Blackberry

Ogenschijnlijk ziet het conflict rond de Blackberry er overzichtelijk uit: landen uit het vrije Westen botsen met het autoritaire Oosten. De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, Hillary Clinton, staat samen met de Canadese regering op de bres voor de individuele vrijheid om met deze populaire, Canadese smartphone te bellen, sms’en en mailen. Een groep van vooral Arabische landen wil die vrijheid van burgers inperken ten gunste van hun veiligheidsdiensten. In dit conflict lijkt het gemakkelijk kiezen.

de Volkskrant

Maar tot de critici van de Blackberry behoort ook India. In 2008 vonden bloedige aanslagen in Mumbai plaats waarbij 163 doden vielen. De terroristen hadden via smartphones gecommuniceerd, zo stellen de Indiase autoriteiten, die in reactie daarop een wet opstelden om voortaan direct toegang te krijgen tot iedere ‘computercommunicatie’, zonder rechterlijke tussenkomst. In het licht van die voorgeschiedenis is de druk die India op de Blackberry-producent zet om meer toegang te krijgen op zijn minst begrijpelijk.

Die producent, RIM geheten, zegt zelf op geen enkele manier bij de communicatie van zijn klanten te kunnen komen. Het unieke van de Blackberry ten opzichte van andere smartphones zou zijn dat de communicatie zo goed is versleuteld dat toegang ertoe alleen mogelijk is met medewerking van de eigenaar van het toestel. Dat verklaart ook de populariteit van de Blackberry onder politici, diplomaten, topmanagers en... terroristen.
Maar ondanks dat ‘wij kunnen er ook niets aan doen-verweer’ onderhandelt het Canadese bedrijf wel met regeringen. Waar dat precies over gaat, blijft mistig – alle betrokkenen hullen zich in stilzwijgen.

Vermoedelijk helpt het wanneer een land de servers die de Blackberry-communicatie verwerken binnen de eigen grenzen heeft staan. Zo was Rusland enkele jaren geleden pas bereid de smartphone tot zijn grondgebied toe te laten nadat de Canadezen hadden ingestemd met plaatsing van de servers op Russisch grondgebied. Ook China stelde dat Blackberry alleen mocht worden verkocht wanneer de communicatie via servers van staatsbedrijven verliep. RIM zegt ook niets over zijn China-beleid, maar experts gaan er van uit dat de verleiding van deze megamarkt zo groot is voor het bedrijf dat de Chinese veiligheidsdiensten ruim baan hebben gekregen. Eerder al gaf het Amerikaanse Google om die reden toe aan Chinese druk.

De Amerikanen zelf hadden toegang tot de Blackberry-communicatie al eerder voor elkaar gekregen. Door plaatsing van servers op hun eigen grondgebied en dankzij hun ‘thuisvoordeel’ – de meest populaire emaildiensten (gmail, hotmail) hebben hun thuisbasis in de VS. Langs die wegen hebben de Amerikaanse inlichtingendiensten vermoedelijk genoeg toegang voor hun eigen terrorismebestrijding.

Zo bezien willen de Arabische landen niet veel meer dan gelijke behandeling. Daarmee is nog niet gezegd dat ze ook hun zin moeten krijgen, maar de kwestie ligt minder zwart-wit dan de tegenstelling tussen Oost en West suggereert. Overigens lopen de Arabische landen in deze kwestie op eieren. Want hun zakelijke en politieke elite maakt volop gebruik van de Blackberry. Beide partijen zijn dan ook bij een compromis gebaat. Dat Saoedi-Arabië en de Canadese producent daar maandag op uitkwamen, verbaast dan ook niet.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden