Verslaggeverscolumn Margriet Oostveen in Voorschoten

Bij dit lerarentekort is huiswerkbegeleiding onmisbaar

. Beeld .

Mijn afspraak met de vrouw die een klein wonder verrichtte en betaalbare huiswerkbegeleiding van de grond kreeg, begint met een symptomatische vergissing.

De huiswerkbegeleiding is iedere dinsdag en donderdag in buurtcentrum Vlietwijk in Voorschoten. Als ik op dinsdagmiddag arriveer zitten de tieners al aan lange tafels te werken, begeleid door studenten. Hakima El Katoumi komt me begroeten. Ze draagt een hoofddoek en ik weet al dat haar dochters hier ook ergens zitten, dus zwaai ik in de richting van een kind met hoofddoek en zeg: ‘En dan is dát zeker een dochter.’

Fout. Hakima wijst lachend naar een meisje met wilde krullen en een voortreffelijke, brutale oogopslag: haar dochter Chaima, dertien jaar oud, klas twee ‘Hatheneum’: een voorportaal voor het VWO voor ambitieuze leerlingen.

Hakima met Oumaima (li) en Chaima Beeld .

Er is een honger om te groeien in Chaima. Haar grootouders zijn analfabeet, haar opa en vader werkten altijd in de kassen van het Westland. ‘Andere kinderen kunnen naar hun ouders voor hulp’, zegt ze, ‘ik heb dat niet.’

Al in groep acht van de basisschool vond Chaima zelf dat ze beter moest leren lezen. De kinderen waren ingedeeld in vier niveaus. Chaima had niveau B en wilde per se naar het hoogste, A. Twaalf jaar oud ging ze dit op eigen houtje met de juf bespreken.

Je zou denken: prijs zo’n kind de hemel in. Maar de juf vond beter lezen ‘niet nodig’. B was prima. Extra begeleiding gaf de school bij gebrek aan personeel alleen aan héél slimme kinderen of aan kinderen met niveau D, of ‘rugzakjes’. Dus Chaima viel buiten de boot.

‘Ik vond dat niet eerlijk’, zegt Hakima.

Student Gijs helpt Chaima met natuurkunde Beeld .

Komt oudere zus Oumaima binnenzeilen. Vijftien jaar oud, belandde na een havo-advies toch in 4 mavo. Hakima had intussen 1.200 euro spaargeld uitgegeven aan bijles voor Oumaima. Haar man verklaarde haar voor gek. Nu was het geld op.

‘Als moeder ben je natuurlijk wel teleurgesteld’, zegt Hakima. ‘Maar Oumaima is aan het puberen en dat begrijp ik ook.’ Hakima noemt huiswerkbegeleiding nadrukkelijk geen route naar de hoogste score. ‘Het maakt niet uit wat je haalt, als je je maar thuis voelt in wat je kan.’ Dus wil Chaima knokken voor school? ‘Dan verdíent ze huiswerkbegeleiding.’

Hakima slaat op tafel. Ik vraag waar die felheid vandaan komt. ‘Omdat voor mij niks is gedaan. Ik was tien jaar oud toen ik naar Nederland kwam, sprak geen woord Nederlands en thuis sprak niemand Nederlands. Mijn ouders zijn analfabeet. En de school hier heeft me gewoon in groep drie gezet. Tussen de zesjarigen!’

Het was 1989 en nog jaren stak men geen vinger uit. Een beschamende tijd voor alle partijen. Toen Hakima zestien werd, waren haar klasgenoten twaalf.

Nu zijn er al particuliere basisscholen en vraagt een particulier huiswerkinstituut in Voorschoten 25 euro per uur. Ook de huiswerkbegeleiding op school is met 17,50 per uur onbetaalbaar. Hakima’s man verdient 1.700 euro netto per maand in de kassen. ‘Met keihard werken’, zegt Oumaima defensief. Hakima zelf werkt nog één dag in de week op de receptie van een verzorgingshuis, haar andere twee dagen zijn wegbezuinigd.

Betaalbare huiswerkbegeleiding in het buurthuis Beeld .

Via-via kwam Hakima in contact met Linda van der Zwaan, docent maatschappijleer en zorgcoördinator op het Leidse Vlietland College, waar haar dochters naar school gaan. Linda wist dat buurtcentrum Vlietwijk ruimte had.

Hakima: ‘En daarna moest ik het zelf regelen. Dat zag ik niet aankomen!’

Op de achtergrond was Linda er wel, zij is zo’n juweel van een docent van wie er dus veel meer zouden moeten komen. Linda hielp Hakima bij het schrijven van voorstellen en brieven. En met het aanvragen van wat subsidie bij Fonds 1818, voor huur, limonade, wat tweedehands laptops. Nu krijgen veertien kinderen twee keer per week twee uur huiswerkbegeleiding. Voor vijf euro per keer, daarvan betalen ze zelf vier studenten.

Ik bel Linda van der Zwaan nog even. Zij vertelt dat haar eigen zoon vmbo kader deed en dat dit haarzelf nooit zorgen baarde. ‘Hij komt er wel. Maar wat ik van Hakima heb geleerd, is dat mijn vertrouwen voor veel families helemaal niet vanzelfsprekend is. Zij moeten nog een extra barrière door, die ik niet ken.’

En Chaima? Die is dit schooljaar bij haar oma om de hoek gaan wonen. Omdat ze thuis, te klein behuisd met in totaal vier zusjes in gedeelde slaapkamertjes, de rust niet kan vinden om hard te studeren.

Hakima mist haar kind. Maar ook betaalbare huiswerkbegeleiding heeft een prijs.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden