BrievenZaterdag 7 december

Betrek Pygmalion in het schooladvies

De ingezonden lezersbrieven van zaterdag 7 december.

Beeld Bas van der schot

Brief van de dag: Pygmalion-effect in het onderwijs

In de rubriek Klopt dit wel ­besteedt Tomas van Dijk aandacht aan de claim ‘Kinderen van kleur hebben last van onderadvisering in het onderwijs’. In zijn zoektocht naar de waarheid van deze claim gaat de redacteur in op een aantal onderzoeken die bijdragen aan zijn eindoordeel over de claim.

Wat mij opvalt in de onderbouwing van zijn betoog is het ontbreken van de baanbrekende en nog altijd niet weerlegde theorie van het Pygmalion-effect in het onderwijs. Deze ruim vijftig jaar oude theorie van de Amerikaanse onderzoekers Rosenthal en Jacobsen (1968) gepubliceerd onder de titel Pygmalion in the classroom leidde in mijn opleiding tot een eye-opener die mij in mijn werk altijd is bijgebleven.

In dit onderzoek werd aangetoond dat de verwachtingen die leerkrachten hebben over de mogelijke prestaties van leerlingen grote invloed hebben op de daadwerkelijke prestaties van de leerlingen. ‘Valse informatie’ aan de leerkrachten over de mogelijkheden van bepaalde leerlingen, leidde, door het gedrag van de leraar, tot een uitkomst die in overeenstemming kwam met de verstrekte ‘valse informatie’ van de mogelijkheden.

In het kader van de onderhavige claim zou het mijns ­inziens goed zijn om de ­verwachtingen van de leerkracht mee te nemen bij het bepalen van het school­advies. Het lijkt mij zeker niet uitgesloten dat de verwachtingen van een ­leraar van leerlingen met een duidelijke migratie­achtergrond kunnen leiden tot een onderadvisering met betrekking tot het vervolg­onderwijs.

Pygmalion in het school­advies lijkt mij een waardevol aanvullend onderzoeks­onderwerp.

Jan van der Meeroud-directeur speciaal onderwijs, Nijmegen

Beeld Bas van der schot

Voyeurisme

De eenzame uitvaart, in 2001 bedacht en voor het eerst uitgevoerd in Groningen in 2002, was en is bedoeld als eerbetoon aan mensen die, om welke reden ook, in eenzaamheid gestorven zijn. Het uitvaartgedicht is bedoeld als papieren ­monument én als laatste levensteken, dat mogelijk nietsvermoedende nabestaanden of vroegere vrienden op het overlijden attendeert. Het is dus essentieel dat de naam van de overledene ­genoemd wordt.

Van dit alles vind ik niets terug in de beschrijving van de dood van ‘Meneer K’ door Joris van Casteren, huidig coördinator van de Amsterdamse eenzame uitvaarten. De dode wordt tot karikatuur gemaakt, de lezer tot voyeur en het gedicht – in dit geval geschreven door Atte Jongstra – is met de dode verworden tot voetnoot.

Intens treurig dat dit, al zeg ik het zelf, mooie initiatief, dat na 2002 door dichters in meerdere steden in Nederland en België is overgenomen, in Amsterdam tot zo’n dieptepunt gezonken is.

Bart F.M. Droog, geestelijk vader van de eenzame uitvaart, Eenrum

Hartverwarmend bericht

De rubriek De eenzame uitvaart is iedere keer weer een prachtig, hartverwarmend bericht tussen de grote hoeveelheid narigheid in de krant. Compliment voor de schrijvers en dichters die steeds zo’n mild, liefdevol portret weten te schetsen van bijzondere mensen die het niet bepaald gemaakt hebben in de maatschappij.

Lia de KokBreukelen

Algoritme

Prima hoor, een vrouwenquotum in het bedrijfsleven. Alleen, waar gaat dit in de toekomst heen? Zal er in 2050 ook voor de gehele werkvloer een ingewikkeld algoritme zijn ontwikkeld om alle mannen, vrouwen, homo’s, lesbo’s, transgenders en dergelijke zo eerlijk mogelijk aan het werk te krijgen? En wat te denken van de inzet van arbeidskrachten met verschillende etniciteiten. De ­wereld wordt steeds ingewikkelder als we alles eerlijk willen regelen. We moeten dan wel ophouden met klagen over bureaucratie. Want dat zal het onvermijdelijke gevolg zijn.

Kees de JongUtrecht

Kiki Bertens

Ik denk dat tennisster Kiki Bertens gewoon lekker niet naar de Olympische Spelen in Tokio moet gaan. Afgezien van het feit dat uitkomen op de Olympische Spelen voor de meeste sporters een ­buitengewone eer is, vind ik het onvoorstelbaar dat Kiki – in een tijd waarin er geld tekort is voor voldoende handen aan het bed en mensen voor de klas, ­ouders in de schulden zitten door een falende Belastingdienst en ga zomaar door – durft te vragen om een vergoeding voor ‘gederfde inkomsten’.

Volgens mij krijgt ze ook zonder die vergoeding al meer dan genoeg voor het slaan van een balletje over een net. Zelfs als ze in de eerste ronde verliest. Niet piepen, Kiki, je komt niks tekort.

Nieske van BeekWoerden

Kiki Bertens (2)

Ik begrijp nu beter waarom Kiki Bertens soms totaal ineenstort. Ze is aan het ­rekenen.

Bas GrootFraneker

Wraak

Wat een indrukwekkend verhaal over het gearrangeerde huwelijk van de moeder van Erdal Balci . Voor zover ik door de discussie over dat onderwerp de afgelopen weken was overgelopen naar het standpunt dat het gearrangeerde huwelijk zo gek nog niet was, kwam ik daar nu wel op terug. ­Natuurlijk is het niet goed te praten dat Balci’s moeder daardoor niet van haar kinderen hield, want die konden er ­helemaal niets aan doen, maar het is wel begrijpelijk.

Ik wil hierbij nog wel een kanttekening plaatsen dat mensen in relaties ook vaak verkeerde keuzen maken en dan met eenzelfde soort probleem zitten en eigenlijk nog erger: ze hebben dan zichzelf te verwijten als het verkeerd afloopt. Maar dan wordt er gescheiden, met alle gevolgen voor de kinderen van dien, wat volgens mij in de cultuur van Balci niet zo snel gebeurt. Ik weet niet wat erger is, maar ben er nu toch wel van overtuigd dat keuzevrijheid altijd te prefereren is.

Bea Dorpema, Utrecht

Kritiek

Eerst kwam er kritiek op de Belastingdienst: terecht. Toen kwam er kritiek op het toeslagensysteem: ook terecht. Maar veel van deze ouders waren ook naar de rechter geweest. Wat zegt dat over ons rechtssysteem? Wanneer komt daar ­kritiek op?

Mira de VriesAmstelveen

Aanspreekpunt

Schande, dat de Belastingdienst, nota bene een overheidsinstantie, met flexkrachten werkt en de beste na drie jaar weggaan, nee, weg móéten. Dat is het ene probleem. Het andere probleem is, en dat is helaas bijna overal zo: je hebt geen vast aanspreekpunt meer. Iedere keer dat je belt ga je door een tijdrovend menu en krijg je iemand anders. Alle informatie zit weliswaar in ‘het systeem’, maar wat keer op keer blijkt: een vast aanspreekpunt wordt node gemist.

Op deze plaats hulde aan de Duitse fiscus. In iedere grotere plaats is er nog een Finanzamt en iedere belastingplichtige heeft een vast aanspreekpunt, dat op brieven, compleet met doorkiesnummer, vermeld staat. Je krijgt weliswaar na een aantal jaren een andere aanspreekpartner – wellicht om het ontwikkelen van ‘vriendschappelijke’ relaties te voorkomen. Maar dit is hoe dan ook een weldaad vergeleken bij de onpersoonlijke, ineffectieve werkwijze van de Belastingdienst.

Het lijkt erop dat de Duitse fiscus heeft begrepen dat de staat via de belastingen het gros van zijn inkomsten genereert en daarom het contact met de belastingplichtige koestert. Deze heeft tenslotte recht op waar voor zijn geld.

Rob MarisKreuzau (Duitsland)

Levenseinde

Anneke van der Plaats, verpleeghuisarts en expert in dementiezorg, heeft helaas zelf dementie gekregen. Haar zoon Peter, verpleegkundige en inmiddels dementiehulpverlener, wil niets horen over de vraag van Anneke of zij nog lid is van de ­Nederlandse Vereniging voor een Vrijwillig Levenseinde: ‘Zover is het nog niet en komt het misschien ook wel nooit.’

Ik kan Peter inderdaad verzekeren dat als hij het daar nu niet over gaat hebben het er nooit van zal komen. Ik gun Peter en zijn moeder de liefde om in ieder geval het moeilijke gesprek te voeren over het levenseinde, nu het nog kan.

Masja van de Pas, dochter van een moeder met dementie, Ulvenhout

Achterhoedegevecht

Volkskrant-redacteur Iñaki Oñorbe ­Genovesi vergat nog iets in zijn verhaal over dat sport en klimaat nog steeds niet hand in hand gaan . Want hebben de Spaanse topclubs Barcelona, Real Madrid, Atlético en Valencia nou echt geen seconde gedacht dat het idee om hun Supercup-toernooi de komende drie jaar in Saoedi-Arabië te spelen om meerdere redenen compleet belachelijk is? Maar hé: de Spaanse voetbalbond krijgt daarvoor wel 120 miljoen euro. En de clubs? Ach, die hebben hun ziel, zaligheid, principes en dus zichzelf aan de commercie uitgeleverd. Wel ruimhartig van diezelfde Spaanse bond om te zeggen dat vrouwen ook naar de wedstrijden mogen komen. En wel ­‘zonder restricties en in kleding die zij gepast vinden’. De eigen supporters wordt allang niks meer gevraagd.

Hoe sympathiek ook, de pro-klimaat-acties van de Verenigde Naties en de ­Forest Green Rovers (’s werelds duurzaamste voetbalclub) doen, in het licht gezien van door geld gedreven voetbalclubs en -bonden, vooral vertederend aan. Beide lijken een niet te winnen ­achterhoedegevecht te voeren. Gelukkig zijn principes ook wat waard.

Roeland LoosenNijmegen

Geen lid

In de Volkskrant van maandag 2 december begint het verslag van het Forum voor Democratie-congres in Barneveld met een citaat van mij over klimaat­beleid en zeehelden. De verslaggever zag ‘de ziel’ van Forum in mijn bijdrage. Ik hecht eraan op te merken dat ik nog nooit lid van een politieke partij ben ­geweest en vastbesloten ben dat ook niet te worden, zolang ik schrijf.

Ik was gevraagd om op het FvD-congres te vertellen over mijn recente boeken Zijn naam is klein en Warme aarde, koel hoofd. Een maand geleden mocht ik optreden op het D66-congres in Breda, waar ik het een en ander heb verteld over kansenongelijkheid in de energietransitie. Ik heb ook weleens op een VVD-bijeenkomst in Leeuwarden gesproken en mochten GroenLinks, het CDA, de PvdA of de SP het op prijs stellen op hun bijeenkomsten mijn kijk te horen over de energietransitie dan wel de Gouden Eeuw: ik zal er zijn.

Simon RozendaalRotterdam

Ongekend talent

Marco van Basten heeft een autobio­grafie laten schrijven door Edwin Schoon (Sport, 3 december). Van Basten blijft een ongekend talent: de eerste man die het presteert zijn autobiografie te laten schrijven door iemand anders.

Rogier DaanTexel

Refurbished

Uitgebreid aandacht in de media voor het onderzoek dat Radboud UMC gaat starten om de verspilling van geneesmiddelen te beperken. In de media wordt niet duidelijk of dit voor alle ­geneesmiddelen geldt of alleen voor de dure producten. Daar valt natuurlijk ­belangrijke winst te behalen.

Wat mij verbaast is het feit dat geen enkel retourgeneesmiddel weer in circulatie komt. Het aloude argument was en is ‘we weten niet hoe de patiënt met het geneesmiddel is omgegaan’. Maar iedere patiënt heeft thuis een koelkast en kan geïnstrueerd worden om betreffende middelen daarin te bewaren. De overige middelen worden thuis bewaard onder temperatuurcondities die overeenkomen met die in een apotheek.

De medicijnen kunnen dus, voor zover de vervaldatum niet is overschreden, weer in omloop worden gebracht. Dit gebeurde vroeger ook ter ondersteuning van arme Afrikaanse en Oost-Europese landen, totdat deze landen aangaven geen ‘minderwaardige waar meer te willen’.

Dus apothekers, begin ook eens een onderzoek naar het hergebruik van ­geneesmiddelen. Zijn die middelen echt niet meer te gebruiken? Alles zit in doordrukstrips waarbij ontleding nauwelijks plaatsvindt. Goed voor her­gebruik. Refurbished is tegenwoordig geen verkeerd woord meer.

A. Beysens, voormalig hoofd afdeling Klinische Farmacie Maastricht UMC, Vught

Mens

Monica den Boer van D66 stelt in de Tweede Kamer voor om alleen nog maar sekseneutrale bewoordingen te gebruiken zoals de bemensing bij de politie. Dat deed veel stof opwaaien, maar zij heeft gelijk, want het is veel duidelijker als we ons niet laten mensipuleren, en ik hoop dat deze vermensing aan geen dovemenssoren is gericht, door op een charmenstere mensier met onze taal om te gaan en zonder iemensd de menstel uit te willen vegen zou ik hier een krachtig commensdo uit willen laten gaan de Nederlandse taal te zuiveren van permensente en parmenstige onzin als mannequin en manusje-van-alles.

De vrouwenemenscipatie heeft nog een lange weg te gaan, maar laten we welgemensierd en wars van romens­tische gevoelens een mensifest mensuscript van zuivering van de Nederlandse taal omarmen en hopen dat dit geen schijnmensoeuvre blijkt te zijn en dat alle genderbevestigende bewoordingen in de prullenmensd worden gegooid.

Piet PostArnhem

Registratie

In de zorg is de verplichte vijf minuten registratie zo tijdrovend dat de zorgverleners niet meer toekomen aan hun kerntaken. Demotiverend en vaak genoeg onzinnig, voorbeelden te over. In welke sector is een dergelijke registratie van handelingen wel zinnig, want wie vergeten wel erg vaak wat ze gezegd en gedaan hebben? Juist, onze eigen ministers, met onze minister-president voor-op. Niet zelf laten doen, dan vergeten ze helemaal wat hun kerntaken zijn. Laat die geheugensteun over aan het vrij­komende leger specialisten op dit ­gebied uit de zorg.

Jan van der Klooster, Almere-Haven

Te veel bomen

Thuis ligt een atlas van Nederland uit 1841 met kaarten van alle provincies. Daarop is goed te zien hoe armzalig het in die tijd was gesteld met het bos­areaal. In de Hollandse duinen alleen een paar postzegels loofbos bij Haarlem, Beverwijk en Den Haag. Voor de rest waarschijnlijk stuifzand.

Op de zandgronden hetzelfde treurige verhaal. Hooguit een paar procent bos in Drenthe en op de Utrechtse heuvelrug. Op de Veluwe net iets meer, maar ook hier was het bos ver in de minderheid. Voor de rest heide en stuifzand.

Dat is de natuur waar de ecologen en natuurbeschermers in feite naar terugwillen. Liever een zeldzame soort mos dan bomen. Dat bomen uitstekende CO2-afvangers zijn, speelt geen enkele rol. Heide moet er komen. De gekte is nu zo toegeslagen, dat er gratis kerst­bomen gezaagd en opgehaald kunnen worden op de Hoge Veluwe.

Niko van Dijk, Lelystad

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden