commentaarRaoul du Pré

Bied Oekraïne het kandidaat-lidmaatschap van de Europese Unie

null Beeld ANP / EPA
Beeld ANP / EPA

Oekraïne wordt echt niet zomaar even deel van de Europese Unie, maar voor het kandidaat-lidmaatschap gelden in deze situatie speciale argumenten.

Raoul du Pré

Iedereen die beweert dat Oekraïne in de verste verte niet klaar is voor het lidmaatschap van de Europese Unie heeft volkomen gelijk. De lat ligt hoog, hoger nog dan twintig jaar geleden toen een reeks Oost-Europese landen juichend het EU-lidmaatschap omarmde. Daaronder waren landen als Polen en Hongarije, die hun rechtsstaat sindsdien niet bepaald in positieve zin hebben ontwikkeld en allang niet meer uitstralen dat ze zich willen inspannen voor zoiets als het ‘Europees belang’.

Dat leidt anno 2022 tot een vrijwel permanent verdeelde Unie en logischerwijs tot grote terughoudend zodra er weer nieuwe landen op de deur kloppen. Daarbovenop komt nog het debat over de arbeidsmigratie, het vrijwel onomkeerbare proces dat in landen als Nederland inmiddels tot hoogst ongewenste taferelen leidt en dat in hoge mate bijdroeg aan de uittreding van het Verenigd Koninkrijk. Dit is, kortom, geen tijd voor ondoordachte stappen, zeker niet met een land dat op het gebied van de markteconomie, de democratie en de rechtsstaat nog lang niet aan de Europese standaarden voldoet.

Dat zich rond Oekraïne nu toch een serieus debat ontspint, komt uiteraard door de noodtoestand waarin dat land zich bevindt. President Zelensky vroeg het EU-lidmaatschap aan in de week na de Russische inval. Aan alle eisen omtrent de economie en de rechtsstaat maakte hij geen woorden vuil. ‘Ons doel is om bij alle Europeanen te zijn. Om gelijk te zijn.’

Vrije wereld

Met die noodkreet raakt hij de kern van de kwestie die nu voorligt in alle Europese hoofdsteden: als in Oekraïne nu ten diepste een strijd wordt gestreden tussen democratische vrijheden en Poetins autocratie – zoals de Nederlandse regering officieel meent – is het zo langzamerhand tijd om hoofd- en bijzaken van elkaar te scheiden. Zowel rond de olie- en gasboycot als de wapenleveranties komt Europa na drie maanden oorlog toch al niet erg sterk voor de dag. De Amerikanen slepen weer eens de kastanjes uit het vuur.

Het hele traject van EU-toetreding duurt zo lang en is met zoveel waarborgen omkleed, dat het bieden van het kandidaat-lidmaatschap aan Oekraïne een stap is die zonder veel risico kan worden gezet. Tegelijkertijd biedt het president Zelensky het perspectief waarom hij vraagt: dat Oekraïne na de oorlog tegen de overheerser een vrije wereld wacht waar het bij wil horen. Een wereld die daarvoor openstaat.

In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden