CommentaarPieter Klok

Biden en Trump leken symbool te willen staan voor een beschaving in verval

Joe Biden en President Donald Trump dinsdag tijdens hun eerste debat.Beeld AFP

Joe Bidens keus voor de frontale aanval is begrijpelijk, maar draagt ook een groot risico in zich.

Wie wil zien hoe de Amerikaanse democratie de afgelopen vier jaar is ontaard, moet het eerste tv-debat tussen Hillary Clinton en Donald Trump nog eens terugkijken. Ook toen waren de tegenstellingen groot, ook toen strooide Trump met leugens en valse beschuldigingen, maar verder was het een feest van eloquentie en beleefdheid, vergeleken met het verbale kooigevecht dat dinsdagnacht plaatsvond. Wie nog hoopte dat de ouderdom tot wijsheid, mildheid en innerlijke beschaving leidt, werd bruut uit de droom geholpen. De twee oudste presidentskandidaten uit de geschiedenis leken eerder symbool te willen staan voor een beschaving in verval.

Ooit was de representatieve democratie bedoeld om burgers samen te brengen. Politieke partijen vertegenwoordigden bevolkingsgroepen met verschillende overtuigingen, maar ze probeerden het niettemin eens te worden zodat het land kon worden bestuurd en de eenheid kon worden bewaard. Decennia van polarisatie hebben dat systeem gesloopt, met het debat van deze week als voorlopig dieptepunt. Beide kandidaten konden alleen met minachting over elkaar praten en waren slechts bezig kloven groter te maken in plaats van te overbruggen.

Bidens minachting was te begrijpen. Trump grossierde wederom in ranzige persoonlijke aanvallen en zijn gedrag tijdens het debat was intimiderend. In een democratie is het minste wat je kunt doen elkaar laten uitspreken, maar zelfs dat basisprincipe werd door Trump losgelaten. Hij ontnam Biden continu het woord.

Biden had het debat echter ook kunnen gebruiken om zijn plannen voor de VS nader te onderbouwen. In plaats daarvan koos hij voor de frontale aanval. Begrijpelijk, want over de plannen voor de toekomst zijn de Democraten het niet eens. Alleen in hun afkeer van Trump zijn de partijleden en de potentiële kiezers eensgezind.

Maar het draagt ook een groot risico in zich. De zenuwen in de Amerikaanse samenleving zijn al strak gespannen, een harde en gewelddadige confrontatie na de verkiezingen dreigt. Debatten als deze zijn olie op het vuur. Het is te hopen dat Biden ook nog een verzoenende toon aanslaat − al is die niet naar Trump, dan ieder geval naar zijn kiezers − want van Trump hoeven we dat niet te verwachten.

In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden