Opinie

Beri Shalmashi: Ik weiger de rijkdom van mijn naam weg te stoppen

Prikkelende opinie op een dag dat u er tijd voor heeft: de Volkskrant presenteert elke zondag twee bijdragen van een vaste club van acht auteurs. Straks historicus Arnout Brouwers, nu eerst regisseur Beri Shalmashi.

Beri aan de grens met Iraans Koerdistan Beeld Brenda Stoter Boscolo

Toen ik zeventien was, ontdekte ik een goudmijn: er waren bedrijven die je een tientje per uur betalen als je voor ze achter een computer gaat zitten en aan de telefoon hangt. Telemarketing. Ik ging werken voor een bedrijf vlak achter het station van Weesp en maakte voor het eerst kennis met de commerciële wereld: in een pand betegeld met systeemplafonds en vale vloerbedekking zaten allemaal jonge mensen doorelkaar heen te tetteren achter de computer.

Een van hen had promotie gemaakt, hij hoefde niet meer achter de computer te zitten. Hij mocht door ons heen tetteren. Hoewel hij zich de koning van de zaal voelde, had ik een beetje medelijden met hem. Hij was al midden twintig en dit hier was waarschijnlijk de piek in zijn loopbaan, dacht ik.

De eerste paar keer dat ik mensen moest bellen om ze iets aan te smeren gingen best goed. Maar de supervisor was niet tevreden. Ik kon beter een andere naam gebruiken. Beri de Boer werd ik. Ja, echt. Beri de Boer. Ik dacht dat het een goed idee was, toen ik zeventien was, daar in die ruimte waar het overdag zelfs nodig was om de tl-balken aan te zetten. Beri werd soms Meri, maar verder struikelden de mensen niet meer over mijn naam.

'Wel lastig hoor, Salami, Salamashi, Sushi, haha'

Dat maakte mijn werk een stuk makkelijker. In mijn vroege loopbaan had ik al wat afwijzingen op mijn naam, zoals de supermarkt die altijd mijn sollicitatiebrieven kwijt was. Misschien als B. de Boer had gesolliciteerd, dat ze wel mocht komen. Ik probeerde er niet te lang bij stil te staan en nam later als student vooral werk aan van mensen die mij al kenden.

Maar nog later, zeg maar de afgelopen jaren, merk ik weer hoeveel het uitmaakt, die naam. 'Wel lastig hoor, Salami, Salamashi, Sushi, haha.' De grappen die je hoort als je überhaupt ver genoeg komt om grappen te horen. De associaties met een naam zijn soms hilarisch, vaak pijnlijk. Veel vrienden hebben hun naam aangepast of gebruiken de naam van hun Nederlandse partner om de carrièreladder te beklimmen. Ik heb het er vaak met mijn vader over, hij denkt dat ik al veel meer succes had kunnen behalen als ik 'een van hen' was. Maar hij leerde mij ook nooit op te geven. Ook hij solliciteerde honderden keren voor een kleine gemeente zag wat voor fantastische leidinggevende hij is.

Mijn zusje werkt bij een zorginstelling waar ze haar weliswaar dus hebben aangenomen, maar waar ze het voor elkaar krijgen haar extreem ongelukkig te maken met de opmerkingen over haar naam. Dieptepunt is een tip die zij van een collega kreeg: als zij een Nederlandse naam zou gebruiken, zouden mensen niet eens meer kunnen zien dat zij eigenlijk buitenlander is. Lees die zin nog eens. Als zij een Nederlandse naam zou gebruiken, zouden mensen niet eens meer kunnen zien dat zij eigenlijk buitenlander is.

Driedubbele waterval

Waar onze ouders vandaan komen heet dat assimilatie. Een Turks-Koerdische vriendin vecht al jaren om haar eigen, in Turkije verboden Koerdische naam te legaliseren hier. En Shalmashi is de naam die mijn familie enkele generaties geleden aannam, op de vlucht voor het ene regime naar het andere. Omdat het van of uit Shalmash betekent, het dorp met de driedubbele waterval dat op onze grond staat in Iraans-Koerdistan waar we nooit meer naar terug kunnen.

Ik snap wel dat als je De Boer heet, dat je dan weinig specifieke trots ontleent aan je naam. Maar Shalmashi komt dus van de plek waar mijn wortels liggen, waar mijn overgrootvader ooit de karavaan uitstapte en trouwde met het mooiste meisje. Shalmashi komt van een familie met een prominente plek in de Koerdische geschiedenis. Shalmashi is een geslacht van strijders, leiders, martelaars, van schrijvers en geleerden uit een land dat nog altijd niet mag bestaan. Al die rijkdom wegstoppen, uitwissen, omdat mensen hier daar onbekend mee zijn, dacht het niet.

Beri Shalmashi (1983) is scenarist, regisseur en publicist. Momenteel werkt ze met EO/IKONdocs aan haar eerste lange documentaire 'De Bergen Lonken' en schrijft de romantische komedie 'Welkom', over een dorp waar statushouders komen te wonen. Haar nieuwste korte film is 'Shouted from the Rooftops', gefilmd in Noord-Irak.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden