Maar het alternatief dat Bleker nu presenteert, is een doodlopende weg. Het is een ondoorzichtige warboel van maatregelen die ecologisch rammelen en grote schade toebrengen aan de natuur elders in Zeeland.

Peperduur
Het alternatieve pakket maatregelen bestaat uit drie fasen. In de eerste fase worden uitsluitend ingrepen gedaan in bestaande natuur. De aanleg van peperdure strekdammen moet leiden tot ongeveer 40 hectare aan nieuw getijdengebied. Op een totale taakstelling van 300 hectare is dat een bescheiden stap, maar het is de enige ingreep waarvoor dit kabinet verantwoordelijkheid wil nemen. Pas in de periode 2015-2017 wordt een aanvang gemaakt met andere, meer verstrekkende ingrepen. Zo weet Bleker de bestuurlijke pijn vooruit te schuiven, zoals dat al jaren gebeurt. Het enige dat de inwoners van Zeeland met dit pakket zeker weten, is dat de onzekerheid en dreiging van ontpoldering nog minstens zes jaar zal voortduren.

Zwaartepunt van Blekers alternatief vormt de tweede fase, waarin de Schorer- en Welzingerpolder ontpolderd worden. Zo spaart Bleker een van de jongste polders van Zeeland (de Hedwige is bedijkt in 1907) ten koste van een van de oudste. De Welzingerpolder behoort tot het zeldzame Walcherse oudland; een kleinschalig, middeleeuws polderlandschap met hoge cultuurhistorische waarde, dat altijd ontzien is bij grootschalige ruilverkavelingen.

Oudlandkarakter
Bleker benadrukt dat die polder sowieso onder water zou verdwijnen omdat de locatie voorzien is voor de compensatie van de Westerschelde Container Terminal (WCT). Dat is niet waar. Volgens het plan voor de WCT-compensatie zou slechts 30 hectare ontpolderd worden. In de overige 120 hectare zou, door binnendijkse natuurontwikkeling, het oorspronkelijke oudlandkarakter juist worden versterkt. Bleker zal het nu totaal onder water moeten zetten om aan het vereiste areaal te komen.

Daarna moet fase 3 worden uitgevoerd, waarin alsnog een (agrarische) polder aangewezen en ontpolderd wordt. Bleker doet er bewust geen uitspraken over. De consequentie is dat Nederland zijn afspraken over herstel van de Westerschelde feitelijk niet invult.

Zonder fase 3 kost het alternatieve plan al 35 miljoen euro meer dan ontpolderen van de Hedwige. Om die meerkosten te financieren wil Bleker grond verkopen die de provincie Zeeland de laatste jaren heeft aangekocht. Die grond is gekocht voor de afronding van allerlei gebiedsprocessen, waarbij natuur- en plattelandsversterking hand in hand gaan. Als deze polderruil inderdaad betaald wordt met aangekochte grond, leidt dat ertoe dat tal van ontwikkelingen stil zullen vallen en dat de inrichting van natuurgebieden niet fatsoenlijk afgerond kan worden. Grote delen van het Zeeuwse buitengebied zullen dan lijden onder de oplossing die nu gekozen wordt.

Voor Natuurmonumenten is de Hedwigepolder altijd een middel geweest en geen doel op zich. Het doel is recht te doen aan de gemaakte afspraken over natuurherstel in de Westerschelde. Natuurmonumenten staat open voor alternatieven. Die moeten wel geloofwaardig zijn. Dat is dit voorstel niet. Vlaanderen en de Europese Commissie zullen dat ongetwijfeld doorzien. Beiden hebben zich in hun eerste reactie al kritisch uitgelaten over de nieuwe plannen van het kabinet. Na zes jaar onzekerheid zal het nieuwste hoofdstuk, helaas, weer niet het laatste zijn.

Jan Jaap de Graeff en Bjorn van den Boom zijn als algemeen directeur en specialist Zuidwestelijke Delta verbonden aan Natuurmonumenten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden