Commentaarvaccinpatenten

Bidens plan om vaccinpatenten vrij te geven verdient steun, maar is geen wondermiddel

Op de korte termijn is vooral een eerlijkere verdeling van coronavaccins over de wereld van belang.

null Beeld AFP
Beeld AFP

Na vier jaar Trump is de Europese Unie het niet meer gewend om moreel overtoept te worden door de Verenigde Staten. Vorige week werd zij in verlegenheid gebracht door het voorstel van de Amerikaanse president om de patenten op coronavaccins vrij te geven.

Commissievoorzitter Von der Leyen reageerde aanvankelijk voorzichtig positief, maar de Duitse bondskanselier Merkel keerde zich snel tegen het plan. De belangen van de Duitse bedrijven BioNTech en CureVac zullen daar niet vreemd aan zijn.

De farmaceutische industrie heeft zo’n slechte naam dat het opschorten van patenten gemakkelijk te verkopen is in de publieke opinie. Toch zitten er problematische kanten aan.

De snelle ontwikkeling van het coronavaccin liet zien dat de farmaceuten, weliswaar met ruime steun van overheden, over veel innovatieve kracht beschikken. Grote en riskante investeringen in nieuwe geneesmiddelen worden minder aantrekkelijk als zij niet meer beschermd worden door patenten.

Maar, zoals de Amerikaanse regering stelde, een uitzonderlijke crisis vraagt om uitzonderlijke maatregelen. Er is ongetwijfeld een formule te vinden die de goedkope productie van vaccins in arme landen mogelijk maakt en de farmaceuten voldoende winst laat. Moderna heeft al gezegd zijn patenten niet te zullen handhaven zolang de pandemie woedt.

In een opzicht hebben Merkel en andere Europese leiders wel gelijk. Het vrijgeven van patenten is geen wondermiddel dat het acute tekort aan vaccins in arme landen oplost. Het opzetten van nieuwe productielijnen in Afrika en Azië kost veel tijd. Op korte termijn zullen de vaccins eerlijker over de wereld verdeeld moeten worden.

Om te beginnen moeten de VS hun exportverbod op vaccins opheffen, maar ook Europa moet meer doen dan het tot dusverre heeft gedaan. Niet alleen om morele redenen: als het virus kan voortwoekeren in Afrika, Azië en Zuid-Amerika, dreigen nieuwe en gevaarlijke varianten ook de volksgezondheid in het Westen te bereiken en in gevaar te brengen.

Zoals het mantra van de Wereldgezondheidsorganisatie luidt: ‘Niemand is veilig zolang niet iedereen veilig is’.

Op de korte termijn is vooral een eerlijkere verdeling van de coronavaccins over de wereld van belang.

In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden