Commentaar Rechterlijke macht

Benoemingsproces Amerikaans Hooggerechtshof ondermijnt vertrouwen in rechtsstelsel

Een ‘pro life’-rechter in het Hooggerechtshof zou het recht op abortus in Amerika terug kunnen draaien.

De conservatieve Neil Gorsuch wordt benoemd tot opperrechter. Beeld EPA

‘We moeten een geweldig iemand uitkiezen. Iemand die hier 40, 45 jaar zal blijven.’ Met die woorden reageerde president Trump afgelopen week op het nieuws dat hij met het vertrek van de gematigde rechter Anthony Kennedy uit het Hooggerechtshof de kans krijgt voor tientallen jaren zijn stempel op het Hof te drukken.

Het is de tweede keer dat Trump de gelegenheid krijgt een nieuwe rechter voor het Hooggerechtshof te benoemen. De eerste dankte hij aan vals spel door de Republikeinen. Die saboteerden een jaar lang de benoeming van een kandidaat die door president Obama was voorgedragen na het overlijden van de oerconservatieve rechter Antonin Scalia.

Vervolgens veranderden de Republikeinen de regels, zodat ze de benoeming van Neil Gorsuch, een kopie van Scalia, met een eenvoudige meerderheid door de Senaat konden jagen. Dat hadden de Democraten deels aan zichzelf te wijten: in 2013 verlaagden zij de drempel voor de benoeming van andere rechters uit frustratie over de tegenwerking van de Republikeinen.

De rechterlijke macht heeft in de VS altijd meer politieke kleur gehad dan in Europa gebruikelijk is, maar de afgelopen jaren is het benoemingsproces zo gepolariseerd geraakt dat het vertrouwen in het rechtsstelsel steeds verder dreigt te worden ondermijnd.

Door het schrappen van de supermeerderheid is het niet meer nodig kandidaten naar voren te schuiven die de opvattingen van een breed deel van de Amerikanen weerspiegelen. Het ziet ernaar uit dat Kennedy’s opvolger iemand van het type Gorsuch zal worden, goedgekeurd door de conservatieve Federalist Society die de voorselectie van de kandidaatrechters feitelijk in handen heeft.

Voor Trump moet het in ieder geval een ‘pro life’-kandidaat worden, iemand die bereid is Roe vs Wade terug te draaien, de uitspraak die het recht op abortus vastlegde. Daarmee zou Trump zijn rechts-christelijke achterban plezieren, maar voor de meeste Amerikanen zou het een keuze zijn voor een tijd waarnaar zij niet terug willen. Ruim tweederde van de Amerikanen wil Roe vs Wade overeind houden. Zij zitten niet te wachten op een verleden dat zeker nog 40, 45 jaar zal duren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.