Commentaar VVD

Bijstand omlaag voor werkweigeraars? Dijkhoff mocht willen dat de wereld zo overzichtelijk was

Barbara Visser, Mark Rutte en Klaas Dijkhoff tijdens de tweede dag van het voorjaarscongres van de VVD in Papendal. Beeld ANP

De linkse oppositiepartijen spreken in koor hun verontwaardiging uit over de aanval van VVD-fractieleider Klaas Dijkhoff op de bijstand. Dat was vermoedelijk precies waarop hij uit was: maximale profilering als de man die wordt geacht de compromisloze politieke lijn van de VVD uit te zetten terwijl partijleider Rutte het land bestuurt.

Daarbij is het wel de vraag of hij het debat over de reïntegratie van bijstandsgerechtigden verder helpt. Met Dijkhoffs algemene stelling zullen nogal wat kiezers het eens zijn: wie categorisch weigert te werken, nee zegt tegen een opleiding, geen vrijwilligerswerk doet en ook de taal niet wenst te leren, moet worden gekort op de uitkering. Weg met de uitvreters.

In het algemeen is dat wellicht een sluitende redenering, maar om hoeveel mensen zou het gaan? Het probleem van de bijstand is nou juist dat algemene beleidswensen de realiteit vaak niet dekken. Niet voor niets wordt de wet alweer jaren lokaal uitgevoerd door de gemeenten. Die weten hoe complex de situatie is van veel bijstandsgerechtigden. Vandaar dat zelfs de algemene wens van het vorige kabinet om ‘tegenprestaties’ te eisen in ruil voor een uitkering op veel bezwaren stuit van lokale bestuurders. Zij wijzen er onvermoeibaar op dat sommige mensen zoveel mentale, financiële en maatschappelijke problemen met zich meedragen dat betaald werk er tijdelijk niet in zit. Domweg hun toch al niet riante uitkering verlagen zorgt voor meer ellende, niet voor reïntegratie.

Nogal wat gemeenten voeren Dijkhoffs plan daarom omgekeerd uit: mensen mogen met behoud van hun uitkering bijverdienen, in de hoop dat ze merken dat het lukt en zo de smaak te pakken krijgen. Maatwerk is de snel oprukkende lokale norm: niet altijd de stok, maar soms ook de wortel. De eerste resultaten maken nieuwsgierig.

Nu weet Klaas Dijkhoff dat zelf ook wel. Als raadslid in Breda sprak hij nog zijn frustraties uit over het reïntegratiebeleid. ‘Je wilt maatwerk leveren, maar ziet dat overheden verzanden in regels en uitzonderingen.’ Zo blijkt opnieuw: spreken uit ervaring brengt doorgaans verstandiger plannen voort dan spreken uit profileringsdrang.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.