Bert Bukman: 'Kiezers van D66 en CDA zijn het meest sociaal'

Uit veel onderzoeken van Maurice de Hond spreekt hetzelfde beeld. De kiezers van D66 en CDA hebben vrij veel over voor een ander, de kiezers van PVV en SP niet. Dat betoogt schrijver Bert Bukman.

Jan Kees de Jager kijkt op zijn horloge tijdens het congres van het CDA in Utrecht. Hij wordt geflankeerd door Maxime Verhagen, Marja van Bijsterveldt, Liesbeth Spies en Henk Bleker. Beeld anp
Jan Kees de Jager kijkt op zijn horloge tijdens het congres van het CDA in Utrecht. Hij wordt geflankeerd door Maxime Verhagen, Marja van Bijsterveldt, Liesbeth Spies en Henk Bleker.Beeld anp

De opiniepeilingen van Maurice de Hond zijn altijd interessant, en meestal niet vanwege de vermeende veranderingen in het stemgedrag die ermee worden vastgelegd. Als er eenmaal verkiezingen zijn klopt er meestal weinig meer van, net zoals van andere onderzoeken naar de grillen van de kiezer trouwens. Dat weerhoudt politici er overigens niet van om vrijwel al hun uitspraken op die peilingen af te stemmen, maar dat terzijde.

Nee, leerzaam aan de onderzoeken van De Hond zijn vooral de achtergrondvragen die hij stelt. Een daarvan haalde gisteren weer de kolommen van Vk.nl. Aan de deelnemers aan De Honds onderzoek was gevraagd of zij er iets voor voelden om de uitkeringen en lonen een tijdje te bevriezen. Dit naar aanleiding van een suggestie die werkgeversvoorzitter Bernard Wientjes kort geleden had gedaan.

Stemgedrag
De uitslag van dat onderzoek was niet verrassend: 63 procent van de Nederlanders is tegen. Opmerkelijker wordt het als je de resultaten afzet tegen het stemgedrag van de deelnemers bij de vorige verkiezingen. Dan blijkt 86 procent van de aanhang van de SP tegen bevriezing van lonen en uitkeringen, 75 procent van de PvdA en 71 procent van de PVV. Bij D66 is dit percentage 50, en bij het CDA zelfs maar 39. Met andere woorden: CDA-stemmers zijn in hoge mate bereid om iets in te leveren ten bate van een economisch herstel, terwijl SP-stemmers dat categorisch weigeren.

Een andere vraag betrof de steun aan Griekenland. Moeten we dat land blijven steunen of laten vallen als er akkoord wordt bereikt over de schuldsanering? - dat was de vraag. Ophouden met die steun, luidde het voor geen misverstand vatbare antwoord van de kiezers van PVV (10 procent) en SP (21 procent), terwijl de kiezers van CDA (49 procent) en D66 (58 procent) vonden dat we de Grieken in dat geval binnenboord moeten houden. Met andere woorden: D66-stemmers gunnen het Athene het voordeel van de twijfel, PVV'ers absoluut niet.

Dit zijn allemaal frappante cijfers, die iets duidelijk maken over de mate waarin kiezers van een bepaalde partij bereid zijn hun eigen belangen opzij te zetten ten bate van een ander, in de veronderstelling natuurlijk dat het eigenbelang daarmee op termijn is gediend. Uit veel onderzoeken van Maurice de Hond spreekt dan hetzelfde beeld. De kiezers van D66 en CDA (de twee partijen die elkaar de term 'het radicale midden' betwisten) hebben vrij veel over voor een ander, de kiezers van PVV en SP niet.

Middellange termijn
Voor de goede orde: het gaat me er hier niet om of de voorgestelde maatregelen juist zijn. Zeker in het geval van Griekenland is dat allemaal nog knap ingewikkeld. Waar het mij om gaat is dat het voor een samenleving verstandig is om de belangen op middellange termijn te laten prevaleren boven de belangen op korte termijn. Het lijkt me onmiskenbaar dat de kiezers van de partijen in het midden dat beter hebben begrepen dan die aan de flanken.

Bert Bukman is auteur van het boek 'Het Slagveld, De lange weg naar het kabinet-Rutte. www.bertbukman.nl/

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden