CommentaarPieter Klok

Bij stikstofberekening moet RIVM niet de zondebok worden

Boeren verzamelen in de omgeving van het gebouw van de Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM). Beeld ANP

Nu de boeren richting het RIVM in Bilthoven trekken, is het de vraag wat eigenlijk de rol is van dit instituut.

Morgen gaan radicale boeren weer bij het RIVM demonstreren. Ze blijven de berekeningen van het instituut wantrouwen waardoor zij onevenredig zwaar zouden worden belast in de stikstofcrisis. Hun uitstoot zou worden overschat, die van anderen juist onderschat.

De boeren voelen zich gesteund door recente onthullingen van tv-programma EenVandaag. Daaruit blijkt dat de stikstofuitstoot niet consequent wordt berekend. Bij de aanleg van wegen wordt alleen gekeken naar de stikstofneerslag in de directe nabijheid. In andere gevallen, bij het verlagen van de maximumsnelheid bijvoorbeeld, wordt de totale stikstofdepositie als uitgangspunt genomen.  

De zorgen van de boeren zijn te begrijpen. De berekeningen van het RIVM hebben zo’n grote invloed op hun lot, dat het logisch is dat ze zekerheid willen.  De vraag is echter of ze aan het juiste adres zijn. Het RIVM is adviseur van de overheid en rekent maatregelen door, maar de politiek beslist uiteindelijk welke rol deze berekeningen spelen. In dit geval heeft de minister van Verkeer en Waterstaat het RIVM op­gedragen de berekeningen op deze manier uit te voeren. 

Dat de boeren zich niettemin bij het RIVM melden komt mede doordat de politiek te weinig verantwoordelijkheid neemt. De regering wekt de indruk dat de stikstofcrisis haar is overkomen: dat de stikstofuitstoot moet worden beperkt, komt vooral door Europese regels, het RIVM bepaalt vervolgens of Nederland binnen die regels blijft.

Door deze voorstelling van zaken dreigen we te vergeten dat het Nederlandse kabinet de stikstofcrisis vooral zelf heeft veroorzaakt. De Europese richtlijnen zijn vrij algemeen, het kabinet heeft gekozen voor een vrij gedetailleerde, starre invulling en heeft niet bijtijds ingezien wat de consequenties hiervan zouden zijn. Het gevolg is dat het ­kabinet nu gedwongen is de ene na de andere opportunistische maatregel te nemen en van crisis naar crisis hobbelt. 

Om te voorkomen dat het RIVM tot zondebok wordt gebombardeerd, is het hoog tijd dat het kabinet uitdraagt dat het terugbrengen van de stikstofuitstoot een politieke keuze is, die democratisch tot stand is gekomen. Dan kan de discussie plaatsvinden waar die hoort, in de Tweede Kamer. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden