commentaarPieter Klok

Bidens winst is een overwinning van het fatsoen en een bevrijding van Trumps cynisme

Kamala Harris en Joe Biden op het podium na zijn toespraak zondagnacht.Beeld EPA

Biden en Harris moeten de polarisatie stoppen en Amerika weer het land van de mogelijkheden maken.

De overwinning van Joe Biden is geen overwinning van de hoop en de grote verwachtingen, zoals in 2008 toen Barack Obama de verkiezingen won. Het is in de eerste plaats een overwinning van het fatsoen en een bevrijding van het harteloze en vreugdeloze cynisme van de huidige president, die vier jaar lang vooral de lelijke kant van de Verenigde Staten voor het voetlicht bracht.

Democratie is geen toestand, maar een handeling, zei Kamala Harris in haar overwinningsspeech. En zo is het. Elke democratie is kwetsbaar, ook die in de VS, is de afgelopen vier jaar gebleken. Er moet continu voor gestreden worden. Als er ineens een president opduikt die tot in zijn diepste vezels ondemocratisch is, kan het systeem worden gesloopt. Het is hoopvol dat een recordaantal Amerikanen naar de stembus is gegaan om dit te stoppen.

Biden sloeg in zijn overwinningsspeech precies de goede toon aan door te benadrukken dat hij een president wil zijn voor álle Amerikanen. Triomfantalisme en revanchisme waren afwezig. Dat is verstandig. Biden heeft meer stemmen gekregen dan al zijn voorgangers, maar Trump ook. Het Trumpisme is dus nog niet weg. De nieuwe president moet alles in het werk stellen om de haat en woede bij de Trump-achterban te temperen, om te voorkomen dat het Trumpisme over vier jaar weer de kop opsteekt.

Tijdens de campagne was zijn kleurloosheid een nadeel, nu zou het weleens zijn grote kracht kunnen zijn. Het is niet makkelijk om een hekel te hebben aan Biden, zelfs niet als je een fanatieke Trump-aanhanger bent.

Bidens overwinning is vooral ook een overwinning van de Afro-Amerikanen. Ze hielpen hem bij de democratische voorverkiezingen in South-Carolina, waarbij hij in een keer de concurrentie ver achter zich liet, en ze hielpen hem ook nu. Het beste symbool daarvan is de winst in Georgia. Biden is de eerste Democraat sinds Bill Clinton die in deze staat weet te winnen, en dat is grotendeels te danken aan de zwarte dominees die hun aanhang massaal naar de stembus wisten te krijgen. Georgia gaat ook beslissen of de Democraten toch nog een meerderheid in de senaat bemachtigen en heeft dus de sleutel in handen om een einde te maken aan de groei van de xenofobie en het racisme.

Het zou goed zijn als de linkervleugel van de Democratische partij enig geduld betracht. Het heeft nu geen zin om op hoge toon te eisen dat hij haast maakt met de energietransitie, de verhoging van het minimumloon en een verhoging van de belastingen, hoe belangrijk die maatregelen ook zijn. Eerst moet een einde worden gemaakt aan de groeiende polarisatie. Dat Trump niet nog vier jaar door kon gaan met het slopen van de democratie en de samenleving, is al winst en daar mag progressief Amerika Biden sowieso dankbaar voor zijn.

Biden stak na de overwinning direct de hand uit naar Republikeinse Congresleden: laten we samenwerken. Hij zal eerst op zoek gaan naar thema’s die de Amerikanen kunnen verbinden en niet hameren op de thema’s die het land verdelen. Hij moet de Amerikanen vooral een nieuw verhaal geven, een nieuwe reden om trots te zijn, in plaats van het platte America First.

Ook dat deed hij in zijn overwinningsspeech. Amerika moet weer het land worden van de mogelijkheden, zei hij. De toekomstige vice-president Kamala Harris is daar het perfecte symbool van. Als vrouw van kleur, en dochter van immigranten, straalt ze uit dat alles weer mogelijk is in de VS, voor iedereen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden