Commentaar Vrijheid

Bestraf het belemmeren van de vrijheid van meningsuiting

Wie gelijk heeft over Zwarte Piet doet er niet toe in de zaak tegen de Friese wegblokkeerders.

Voorstanders van Zwarte Piet hebben zich verzameld voor de rechtbank waar de rechtszaak rond de A7-blokkade in Leeuwarden wordt behandeld. Beeld ANP

Justitie kan vandaag niets anders doen dan een straf eisen tegen de ‘34 van Dokkum’, die een snelweg blokkeerden waardoor actievoerders niet konden demonstreren tegen Zwarte Piet. De verdachten brachten de verkeersveiligheid in gevaar, maar wat belangrijker is: zij tastten de vrijheid van meningsuiting aan door fysiek te verhinderen dat hun tegenstanders hun bezwaren tegen de knecht van Sinterklaas konden uiten.

In deze rechtszaak doet het er niet toe wie gelijk heeft, zoals de officier van justitie opmerkte. Cruciaal is hier de vrijheid van meningsuiting. In een samenleving met heel verschillende bevolkingsgroepen kunnen spanningen ontstaan, zoals de Zwarte Pietkwestie ten overvloede aantoont. Als deze groepen met elkaar willen samenleven, moeten zij in elk geval kunnen zeggen wat zij op hun lever hebben, hoe onredelijk of ergerniswekkend dat ook voor anderen moge zijn  mits zij uiteraard niet oproepen tot geweld.

De actievoerders tegen Zwarte Piet wekken irritatie door een overtrokken, uit de Verenigde Staten geïmporteerd antiracismediscours toe te passen op een oude Nederlandse traditie. Toch hebben ze het volste recht om voor hun mening uit te komen. Voorvechters van ‘onze’ cultuur zijn er altijd als de kippen bij om te beweren dat je ‘niets meer mag zeggen’ in een ‘politiek correcte’ samenleving, maar hier snoerden zij zelf hun tegenstanders de mond en dan ook nog eens op een gevaarlijke manier die andere weggebruikers overlast bezorgde.

De ‘34 van Dokkum’ toonden zich tijdens de rechtszaak nog altijd trots op hun actie, hoewel ze hun eigen rol probeerden te minimaliseren. Maar ondertussen is er een andere groep die zich steeds minder thuis voelt in eigen land: de gematigde Nederlander die zich afvraagt hoe een discussie over Zwarte Piet zo kan escaleren. Beide partijen jutten elkaar op tot een fanatisme dat in geen enkele verhouding meer staat tot de bescheiden figuur van Zwarte Piet. Misschien kan het geruzie ons dit jaar bespaard blijven. De roetveegpiet van de NTR lijkt alvast een elegant compromis dat recht doet aan de oorsprong van Zwarte Piet: geen zwarte, maar een schoorsteenveger.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.