Column Jasper van Kuijk

Bestand 8000668348_M.pdf blijkt de handleiding van de vaatwasser te zijn

Denkfouten in het hedendaags ontwerp gefileerd door innovatie-expert (en cabaretier) Jasper van Kuijk. Deze week: bestandsnamenlogica.

Grote kans dat de downloadfolder op je computer een flinke collectie bevat van pdf’jes met mysterieuze cijfercodes als bestandsnaam. Zo trof ik zelf onder andere aan: 8000668348_M.pdf, 1-s2.0-S0142694X97000033-main.pdf en declaratieoverzicht_02102019323565.pdf. Dat bleken achtereenvolgens de handleiding van onze vaatwasser, een wetenschappelijk artikel en een declaratieoverzicht van de ov-chipkaart. Vaak zit er wel een bepaalde logica in de bestandsnamen, met klantnummers en volgnummers, en soms blijkt er na lang staren zelfs een datum in verwerkt te zitten (‘O, hallo 20200411 alias 11 april 2020’).

Die mistige naamgeving maakt het niet bepaald makkelijk om na het downloaden het juiste bestand te openen, zeker als je de folder niet op ‘sorteren op datum’ hebt staan. Een paar weken later het juiste bestand terugvinden is al helemaal onbegonnen werk. De zoekfunctie kan dan uitkomst bieden, maar die werkt een stuk beter als de zoektermen in de bestandsnaam staan.

Dus wat je als gebruiker eigenlijk wilt zijn bestandsnamen met een informatieve, makkelijk te lezen opbouw. Met bij een handleiding bijvoorbeeld het merk, typenummer en wat het is (handleiding, installatie-instructies). En bij een factuur de naam van de afzender, type document (factuur, jaaroverzicht, etc.) en datumaanduiding. Die ov-chipkaartdeclaratie wordt dan bijvoorbeeld ‘OVchipkaart_declaratie_nov-2019.pdf’.

Discussiepuntje is wellicht de datum. Als je die in getallen doet, met het jaartal eerst en daarna maand en dag, dan kan de computer dat vrij makkelijk sorteren, maar aan de andere kant leest het voor mensen een stuk moeilijker. Dus dat is een afweging. Maar bij de getalsnotatie zouden voor de leesbaarheid in ieder geval streepjes tussen jaartal, maand en datum moeten staan. Zo zou de factuur van T-mobile, die qua naamgeving al best oké is, nog verder opknappen als het ‘T-mobile_Factuur_2019-10-25.pdf’ zou zijn, in plaats van 20191025 op het eind.

Wat er dus níét in de bestandsnaam moet: de naam van de klant. Dus geen Jasper-van-Kuijk_nov-2019. Prima dat jij je facturen uit elkaar wil houden, maar ik weet al dat ik Jasper van Kuijk heet en als iedereen mij bestandsnamen gaat sturen met mijn naam erin, zit ik straks met het schoolkrantprobleem. Iedereen die weleens in de redactie van welk krantje dan ook heeft gezeten zal het akelig bekend voorkomen: dat je 25 bestanden aangeleverd krijgt met namen die varianten zijn op ‘stukje_schoolkrant.doc’. Mooi stukje denken vanuit de afzender.

Dat is in feite wat er ook aan de hand is bij die bestandsnamen. Die werken goed voor de betrokken bedrijven en hun computers, maar mensen kunnen er weinig van maken. Eigenlijk best een gemiste kans, omdat het aanpassen van de bestandsnaam weinig kost. Je moet het programmeren, maar je hoeft geen duurdere componenten te kopen of een productielijn aan te passen. Het enige wat je nodig hebt is een programmeur met een beetje goeie wil en wat affiniteit met de gebruiker.

Jasper van Kuijk op Twitter: @jaspervankuijk

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden