Columnmargriet oostveen in Wassenaar

Bij monumentale vastgoedspeculatie moet kraken weer mogen

null Beeld
Margriet Oostveen

Graag had ik geschreven dat krakers weer aan een opmars bezig zijn, bij deze woningmarkt. Het ouderwetse anarchisme van de kraakbeweging lijkt ook al bijna gezellig, naast de kille agressie van de antivaccinatiemeute.

Maar kraken is een misdrijf sinds 2010, al hadden krakers nog wel de gelegenheid een kort geding aan te spannen. Een nieuwe wet trekt de strop sinds dit jaar nog wat strakker aan: het is nu mogelijk krakers binnen 72 uur uit te zetten, met dank aan CDA en VVD.

Maandag is in Amsterdam Hotel Mokum aan de Marnixstraat alweer ontruimd, zes weken nadat het was gekraakt. Een week geleden kraakte een groep uit dezelfde kraakscene, of wat daar nog van over is, in Utrecht een pand aan de Croeselaan. Beide keren volgde het kraken op een demonstratie van het Woonprotest.

Als ik tegen het middaguur aanbel bij het Utrechtse, met spandoeken behangen kraakpand, doet een Engelssprekend meisje open. Om beleefd mee te delen dat ik er niet in kom: ‘Our media spokesperson is still asleep.

Teun Zwartstaart belt me een uurtje later en vertelt dat hij de afgelopen twee jaar al in zes verschillende kraakpanden heeft gewoond. De laatste tijd werden ze iedere twee maanden ontruimd, en hij verwacht niet echt dat het deze keer anders zal zijn.

Het tweede stukje dat ik als beginner voor de krant schreef ging over krakers en is al nauwelijks meer voorstelbaar. Ook in 1994 was er weinig goede opvang voor vluchtelingen. Amsterdamse kraakgroepen kraakten daarom ruim 140 woningen voor jonge, vaak hoogopgeleide Kroaten, Bosniërs en Serviërs die hier graag gewoon wilden samenleven. Ik was erbij toen ze een woning in de toen nog vervallen Pijp in bezit namen. Onvergetelijk: hoe een oude Amsterdamse overbuurman, die nu misschien PVV zou stemmen, in onderhemd en bretels voor zijn raam stond te kijken en twee duimen in de lucht stak; liever lachende buren van ver dan verval.

Krakers Jasper (l) en Sonia bij Huize Ivicke. Beeld Margriet Oostveen
Krakers Jasper (l) en Sonia bij Huize Ivicke.Beeld Margriet Oostveen

En nu? Nu moet je naar Wassenaar, naar Huize Ivicke, ruim drie jaar gekraakt, en ze krijgen met de dag meer gelijk. Dat vonden veel deftige buren trouwens de eerste week al, sommigen kwamen zelfgebakken cake brengen.

Toen ze het rijksmonument aan de Rust en Vreugdlaan kraakten was het al ruim vijftien jaar eigendom van Ronnie van de Putte, bekend als ‘de krottenkoning’, omdat hij ogenschijnlijk doelbewust monumenten laat verkrotten. Daarna kun je de grond duurder verkopen: zonder strenge regels voor een monument is er winstgevender te bouwen. Vraag in het Zeeuwse Sluis maar naar ’t Hoompje, een monumentaal voormalig klooster in bezit van de krottenkoning. Dat is al daadwerkelijk ingestort.

Jasper Hendriks (23) en Sonia Nowak (30), beiden student, leiden me rond in Ivicke. Kraken is nog altijd afzien: het pand is bitterkoud en ernstig vervallen. Wat leefbaar is, hebben de krakers opgeknapt. Daarnaast liet de gemeente Wassenaar Ivicke voor minstens een half miljoen water- en winddicht maken, voordat de boel ook hier zou instorten. Dat willen ze in rekening brengen bij de krottenkoning, maar die vindt het ‘te duur’.

Er lopen twee zaken bij de bestuursrechter. Niet gehinderd door enige gêne probeert de krottenkoning de krakers er nu uit te krijgen met het argument dat Huize Ivicke zó mooi door de gemeente is opgeknapt, dat hij er voortaan kantoor wil houden.

We lopen over de kale houten vloeren, waar je doorheen kan kijken. Sonia laat haar kamer zien, waar de dakconstructie zo verrot is dat het plafond op een dag in haar bed stortte. Soms komt de krottenkoning langs, zeggen ze. Altijd lachend, maar ook wat dreigend (‘Ik weet altijd precies wat jullie hier doen.’)

De gemeente laat deze krakers graag zitten: bewoning voorkomt juist dat Huize Ivicke in brand vliegt of nog verder instort. Twee erfgoedverenigingen deden inmiddels al aangifte van verwaarlozing en vernieling tegen Ronnie van de Putte.

Ik bel de krottenkoning voor uitleg. ‘Nee mevrouw’, is het korte antwoord van zijn telefoniste. ‘Meneer Van de Putte staat geen pers te woord. Dat is zijn insteek.’

Het motto van de krakers luidt ‘Wat niet mag kan nog steeds.’ Ja, in panden van monumentale vastgoedspeculanten zou dit soort kraken juist legaal moeten worden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden