Column Jean-Pierre Geelen

Bij boerenpartij CDA is de taal als pruimtabak

Het was een discussiestuk, dan moet je niet verbaasd zijn wanneer discussie ontstaat. Toch leek de schrik erin te zitten bij het CDA, na de boerenopstand onder leiding van Annie Schreijer-Pierik. 73 pagina’s hadden de geleerden van de ‘Commissie Beraad Perspectief 2030’ van het Wetenschappelijk Instituut van het CDA opgesteld. Zaterdag bakkeleide de partij een halve dag over één zinnetje.

De toekomstverkenning Zij aan zij ging over ‘de wereld als gemeenschappelijk huis’, over ‘samenwerking en co-creatie’, en uiteraard over ‘de menselijke maat’, een gouwe ouwe in het oeuvre van het Christen-Democratisch Appèl. Niets verhitte de gemoederen meer dan dat ene zinnetje op pagina 43: ‘De waarden duurzaamheid en dierenwelzijn en het inkomen van de boeren moeten belangrijker zijn dan de ambitie om de tweede voedselexporteur van de wereld te willen blijven.’

Het was niet eens het zinnetje, maar dat ene woordje: ‘belangrijker’. Duurzaamheid en dierenwelzijn is mooi, het mag alleen niks kosten, en al helemaal niet ‘de ambitie om de tweede voedselexporteur van de wereld te willen blijven’. Althans, volgens hen die denken dat de boeren hun achterban vormen.

Of dat laatste zo is, is de vraag. Met de boerenprotesten rijzen plannen voor een nieuwe ‘echte’ boerenpartij, en ook de boze Annie Schreijer speelde vorige week listig met die suggestie. Ging ze het CDA verlaten als ze haar zin niet kreeg, vroeg Pauw vrijdag. Ze hulde zich in nevelen. ‘Laat ik helder zijn: mijn naam is Annie Schreijer-Pierik’, luidde haar eerste zin. Het CDA was volgens haar altijd een ‘Agrarische Sociale Partij’, en dat moest zo blijven. Toegegeven: het klinkt als de verborgen boodschap in een achterstevoren gedraaide Beatles-LP dat Paul McCartney dood is, maar de letters ASP vormen dus wel toevallig de initialen van Annie Schreijer Pierik, snapt u wel?

Het rapport wilde niet blijven hangen in het benoemen van problemen, het wilde ‘perspectief geven’. In gewonemensentaal: keuzes maken. Precies waar de stikstofcrisis, als vele andere milieuproblemen, om vraagt. Precies waar het CDA nooit sterk in is. De tol van het midden, en van een fusie van drie bloedgroepen.

Politiek ís taal. Bij boerenpartij CDA is taal als pruimtabak. Ze kunnen er net zo lang kauwen op formuleringen tot alle smaak eruit is en tot op het bot ontdaan van elk sprankje betekenis. De formulering ‘belangrijker dan’ leek teveel op helderheid. Met de vage toverformule ‘in balans’ is de mist weer neergedaald, zodat niemand meer enig zicht heeft op de exacte bedoeling. Missie geslaagd.

Annie Schreijer staat in een traditie. Van Dries van Agt met zijn ‘literaire rijstepap’, zoals wijlen Kees Fens eens schreef over zijn kreukloze, archaïsche volzinnen, tot aan het onvergetelijke Lubberiaans van zijn opvolger Ruud Lubbers. Nummer 1 in de Top 2000 blijft deze kraker: ‘Voor de voet weg moet dit probleemveld worden neergetunneld in een motie, om langs deze weg in lijn met de afspraken met het kabinet al zwaluwstaartend de pijnpunten snelstens ten bestens af te ronden.’

Zaterdag vond Annie Schreijer dat ze heeft gewonnen. Buiten de zaal zei ze volgens NRC: ‘Er verandert dus niks, want het ís al in balans.’

Toen ze wegliep, lag in de verlaten zaal haar uitgespuugde pruimtabak nog als dampende fluimen op duurzaamheid en dierenwelzijn. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden