Opinie

Beste optie is Kim Jong-un als gelijke te behandelen

Het laten voortbestaan van de huidige impasse is de meest realistische strategie inzake Noord-Korea.

null Beeld AP
Beeld AP

Terwijl het communistische regime van Kim Jong-un zich opmaakt voor een zesde nucleaire test, koestert president Trump, net als zijn voorganger Obama, de illusie dat hij Kim Jong-un kan dwingen afstand te nemen van kernwapens. Waar Obama dit met sancties wilde bereiken, kiest Trump voor een oorlogszuchtige toon: nog harder schreeuwen dan de ander in de hoop dat die vanzelf terugkrabbelt. Een strategie die averechts werkt bij een dictator die de toekomst en veiligheid van zijn regime heeft gekoppeld aan de productie van kernwapens. Het zal hem alleen maar meer overtuigen dat zijn overlevingsstrategie de juiste is.

Trump wil zo nodig met geweld voorkomen dat het regime doorzet met de productie van kernwapens. Hij heeft als signaal zelfs een vloot richting het schiereiland gestuurd. Een actie die hoogleraar Koreastudies Remco Breuker kippevel bezorgt en doet roepen dat de crisis alleen nog 'gewapenderwijs (valt) op te lossen'. Ook voor hoogleraren geldt, hoe harder je schreeuwt hoe meer aandacht je krijgt. Het risico dat de zes belanghebbende landen - China, Rusland, Noord-Korea, Zuid-Korea, Japan en de VS - het uit de hand laten lopen, is minimaal.

Drie opties

Er zijn grofweg drie reacties mogelijk op de dreiging die uitgaat van Noord-Korea in de regio. De meest gewelddadige reactie is een preventieve aanval van de VS op het regime en diens kernwapeninstallaties. Dit is het minst aantrekkelijke scenario voor alle partijen en leidt onherroepelijk tot oorlog. Bovendien is de kans van slagen minimaal. De meest waarschijnlijke reactie van Noord-Korea is een artilleriebombardement op de hoofdstad van Zuid-Korea, miljoenenstad Seoul, met tienduizenden, wellicht honderdduizenden burgerslachtoffers tot gevolg.

Bij een succesvolle uitschakeling van Kim Jong-un is er ook een reële kans dat de overgebleven generaals in facties zullen strijden om de macht, een zeer onwenselijk scenario. Ook brengt de oorlog een vluchtelingenstroom op gang die de omringende landen ernstig zal destabiliseren, niet het minst Zuid-Korea. Al met al is het daarom zeer onwaarschijnlijk dat de huidige crisis zal uitmonden in een oorlog. Hoogleraar Remco Breuker kan rustig gaan slapen.

Optie B, een 'regime change' in de hoop dat een nieuwe leider het licht ziet. Gezien de ervaringen die de VS hebben met 'regime change' en wat de Arabische Lente ons heeft gebracht, lijkt mij ook deze reactie erg onaantrekkelijk. Ook dit scenario zal vermoedelijk enorme vluchtelingenstromen op gang brengen. Wachten tot Kim Jong-un vanzelf het onderspit delft vanwege zijn ongezonde hobby's: snelle auto's en alcohol - en dan vooral de combinatie hiervan - vergt waarschijnlijk te veel geduld. Sancties en nog meer sancties hebben tot niets geleid. Alleen tot hongersnood en andere ellende voor de bevolking. Een volksopstand, gevoed door sancties, is zeer onwaarschijnlijk.

Zo komen we automatisch uit bij optie C: de huidige impasse blijft bestaan en Noord-Korea behoudt zijn kernwapenprogramma en ontwikkelt de technologie om deze wereldwijd in te zetten. Een zeer onaantrekkelijke optie, maar wel de meest realistische en pragmatische van de drie. Wanneer men optie C accepteert als de meest logische keuze is het mogelijk om buiten de huidige nauwe kaders te denken en tot nieuw beleid te komen.

Gelijk speelveld

Buiten kijf staat dat Kim Jong-un veiligheidsgaranties zoekt voor het voortbestaan van zijn regime en ook graag aan tafel zit met de grote jongens. Met de productie van kernwapens bereikt hij beide. Hij heeft gezien wat er is gebeurd in Afghanistan, Irak, Libië en nu Syrië; dat zal hem niet overkomen. Kim Jong-un zal zijn nucleaire ambities daarom nooit opgeven. Het Westen moet hem daarom de zo gewenste veiligheid bieden en hem behandelen als een gelijke speler. Pas dan is er ruimte te onderhandelen en zijn er kansen economische betrekkingen aan te knopen.

Het is alweer 45 jaar geleden dat de Amerikaanse president Nixon de Volksrepubliek China bezocht, een bezoek dat betere relaties met China inluidde en het land een sterke duw gaf richting de westerse wereld. Het is nog steeds niet onmogelijk hetzelfde resultaat te bereiken met Noord-Korea, als de partijen dit ook daadwerkelijk willen. Maar daarvoor is een gelijk speelveld nodig en dat zit er voorlopig niet in. Misschien moeten we deze keer niet wachten op Amerikaans leiderschap, maar is het aan Europa om de destructieve vicieuze cirkel te doorbreken.

Rutger Schuil is amerikanist en publicist. Beeld .
Rutger Schuil is amerikanist en publicist.Beeld .

Meer lezen over Noord-Korea en Trump?

'Vroeger kon je nog een beetje lachen om Noord-Korea en zijn kolderieke dictators die op de een of andere manier de tijd te slim af waren geweest en zichzelf tot halfgoden van de laatste heilstaat hadden gemaakt. Maar nu wordt er gepokerd met kernwapens en dat is niet grappig.' Lees Bert Wagendorps column hier. (+)

Er ontstaat een nieuwe, triangulaire wereldorde met Amerika, Rusland en China. De EU pruttelt aan de zijlijn. De Britten steunden Trump meteen. Nederland, heraut van mensenrechten, uitte 'begrip'. Slappe pap. (+)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden