Commentaar Laatste fase

Bij terminale patiënten moeten artsen vaker de mogelijkheid van het staken van medicatie bespreken

Beeld Getty Images

Veel artsen hebben moeite om in de laatste levensfase van een patiënt te stoppen met behandelen, terwijl dat voor de stervende vaak beter is. Uit het proefschrift van arts-onderzoeker Eric Geijteman blijkt dat veel terminale patiënten in Nederland overbodige medische handelingen krijgen. Ze slikken medicijnen en ondergaan medische ingrepen die gericht zijn op genezing, terwijl dat onmogelijk is.

Praten over het naderende levenseinde van hun patiënt is voor veel artsen moeilijk. Zij zijn gericht op genezing. Stoppen met behandelen druist in tegen hun voornaamste opdracht en geeft hun, de patiënt en diens naasten de onwelkome boodschap dat het een verloren zaak is. Daarnaast staan artsen voor de vraag: wat is het juiste moment om erover te beginnen?

De focus van de arts is begrijpelijk. Toch is het belangrijk dat een arts of verpleegkundige het gesprek aangaat met een terminaal zieke patiënt over het wel of niet verlengen van het leven en de kwaliteit ervan in de laatste levensfase. Uit een enquête van de Nederlandse Federatie voor Kankerpatiëntorganisaties (NFK) blijkt dat in 45 procent van de gevallen de zorgverlener niet met de patiënt heeft besproken wat hij of zij in het dagelijks leven van belang vindt. Bij 30 procent zijn de langetermijngevolgen van de behandeling niet besproken. Dat zou wel altijd moeten. Een patiënt weet zelf vaak goed wat hij wel of niet wil.

Daarom is het goed dat veel ziekenhuizen hun werkwijze aanpassen door patiënten meer mee te laten praten en beslissen over hun behandeling. Bijvoorbeeld door in een apart gesprek de voor- en nadelen van verschillende behandelopties te bespreken. Dat zorgt voor duidelijkheid. Voor de patiënt. Maar ook voor de arts.

Daarnaast is het hoog tijd dat het curriculum van de studie geneeskunde wordt aangepast. Zo is palliatieve zorg, die erop gericht is de patiënt met een ongeneeslijke ziekte een zo hoog mogelijke kwaliteit van leven te geven, geen verplicht onderdeel van de basisopleiding van een geneeskundestudent. Dat past niet meer in deze tijd, waarbij naast de kwaliteit van leven ook de kwaliteit van sterven centraal staat.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden